Μια κατάδυση στα νερά της Άνδρου το 2018 εξελίχθηκε σε μια απρόσμενη αρχαιολογική ανακάλυψη. Ο Δημοσθένης Αδάμης, έμπειρος ψαροντουφεκάς και εκπαιδευτής επαγγελματικής κατάδυσης, εντόπισε σε βάθος περίπου 42-44 μέτρων έναν σχηματισμό που αρχικά θεώρησε πως ήταν απλώς βράχια. Σύντομα, όμως, κατάλαβε ότι αυτό που βρισκόταν στον βυθό έκρυβε μια πολύ διαφορετική ιστορία.
«Σε πιάνει πραγματικά ανατριχίλα εκείνη τη στιγμή που το αντικρίζεις. Όταν αντιλήφθηκα ότι δεν είναι ένας όγκος από βράχια, αλλά πρόκειται για ναυάγιο με αμφορείς, ένιωσα πολύ έντονα συναισθήματα», είπε ο ίδιος μιλώντας στον τηλεοπτικό σταθμό ΣΚΑΪ.
Το φορτίο διατηρήθηκε στον βυθό για αιώνες
Παρότι το ξύλινο σκαρί του πλοίου έχει εξαφανιστεί με το πέρασμα περίπου 2.400 ετών, μεγάλο μέρος του φορτίου του παραμένει στον βυθό της Άνδρου, σχεδόν στη θέση όπου βρισκόταν όταν το πλοίο βυθίστηκε.
Οι αρχαιολόγοι υπολογίζουν ότι στο σημείο βρίσκονται περίπου 600 έως 650 εμπορικοί οξυπύθμενοι αμφορείς, τουλάχιστον τριών διαφορετικών τύπων, μεταξύ άλλων από τη Μένδη και την Πεπάρηθο. Μαζί τους έχουν εντοπιστεί τμήμα μολύβδινου στελέχους άγκυρας και λίθοι που πιθανότατα χρησιμοποιούνταν ως έρμα.
Κατά την αρχαιολογική έρευνα ανελκύθηκαν τρεις αμφορείς, ένας από κάθε τύπο, για περαιτέρω μελέτη και τεκμηρίωση. Η χρονολόγησή τους στα τέλη του 5ου και τις αρχές του 4ου αιώνα π.Χ. τοποθετεί το ναυάγιο στους ύστερους κλασικούς χρόνους.
«Όπως βούλιαξε το κουφάρι του, το ξύλο μετά από 2.500 χρόνια έχει λιώσει, δεν υπάρχει πλέον και το εμπόρευμα έμεινε στοιβαγμένο, ακριβώς όπως ήταν μέσα στα αμπάρια», εξηγεί ο κ. Αδάμης.
Ένα ναυάγιο που συνδέεται με την αρχαία εμπορική δραστηριότητα
Το ναυάγιο της Άνδρου παρουσιάζει αρκετές ομοιότητες με το γνωστό ναυάγιο της Περιστέρας στην Αλόννησο, κυρίως όσον αφορά τους τύπους των αμφορέων που έχουν εντοπιστεί. Ο Δημοσθένης Αδάμης εκτιμά ότι τα δύο πλοία ενδέχεται να ακολουθούσαν την ίδια εμπορική διαδρομή.
«Πιθανότατα πρόκειται για την ίδια εμπορική γραμμή», αναφέρει, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο το πλοίο να ταξίδευε προς την περιοχή ή να είχε ξεκινήσει από εκεί.
Τα αίτια της βύθισης δεν έχουν ακόμη εξακριβωθεί. Η κακοκαιρία ή κάποιο άλλο απρόοπτο περιστατικό μπορεί να προκάλεσε το ναυάγιο, ενώ η συνέχιση της αρχαιολογικής έρευνας αναμένεται να φωτίσει περισσότερες πτυχές του ταξιδιού και του φορτίου του.
Για τον άνθρωπο που το ανακάλυψε, πάντως, πρόκειται για μια εμπειρία που ξεχωρίζει από τις τρεις δεκαετίες που βρίσκεται στη θάλασσα.
«Ίσως η πιο σημαντική στιγμή στα 30 χρόνια που βρίσκομαι στη θάλασσα. Είναι κάτι ξεχωριστό που δύσκολα, σπάνια συμβαίνει και ιδιαίτερα σε τέτοια βάθη», λέει ο Δημοσθένης Αδάμης.
