Πολιτική και πολιτικοί – Ποίηση και ποιητές
… οι αδίστακτοι δολοφόνοι των ποιητών… [για Φεδερίκο Γκαρθία Λόρκα]
Ν. Μοσχοβάκος, Αλγηδόνες μνήμης
Πάντοτε αναρωτιόμουν αν μπορούσα να εντοπίσω κάποια συγκλίνοντα στοιχεία στην Πολιτική και στην Ποίηση, πέραν του διακριτικού γεγονότος ότι η Ποίηση αναζητά το διαχρονικό νόημα της Ζωής και η Πολιτική την εφήμερη κάλυψη υλικών κατά βάση αναγκών.
Αν όμως η Πολιτική δημιουργεί κόμματα, φορείς και υποχρεούται να ακολουθεί θεσμικούς κανόνες για την Εξουσία, η Ποίηση απο-δέχεται δια-νοητικά όρια και λογικούς περιορισμούς για την εμπνευσμένη Δημιουργία των ποιητών;
Και το κυριότερο: οι ποιητές και οι πολιτικοί έχουν κάποια κοινά γνωρίσματα, αν και υπηρετούν διαφορετικούς σκοπούς;
Στους πολιτικούς συναντάμε συνήθως μία εξεζητημένη σοβαροφάνεια, αμφίσημη ρητορική, μικρομέγαλους φανφαρισμούς, εσκεμμένη απώλεια ιστορικής μνήμης, εξωστρεφείς δράσεις, ίσως και διαφθορά.
Στους ποιητές συναντάμε μία συνεχή ιχνηλάτηση των προσωπικών πόνων, αυτοπαρηγορία, αφαιρετική υπέρβαση πραγματικότητας, εσωστρεφείς σιωπές, ίσως και ξιπασιά.
Παρά ταύτα, κοινό στοιχείο σε πολλούς από τους μεν και τους δε είναι το σύνδρομο της παραγνωρισμένης επιδραστικότητας στο χώρο τους, το αυτοείδωλο της ‘μοναδικότητας’, η αυτομυθοπλασία του Εγώ.
Και οι μεν και οι δε επιχειρούν να καλλιεργήσουν μύθους γύρω από το όνομά τους ή το έργο τους, μερικοί προβάλλονται και ως αντισυστημικοί/αντικομφορμιστές [1], σπανίως όμως συνδυάζουν το όποιο αφήγημά τους με μία ηθικά υποδειγματική στάση ζωής [2], πρότυπο ιδίως για τους νέους.
Οι ένθεν/κακείθεν απατηλές μανιέρες εντυπωσιασμού [3], μέσω της εικόνας τους ή του ‘θορύβου’ από τις δηλώσεις τους [4], συνήθως καταλήγουν σε κοινοτοπίες, σε περιπτωσιολογικούς σχολιασμούς ή σε ανούσιους διδακτισμούς [5].
Θέλω να πιστεύω ότι τόσον ο ποιητής, όσο και ο πολιτικός δεν κρίνονται από το συχνά αλαζονικό ύφος τους, αλλά από το ήθος τους [6], που ανάμεσα στα άλλα σημαίνει μία προσέγγιση του [κοινού] Καλού και του [κοινού] Κακού χωρίς τίποτα το λεκτικά εκκωφαντικό ή κοινωνικά ιδιοτελές.
Ο πολιτικός και ο ποιητής, ο καθένας από τη δική του σκοπιά, οφείλουν να δια-μορφώνουν τους όρους μιας εναρμονισμένης ‘φιλο-σοφίας της Ύπαρξης’, όπου οι όποιες ιδεολογικοθεωρητικές μεσοτοιχίες ουτοπίας ή ετεροτοπίας [7] δεν κατεδαφίζουν το οικοδόμημα του συν-ανήκειν.
Δεν νοείται Πολιτική δίχως ειλικρινή θεσμικό λόγο και δεν νοείται Ποίηση δίχως καθαρά νοήματα.
Ούτε ο ποιητής επαναδιαπραγματεύεται τον Κόσμο για να χωρέσει στον ψυχισμό του [8], ούτε ο πολιτικός επαναδιαπραγματεύεται την Κοινωνία για να χωρέσει στην ιδεολογία του, στην οποία συχνά επικρατεί η σκοπιμότητα κι όχι η αγάπη στον Άνθρωπο [9].
Μακάρι στις επόμενες εκλογές να ψηφίσουμε ποιητές-πολιτικούς [10], ώστε να επιτευχθεί η τέλεια σύζευξη προσωπικής ευαισθησίας και κοινωνικής προσφοράς.
ΥΠΟΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ – ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ*
[1] Θεοχ. Παπαδόπουλος, Αντιεξουσιαστική ποίηση, fractalart.gr 5/10/16 [για Γ. Δουατζή, Το κόκκινο κασκόλ, Μανδραγόρας 2016]
[2] Αλέξης Σταμάτης, Ο τρόμος της πραγματικότητας, Βήμα Κυριακής 21/6/26
[3] πρβλ. Αντ. Φωστιέρης, Ποίηση και Ποιητική, Καστανιώτης 2026, 21, 64, 186, 225
[4] οπ.π., 140, 178, 257
[5] οπ.π., 11, 85
[6] οπ.π., 12-13, 51-53, 67
[7] οπ.π., 269, 281, 353 – για την εκφραστική ελευθερία της ποίησης ως πνευματικής ιδιοσυγκρασίας των ποιητών βλ. πρόλογο Νίκου Τζαβάρα, σε Friedrich Nietzsche, Διθύραμβοι για το Διόνυσο, Ίνδικτος 2026, 6-7
[8] Χρύσα Κουράκη, Η επαναδιαπραγμάτευση της ποίησης, oanagnostis.gr 11/6/26
[9] πρβλ. «Βίος και Λόγοι» Αγίου Γέροντος Πορφυρίου, Ιερά Μονή Χρυσοπηγής, Χανιά 2015, 256-260 [για να γίνεις χριστιανός, πρέπει πρώτα να γίνεις ποιητής] – για τη θέαση της ανθρώπινης φύσης βλ. Ν. Τζαβάρας, οπ.π., 8
[10] Γ. Ικ. Μπαμπασάκης, Αγάπη και λέξεις κακοτράχαλες [Π. Μπουκάλας, Είκοσι, Άγρα 2026], Νέα – βιβλιοθήκη 30-31/5/26
- οι ημερομηνίες των ιστοσελίδων αναφέρονται στο χρόνο
