Δεν βρισκόμαστε σε μία προσομοίωση! Ο Bostrom με το τρίλλημά του κατάφερε να αποδείξει ότι η πιθανότητα να βρισκόμαστε σε μία κοσμική προσομοίωση είναι μεγαλύτερη του 50% (WhatistheMatrixParts1 & 2). Σε ένα άρθρο που δημοσιεύτηκε στο Journal of Holography Applications in Physics το 2025 (Faizal etal., 2025),οι συγγραφείς τού θεωρούν ότι ένας αλγόριθμος, όσο ‘’έξυπνος’’ και να είναι, δεν μπορεί να προσομοιώσει την συμπαντική αβεβαιότητα, κατά συνέπεια δεν μπορεί να δημιουργήσει το σύμπαν, όπως το αντιλαμβανόμαστε (τώρα).
Διαβάστε Επίσης: Ζούμε στο Matrix μέρος Α και μέρος Β
Challenge accepted!! Σκέφτηκα, ας αναλύσω το άρθρο εις βάθος, και να δω που θα με βγάλει. Έτσι κι αλλιώς, βιολόγος είμαι, η αστροφυσική είναι κάτι εξωτικό, για εμένα, σαν να επισκέπτομαι τις Μπαχάμες, ένα πράγμα, με λιγότερα γιουκαλίλι να παίζουν, υποθέτω. Οπότε, προειδοποιώ, θα αναλύσω τις επιμέρους θεωρίες που αναφέρονται στο δημοσιευμένο άρθρο, επιχειρώντας να ανατρέψω, όχι της ύπαρξης ή μη πιθανότητας προσομοίωσης, αλλά εκείνη την άποψη των συγγραφέων που θεωρεί ότι δεν μπορεί να υπάρξει (ποτέ) αλγόριθμος ικανός να μας εγκλωβίσει σε ένα Matrix.
Πώς φτάσαμε ως εδώ; Καλά δεν ήμασταν με την Νευτώνεια θεωρία; Ναι, αλλά εξηγούσε πώς και γιατί οι πλανήτες περιστρέφονται όπως το κάνουν, αλλά δεν εξηγούσε πώς ο χρόνος, αυτός ο σατανάς, που όλους μας κυνηγάει σα φάντασμα, συσχετίζεται με τον χώρο. Ο Αϊνστάιν έδωσε την απάντηση με την γενική θεωρία της σχετικότητας και την σημασία που έχει ο παρατηρητής στο παρατηρούμενο φαινόμενο, δηλαδή ότι δεν υπάρχει χώρος και χρόνος ξεχωριστά αλλά χωρόχρονος (spacetime continuum). Μπορούμε λοιπόν να εξηγήσουμε και την κίνηση των ουράνιων αντικειμένων αλλά και τα βαρυτικά κύματα, δηλαδή τους κυματισμούς του χωροχρόνου.
Όλα καλά λοιπόν, πάμε για ύπνο, ήρεμοι. Λάθος! Η γενική θεωρία της σχετικότητας φαίνεται να ναυαγεί στο άβατο μιας Μαύρης Τρύπας ή του Big Bang. Δεν φταίει ο Αϊνστάιν, φταίει ο ίδιος ο χρόνος, διότι παύει να υφίσταται (στις παραπάνω δύο συνθήκες). Κάτι σαν τη σειρά ‘’Lost’’ που το τέλος της δε γυρίστηκε σε σχέση με όλες τις άλλες σεζόν. Εδώ, ερχόμαστε σε κάτι καινούργιο, οι μοντέρνες θεωρίες προσπαθούν να χτίσουν το σύμπαν πάνω στην πληροφορία (bits) και όχι στον χωρόχρονο. Δηλαδή, εάν υφίσταται προσομοίωση, εκείνη χρησιμοποιεί bits που οργανώνονται με έναν τρόπο που μοιάζουν με αντικείμενα (Mäkelä etal., 2019). Αυτό, απαιτεί ένα αλγοριθμικό μοντέλο που να περιγράφει ολόκληρο το σύμπαν, κάτι που είναι παράδοξο, διότι denovo, εάν μία Turing μηχανή ‘’τρέχει’’ έναν συμπαντικό αλγόριθμο, δεν μπορεί να ξεπεράσει την υπολογιστική δύναμη αυτής της μηχανής (εκτός και εάν φυσικά, η μηχανή αυτή επίσης εξελίσσεται, δηλαδή είναι ένα ον) (Turing A. M., 1937).
