H 18η Απριλίου έχει ορισθεί από την UNESCO και το Διεθνές Συμβούλιο Μνημείων και Τοποθεσιών – International Council on Monuments and Sites (ICOMOS) ως Διεθνής Ημέρα Μνημείων από το 1983. Στόχος είναι η ευαισθητοποίηση του κοινού σε θέματα προστασίας της Πολιτιστικής Κληρονομιάς, ανάδειξης της σπουδαιότητας των μνημείων κάθε χώρας και ένταξή τους στη σύγχρονη κοινωνική, πολιτιστική και οικονομική ζωή.
Στο πλαίσιο του εορτασμού, το Σάββατο 18 Απριλίου, η είσοδος στους αρχαιολογικούς χώρους, τους ιστορικούς τόπους, τα μνημεία και τα μουσεία τα οποία ανήκουν στο Δημόσιο και διαχειρίζεται το υπουργείο Πολιτισμού είναι ελεύθερη για όλους τους επισκέπτες, χωρίς την καταβολή αντιτίμου. Σημειώνεται ότι το Μουσείο Ακρόπολης δεν υπάγεται στην εν λόγω διάταξη.
«Επείγουσα πρόληψη των καταστροφών για τη ζώσα κληρονομιά σε περιβάλλον συγκρούσεων και καταστροφών»
Ακολουθώντας έναν κοινό θεματικό άξονα εορτασμού, διαφορετικό κάθε χρόνο, όπως προτείνεται από το ICOMOS, για το 2026 επιλέχθηκε ως θέμα «Emergency Response for Living Heritage in contexts of Conflicts and Disasters» – «Επείγουσα πρόληψη των καταστροφών για τη ζώσα κληρονομιά σε περιβάλλον συγκρούσεων και καταστροφών».
Στο πλαίσιο του έργου του, το ICOMOS θεωρεί ότι η «ζώσα κληρονομιά» περιλαμβάνει όλες τις διαστάσεις της πολιτιστικής κληρονομιάς – την υλική, την άυλη και τη φυσική. Επιπλέον, επιθυμεί να αναφερθεί στις διαδικασίες εκείνες μέσα από τις οποίες οι επιστημονικές και επαγγελματικές προσεγγίσεις του τομέα της κληρονομιάς, οι κοινότητες, οι φορείς και οι υπεύθυνοι λήψης αποφάσεων, σε όλα τα επίπεδα, είναι δυνατόν να ανταποκριθούν καλύτερα στις καταστροφές και τις συγκρούσεις που πλήττουν τη ζωντανή κληρονομιά. Τι ρόλο μπορούν να διαδραματίσουν συλλογικά, όλοι οι προηγούμενοι παράγοντες και τι χρειάζονται για να αποβούν αποτελεσματικοί στο έργο αυτό;
Στο πλαίσιο αυτό, το Ελληνικό ICOMOS διοργανώνει ημερίδα αφιερωμένη στην περιοχή των Αχαρνών, μια σημαντικότατη ιστορικά περιοχή του Αττικού λεκανοπεδίου, η οποία έχει απωλέσει το κύρος που της αναλογεί. Η σωτηρία των αρχαίων ερειπίων και η ανασύνταξη της «ερειπιώδους» μνήμης, σε μια περιοχή πολυεθνοτικής πληθυσμιακής συγκρότησης, θα έπρεπε να αποτελούν προτεραιότητες της Ελληνικής Πολιτείας.
