Στις 11, 12 και 13 Μαΐου, μήνα των γενεθλίων της πεζογράφου, αγωνίστριας και παιδαγωγού Έλλης Αλεξίου, το Θέατρο Τέχνης Καρόλου Κουν φωτίζει στη σκηνή του Υπογείου τη ζωή, το έργο και το αποτύπωμά της, μέσα από το σκηνική ανάγνωση «Εκμυστηρεύσεις της Έλλης Αλεξίου» της Εύας Νικολαΐδου, σε σκηνοθετική επιμέλεια Άγγελου Μπούρα και ερμηνεία της Αλεξάνδρας Σακελλαροπούλου.
Η ζωή της Έλλης Αλεξίου συνδέθηκε με μορφές όπως του Νίκου Καζαντζάκη, που υπήρξε σύζυγος της αδελφής της Γαλάτειας, του νεανικού της έρωτα Κώστα Βάρναλη, του συντρόφου της Βάσου Δασκαλάκη, του Κωστή Παλαμά, του Άγγελου Σικελιανού, του Παντελή Πρεβελάκη, της Λιλίκας Νάκου και πολλών ακόμη.
Η ίδια περιγράφει τις αγάπες της ζωής της:
«Στη νηπιακή ηλικία είχα τα γραμματόσημα. Τα πλεξίματα. Όλα με πάθος.
Στην εφηβική, τη ζωγραφική, τη γαλλική γλώσσα, τον Καβάφη, τον Ζολά, το δασκαλίκι.
Στη νεανική ηλικία, τη μουσική, το γράψιμο, την αριστερή ιδεολογία.
Στην ωριμότητα, τον αντιστασιακό αγώνα.
Τρισευτυχισμένα να είστε όλα.
Χάρη στον έρωτα σας γνώρισα μια πλούσια και γεμάτη ζωή».
Έλλη Αλεξίου – Η ζωή της
Η Έλλη Αλεξίου γεννήθηκε στις 22 Μαΐου 1894 στο Ηράκλειο Κρήτης, κάτω από τουρκική σκλαβιά. Ήταν το μικρότερο παιδί της οικογένειας του Στυλιανού Αλεξίου και της Ειρήνης Ζαχαριάδη. Είχαν προηγηθεί τα αδέρφια της, Γαλάτεια (1881), Ραδάμανθυς (1883) και Λευτέρης (1890).
Ο πατέρας της ήταν ιδιοκτήτης και διευθυντής εκδοτικών οίκων (με τυπογραφείο, βιβλιοδετείο, βιβλιοπωλείο, χαρτικά, κ.λπ.). Εξέδιδε επίσης τις εφημερίδες Ηράκλειο (1894), Αλήθεια, Ελευθερία (με τον Ιωάννη Βογιατζάκη, αργότερα δήμαρχο Ηρακλείου) και την Εθνική Άμυνα (1917, με τον Ιωάννη Κοκκινάκη).
Το 1900 εγγράφεται και φοιτά στο Δημοτικό Σχολείο, το 1908 παίρνει μαθήματα ζωγραφικής από τον καθηγητή Γιώργο Ξυλούρη.
To 1910 αποφοιτά από το Ανώτερο Παρθεναγωγείο της γενέτειράς της (Ηράκλειο 26 Ιουνίου) και το 1914 διορίζεται για πρώτη φορά δασκάλα στο «Γ΄ Χριστιανικόν Παρθεναγωγείον» στο Ηράκλειο.
Το 1919 γνωρίζεται στην Αθήνα με τον Βάσο Δασκαλάκη, ενώ το ίδιο έτος παίρνει δίπλωμα από το Institut Superieur d’Études Francaises της Αθήνας. Το 1920 παίρνει μαθήματα πιάνου από τον Κώστα Σφακιανάκη και το ίδιο έτος παντρεύεται τον Βάσο Δασκαλάκη.
Το 1934 γίνεται ιδρυτικό μέλος της Εταιρίας Ελλήνων Λογοτεχνών.
Το 1936 το καθεστώς της δικτατορίας του Ι. Μεταξά τη συλλαμβάνει και ανακρίνεται από την Ειδική Ασφάλεια, γιατί είχε βρεθεί ευχαριστήρια επιστολή της προς τον Π. Κονίδη για την κριτική του στο έργο της Γ΄ Χριστιανικόν Παρθεναγωγείον.
Το 1937 χωρίζει με τον Βάσο Δασκαλάκη.
Το 1942-43, κατά τη χιτλερική κατοχή, υπήρξε δραστήριο μέλος του ΕΑΜ.