Επιπλέον, η ίδια αυτή μηχανή, δε θα είναι ικανή να προσομοιώσει μη-υπολογίσιμα συμβάντα, όπως αληθείς προτάσεις που δεν μπορούν να αποδειχθούν (είναι αληθινές αλλά μη αποδείξιμες) Για παράδειγμα μία μαύρη τρύπα εμπεριέχει αληθινές συγκεκριμένες μικροκαταστάσεις, όμως κανένας αλγόριθμος δε μπορεί να τις βρει, όλες (Smith, P., 2007). Ακόμη, και αυτό το θεωρώ βασικό, όπως και σε άλλες θεωρίες, δε μπορεί κανείς να ορίσει την αλήθεια μέσα από την ίδια την θεωρία που προσπαθεί να αποδειχτεί ότι είναι αληθής, δηλαδή υπάρχει η ανάγκη ενός εξωτερικού παρατηρητή (Tarski A., 1983). Τέλος, εφόσον η φυσική εξέλιξη ενός συστήματος είναι αληθινή (για παράδειγμα, το Σύμπαν διαστέλλεται), δε σημαίνει ότι είναι υπολογίσιμη αυτή η διαστολή (που δεν είναι διότι μιλάμε για μία εξαιρετικά χαοτική πολυπλοκότητα) (Chaitin G.J., 1975).
Οι συγγραφείς λοιπόν το άρθρου, φαίνεται να έχουν μία εξαιρετική βάση στην οποία στηρίζουν τη θεωρία τους. Πράγματι, το Σύμπαν, δύσκολα θα μπορούσε να ήταν όλο μία προσομοίωση. Θα μπορούσε όμως ένα μέρος του να είναι; Φυσικά! Επιπλέον, όπως αρχίζουμε να κατανοούμε, ο Κόσμος, έχει ένα απαραίτητο χαοτικό υπόβαθρο πάνω στο οποίο χορεύει η εντροπία (βλέπε δηλώσεις Trump για οτιδήποτε έχει να κάνει με οτιδήποτε). Κατά συνέπεια, ζούμε και βιώνουμε αξιωματικά συστήματα, αλλά επίσης γνωρίζουμε ότι γύρω από αυτά επικρατεί το χάος! Για να μην αναφέρω τις επιρροές που έχει η θρησκεία και άλλα υπερφυσικά ‘’φαινόμενα’’ στην καθημερινότητα (μάς?), κάτι που υποστηρίζεται από ένα τεράστιο μέρος του πληθυσμού. (Μπορώ να μιλήσω για τους ψεκ, εδώ; ΟΚ, δε θα μιλήσω για τους ψεκ).
Σε κάθε περίπτωση, στην ταινία the Matrix, υπήρξε ένα glitch, o Neo, όπου στο τέλος ακύρωσε την προσομοίωση που τον δημιούργησε, δημιουργώντας αλυσιδωτές ανωμαλίες. Ίσως λοιπόν, μια προσομοίωση δε χρειάζεται να είναι πλήρης, αλλά λειτουργική, μέχρι να σταματήσει να είναι. Οι συγγραφείς λοιπόν, προτείνουν ένα διττό μοντέλο, στο οποίο η βάση του Σύμπαντος (το χάος) δε μπορεί να είναι προσομοίωση, πάνω σε αυτό όμως μπορεί, υπό συνθήκες, να υπάρξει μία προσομοίωση (που εμείς ορίζουμε ως πραγματικότητα). Δε μπορώ θα πρέπει να μιλήσω για τους ψεκ – διότι αυτό το σημείο είναι σημαντικό για την ψυχολογία των ανθρώπων των οποίων η συνωμοσιολογία είναι στο αίμα τους. Θα αναφερθώ σε μία πολύ ενδιαφέρουσα δημοσίευση που είχα διαβάσει το 2016 (Grimes D.R, 2016), όπου έδειχνε με στατιστικά στοιχεία και βασισμένη σε διάφορες θεωρίες από σκάνδαλα της εποχής, ότι για να υπάρξει μία επιτυχημένη παγκόσμια συνωμοσία, θα πρέπει να την γνωρίζουν και να την τροφοδοτούν, έτσι ώστε να αντέξει για 5 χρόνια, ούτε λίγο ούτε πολύ μόνο 2,521 συνωμότες…..αλλά βρέθηκε ένας που διέρρευσε το μυστικό! ΟΚ! Για παράδειγμα, η καταστολή της θεραπείας του καρκίνου θα απαιτούσε μόνο 714,000 συνωμότες αλλιώς θα κατέρρεε σε λιγότερο από 3 χρόνια…..
