Kάθε Πρωτοχρονιά έχουμε μια μικρή, σχεδόν συγκινητική, αυταπάτη. Ότι η ζωή, μας δίνει λευκή σελίδα. Ότι ο χρόνος, έτσι ευγενικά, θα ξεχάσει ποιοι ήμασταν μέχρι χθές. Σαν να του λέμε: “Μη μετράς αυτά που έφαγα, αυτά που δεν τόλμησα, αυτά που ανέβαλα. Από αύριο είμαι άλλος άνθρωπος”. Και ο χρόνος, αν είχε φωνή, θα γελούσε σιγανά. Όχι ειρωνικά. Με εκείνο το χαμόγελο του ανθρώπου που ξέρει.
Γιατί, ας είμαστε ειλικρινείς, δεν αλλάζουμε επειδή αλλάζει ο αριθμός στο ημερολόγιο. Αλλά κάθε χρόνο επιμένουμε. Παίρνουμε αποφάσεις σαν πυροτεχνήματα. Εντυπωσιακές, φωτεινές, γεμάτες υποσχέσεις. Και εξίσου γρήγορα, σβήνουν. Το πρόβλημα είναι ότι εμείς μένουμε να κοιτάμε το σκοτεινό ουρανό και να σκεφτόμαστε : “Κάτι φταίει με εμένα”.
Υπάρχει μια ήσυχη τοξικότητα σε όλη αυτή τη ρητορική της “νέας αρχής”. Σαν να σου λέει, αν δεν αλλάξεις τώρα είσαι χαμένη υπόθεση. Αν δεν εκμεταλλευτείς τον Ιανουάριο, το τρένο έφυγε. Και κάπως έτσι, αντί για έμπνευση, μπαίνουμε στη νέα χρονιά με πίεση. Αντί για ελπίδα, με ένα αόρατο μαστίγιο στην πλάτη.
Και φυσικά, κάπου στα μέσα Ιανουαρίου, συμβαίνει το αναπόφευκτο. Η ζωή. Η κούραση. Τα παιδιά. Η εργασία. Η μοναξιά. Η βαρεμάρα. Το σώμα που δεν υπακούει. Το μυαλό που αντιστέκεται. Και τότε, αντί να πούμε “λογικό”, λέμε “απέτυχα”. Σαν να ήταν ποτέ ρεαλιστικό να μεταμορφωθείς επειδή το υποσχέθηκες με σαμπάνια στο χέρι.
Θυμάμαι παλαιότερα, πόσο σοβαρά έπαιρνα αυτές τις αποφάσεις. Τις έγραφα, τις στόλιζα, τις πίστευα. Και κάθε φορά που δεν τις τηρούσα, ένιωθα απογοήτευση. Όχι επειδή δεν άλλαζα. Αλλά επειδή νόμιζα ότι έπρεπε. Αυτή είναι η παγίδα. Δεν μας πληγώνει η ακινησία. Μας πληγώνει η σύγκριση με ένα φανταστικό εαυτό.
Και να σου πω κάτι σχεδόν αιρετικό; Ίσως να μη χρειάζεται νέα αρχή. Ίσως να χρειάζεται ειλικρίνεια. Όχι μεγάλες δηλώσεις. Μικρές παραδοχές. Ότι είσαι κουρασμένη. Ότι βαρέθηκες να προσπαθείς να γίνεις “καλύτερη εκδοση”. Ότι δεν θέλεις άλλο πλάνο δράσης. Θέλεις λίγο χώρο.
Υπάρχει μια παράξενη ανακούφιση όταν σταματάς να κυνηγάς τον εαυτό σου. Όταν λες : έτσι είμαι τώρα. Όχι έτσι θα είμαι, όχι έτσι θα έπρεπε να είμαι. Έτσι είμαι. Και από εκεί, μόνο από εκεί, μπορεί να γεννηθεί κάτι αληθινό. Όχι από την αυτοκριτική. Από την παρατήρηση.
Στο coaching, μια ερώτηση επιστρέφει ξανά και ξανά, σχεδόν επίμονα.