Το 1945 υπηρετεί στο Γυμνάσιο θηλέων Καλλιθέας. Με υποτροφία της Γαλλικής Κυβέρνησης φεύγει για το Παρίσι, όπου παραμένει μέχρι τις 14 Μαΐου 1949, απόφοιτη πια της Σορβόννης.
Από το 1949 ως το 1962 υπηρετεί ως εκπαιδευτικός σύμβουλος των ελληνικών σχολείων στις σοσιαλιστικές χώρες. Μετά από αναγκαστική προσφυγιά, λόγω των επανειλημμένων διώξεων που υπέστη εξαιτίας της ανάμιξής της σε προοδευτικά κινήματα, επέστρεψε στην Ελλάδα το 1962. Αργότερα συνελήφθη και το 1965 βρίσκεται στις φυλακές Αβέρωφ, κατηγορούμενη με βάση το νόμο 509. Δικάζεται και απαλλάσσεται. Έκτοτε και μέχρι το θάνατό της (28 Σεπτεμβρίου 1988) αφιερώθηκε στη λογοτεχνία. Τα έργα της διακρίνονται για τον ποιητικό ρεαλισμό του ύφους, καθώς και για τον κοινωνικοπολιτικό προβληματισμό τους.
Ήταν αδελφή της Γαλάτειας Καζαντζάκη (Γαλάτεια Αλεξίου) και μετά το θάνατό της (1962) συζούσε για πολλά χρόνια με τον ποιητή Μάρκο Αυγέρη, που ήταν ο δεύτερος άντρας της Γαλάτειας.
Η Έλλη Αλεξίου είχε λάβει μέρος στο Α΄ και Β΄ Συνέδριο της Ειρήνης, στο Παρίσι (1947) και τη Βαρσοβία (1950) αντίστοιχα, καθώς και στα Συνέδρια: των Διανοουμένων, στο Βρότσλαβ της Πολωνίας (1948), για το Παιδί στη Βιέννη (1952), για τη Γυναίκα στην Κοπεγχάγη (1953) κ.ά. όπως και στο συνέδριο για τη Νεοελληνική Λογοτεχνία (Βερολίνο 1957). Υπήρξε μέλος του Συλλόγου Γυναικών Επιστημόνων, της Εταιρίας Ελλήνων Λογοτεχνών, της Πανελλήνιας Κίνησης για την Ύφεση και την Ειρήνη. Μιλούσε γαλλικά, γερμανικά και ρωσικά.
Η παιδαγωγική διάσταση του λογοτεχνικού έργου της Έλλης Αλεξίου
Την Τρίτη 12 Μαΐου, αμέσως μετά τη σκηνική ανάγνωση, θα πραγματοποιηθεί ειδικό αφιέρωμα στην Έλλη Αλεξίου με στρογγυλό τραπέζι με τίτλο «Έλλη Αλεξίου: Παιδαγωγικό Όραμα και Λογοτεχνική Δημιουργία στην Τροχιά της Γενιάς του ’30». Στο επίκεντρο της συζήτησης, που θα συντονίσει η πρόεδρος του Δ.Σ. του Θεάτρου Τέχνης Καρόλου Κουν, Καλή Κυπαρίσση- Παγουλάτου, βρίσκεται η παιδαγωγική διάσταση του λογοτεχνικού έργου της Έλλης Αλεξίου.
Εισηγήτριες είναι η Βάσω Οικονομοπούλου, επίκουρη καθηγήτρια Νεοελληνικής Λογοτεχνίας, Λογοτεχνίας για Παιδιά και Νέους και Διδακτικών Εφαρμογών, Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης, Σχολή Επιστημών της Αγωγής, ΕΚΠΑ και η Αιμιλία Τρουλλινού, εκπαιδευτικός Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης ΠΕ70, ΜΔΕ «Ανθρωπιστικές Σπουδές: Λογοτεχνία, Θέατρο και Γλώσσα στην Εκπαίδευση», Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης, Σχολή Επιστημών της Αγωγής, ΕΚΠΑ.
Info
Δευτέρα 11, Τρίτη 12 και Τετάρτη 13 Μαΐου
Ώρα έναρξης: 20.00
Γενική είσοδος: 5 ευρώ
Ηλεκτρονική προπώληση:
https://www.more.com/gr-el/tickets/theater/ekmystireuseis-tis-ellis-aleksiou/
Θέατρο Τέχνης Καρόλου Κουν-Υπόγειο, Πεσμαζόγλου 5