Κα τι σχέση έχει αυτό με την chaos theory; Είναι στο DNA μας, ο εγκέφαλός μας δεν τα πάει καλά με την αβεβαιότητα, είμαστε όντα που ψάχνουμε για μοτίβα και αιτίες, με μία ανθρωποκεντρική προσέγγιση – είναι ποιο απτό να πούμε ‘’το έκαναν (κάποιοι, ποιοι;;;) επίτηδες’’ αντί για το ότι ‘’το κλίμα αλλάζει λόγω μη γραμμικών αλληλεπιδράσεων αερίων του θερμοκηπίου’’. Η συνωμοσιολογία είναι ένα μηχανισμός απλοποίησης του αναπόφευκτου χάους, όταν δεν υπάρχει επαρκής πρόσβαση σε επιστημονική παιδεία και όταν υπάρχει τάση (αυτό θα αρέσει πολύ σε ένα συγκεκριμένο αγαπημένο μου άτομο) υψηλής αυτοεξαπάτησης. Έτσι, οι αντι-εμβολιαστές βλέπουν τους επιστήμονες ως «εχθρούς» και οι αρνητές της κλιματικής αλλαγής απορρίπτουν μόνο την επιστήμη που συγκρούεται με την ιδεολογία τους.
Κλείνοντας, το χάος δεν είναι αταξία – είναι συστήματα που είναι ευαίσθητα στις αρχικές συνθήκες, όπου μικρές διαφορές οδηγούν σε τεράστιες αποκλίσεις (the butterfly effect). Και ο ανθρώπινος εγκέφαλος δεν το αντέχει αυτό. Στη φύση, τα χαοτικά συστήματα είναι παντού: το κλίμα, η δυναμική των επιδημιών, η οικονομία, η ανθρώπινη συμπεριφορά (των ψεκ παραδόξως είναι αρκετά προβλέψιμη και χειραγωγίσιμη), η διάδοση της πληροφορίας.
Τι κάνει λοιπόν ένας συνωμοσιολόγος; Δημιουργεί μία απλή ιστορία με ξεκάθαρους κακούς, με ξεκάθαρο σχέδιο και με ξεκάθαρη αιτία, μία ψευδο-αναγωγή: παίρνει ένα χαοτικό σύστημα και το μετατρέπει σε μια γραμμική αφήγηση. Τροφοδοτεί το Matrix.
Επιλεγμένη βιβλιογραφία
Βασικό άρθρο: Faizal M., et al., 2025. Consequences of Undecidability in Physics on the Theory of Everything.
J. Mäkelä, “Wheeler’s it from bit proposal in loop quantum gravity”, Int. J. Mod. Phys.
D 28, 1950129 (2019). DOI: 10.1142/S0218271819501293
A. M. Turing, “On computable numbers, with an application to the entscheidungsproblem”,
Proceedings of the London Mathematical Society s2-42, 230 (1937). DOI:
10.1112/plms/s2-42.1.230
P. Smith, “An Introduction to Gödel’s Theorems”. Cambridge University Press, Cambridge,
2nd ed., (2007). DOI: https://doi.org/10.1017/CBO9781139149105
A. Tarski, “Logic, Semantics, Metamathematics: Papers from 1923 to 1938”. Hackett
Publishing Company, Indianapolis, (1983). DOI: http://dx.doi.org/10.2307/2275031
G. J. Chaitin, “A theory of program size formally identical to information theory”,
Journal of the ACM 22, 329 (1975). DOI: 10.1145/321892.321894
Grimes DR (2016) On the Viability of Conspiratorial Beliefs. PLoS ONE 11(1): e0147905. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0147905