Τι θέλω πραγματικά;
Όχι τι “θα έπρεπε” να θέλω. Όχι τι θέλουν οι άλλοι για εμένα. Τι θέλω εγώ, αν κλείσω λίγο το θόρυβο. Και συχνά η απάντηση δεν είναι “να χάσω κιλά” ή “να πετύχω περισσότερα”. Είναι κάτι πιο απλό και πολύ πιο δύσκολο. Θέλω ησυχία. Θέλω να αναπνεύσω. Θέλω να μη νιώθω συνεχώς ότι υστερώ.
Και μετά έρχεται η επόμενη, πιο άβολη ερώτηση.
Τι φοβάμαι;
Γιατί πίσω από κάθε απόφαση κρύβεται ένας φόβος. Φοβάμαι να μείνω όπως είμαι. Φοβάμαι ότι αν δεν αλλάξω δεν αξίζω. Φοβάμαι ότι ο χρόνος περνάει κι εγώ μένω πίσω. Και κάπου εκεί, οι αποφάσεις γίνονται σωσίβια. Όχι γιατί θέλουμε πραγματικά να κολυμπήσουμε, αλλά γιατί φοβόμαστε μήπως πνιγούμε.
Υπάρχει όμως και κάτι ακόμη πιο αθόρυβο.
Τι αποφεύγω;
Γιατί κάποιες φορές, οι μεγάλες αποφάσεις είναι ο καλύτερος τρόπος να αποφύγεις τα μικρά, τα ουσιαστικά. Είναι πιο εύκολο να πεις “το 2026 θα αλλάξω δουλειά” από το να παραδεχτείς ότι σήμερα νιώθεις εγκλωβισμένη. Είναι πιο ασφαλές να γράψεις “θα βρω τον έρωτα της ζωής μου” από το να κοιτάξεις κατάματα τη μοναξιά σου. Οι λίστες, μας προστατεύουν από την επαφή με το τώρα.
Και αν, λέω αν, φέτος δεν έκανες καμία λίστα; Αν δεν υπέγραφες καμία σύμβαση με τη μελλοντική σου εκδοχή που δεν υπάρχει ακόμη; Με τα κιλά σου, με τις αντιφάσεις σου, με τις καθυστερήσεις σου, με τα ανεκπλήρωτα. Όχι με παραίτηση.
Με αποδοχή.
Η αποδοχή δεν είναι αδράνεια, όσο κι αν μας έχουν πείσει για το αντίθετο. Είναι έδαφος. Είναι το σημείο από όπου μπορεί να ξεκινήσει κάτι αληθινό. Γιατί αλλαγή χωρίς αποδοχή είναι βία. Και η βία, αργά ή γρήγορα επιστρέφει.
Πιστεύω βαθιά ότι οι αποφάσεις είναι υπερτιμημένες. Το ίδιο και τα μεγάλα λόγια. Αυτό που έχει δύναμη είναι οι μικρές, σχεδόν ανεπαίσθητες μετατοπίσεις. Να παρατηρείς πότε λες “ναι” ενώ θέλεις να πεις “όχι”. Το να δεις που εξαντλείσαι χωρίς λόγο. Το να αναγνωρίζεις τι σε θρέφει και τι απλώς γεμίζει το χρόνο σου. Αυτά δεν μπαίνουν σε λίστα. Συμβαίνουν όταν είσαι έτοιμη και ειλικρινής.
Και ναι, η ζωή, θα χαλάσει τα σχέδια, θα γελάσει με τις λίστες, θα σου θυμίσει ότι δεν ελέγχεις τα πάντα. Αυτό δεν είναι αποτυχία. Είναι η πραγματικότητα. Και μέσα σ’αυτήν, ίσως η μεγαλύτερη επανάσταση δεν είναι να προσπαθείς τόσο σκληρά να γίνεις κάτι άλλο. Αλλά να μείνεις λίγο με αυτό που ήδη είσαι, να το ακούσεις, να το σεβαστείς.
Αν πρέπει να πάρεις μια απόφαση φέτος, ας είναι αυτή. Να σταματήσεις να πιστεύεις ότι κάτι λείπει από εσένα. Ότι από τον Ιανουάριο και μετά θα είσαι επιτέλους “αρκετή”. Ήσουν και θα είσαι. Κι από εκεί, μόνο από εκεί, μπορεί να γεννηθεί οποιαδήποτε ουσιαστική αλλαγή.
Όχι καινούργια.
Αληθινή.