Δεν κοιμόταν σε φέρετρο, δεν μεταμορφωνόταν σε νυχτερίδα και δεν υπάρχει καμία απόδειξη ότι έπινε ανθρώπινο αίμα. Κι όμως, ο Βλαντ Γ΄ Δράκουλεα, ο ηγεμόνας της Βλαχίας που έμεινε γνωστός ως Βλαντ ο Ανασκολοπιστής, προκαλούσε φόβο σε όλη την Ευρώπη πολύ πριν γεννηθεί ο Μπραμ Στόκερ.
Ένα νέο ντοκιμαντέρ με τίτλο «Η αληθινή ιστορία του Δράκουλα», επιχειρεί να διαχωρίσει τον ιστορικό Βλαντ Γ΄, γνωστό ως Βλαντ ο Ανασκολοπιστής, από τον θρυλικό κόμη Δράκουλα της λογοτεχνίας.
Το γαλλικής παραγωγής ντοκιμαντέρ, που κάνει πρεμιέρα στο Viasat History, αξιοποιεί ιστορικά τεκμήρια για να παρουσιάσει τον Βλαντ όχι απλώς ως μια παράδοξη μορφή της Ιστορίας, αλλά ως μια προσωπικότητα η οποία βρέθηκε στο επίκεντρο καθοριστικών ιστορικών εξελίξεων: του αγώνα για την υπεράσπιση των νοτιοανατολικών συνόρων της χριστιανικής Ευρώπης απέναντι στην οθωμανική επέκταση.
Ο Βλαντ κυβέρνησε τη Βλαχία, ένα πριγκιπάτο ανάμεσα στα Καρπάθια και τον Δούναβη, εγκλωβισμένο μεταξύ του Βασιλείου της Ουγγαρίας και της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Ο κόσμος του ήταν κόσμος σταυροφοριών, προδοσιών και αγώνων για τον θρόνο.
Ένα όνομα, όχι ένα τέρας
Το όνομα ξεκίνησε από τον πατέρα του Βλαντ, μέλος του Τάγματος του Δράκου, που έγινε γνωστός ως Ντρακούλ. Ο γιος του ήταν ο Δράκουλεα, «ο γιος του Δράκου». Ο Στόκερ βρήκε το όνομα σε ένα βιβλίο για τη Βλαχία, ενώ έμενε στο Ουίτμπι το 1890, και δεν δανείστηκε σχεδόν τίποτε άλλο από το ιστορικό πρόσωπο.
Οιωνοί και ένας αμφισβητούμενος θρόνος
Το 1456, ο κομήτης του Χάλεϋ διέσχισε τον ουρανό, οιωνός καταστροφής για τη μεσαιωνική Ευρώπη. Την ίδια χρονιά, ο Βλαντ ανακτά τον θρόνο της Βλαχίας. Ένα ασημένιο νόμισμα της εποχής του φέρει ένα αστέρι με ουρά, που ίσως απεικονίζει τον κομήτη. Η ερμηνεία αμφισβητείται, αλλά αν ισχύει, μετέτρεψε ένα δυσοίωνο σημάδι σε δικό του έμβλημα.
Ο πρώτος δημοφιλής κακός της Ευρώπης
Ο Ανασκολοπιστής δεν ήταν επινόηση. Ο Βλαντ χρησιμοποίησε πράγματι τον ανασκολοπισμό, χωρίς όμως να τον έχει εφεύρει. Οι πρώιμες αφηγήσεις του αποδίδουν δεκάδες χιλιάδες θύματα, αριθμούς που οι σύγχρονοι ιστορικοί αντιμετωπίζουν με επιφύλαξη. Καθώς η τυπογραφία εξαπλωνόταν, χυδαία φυλλάδια μετέφεραν ιστορίες για τη σκληρότητά του σε όλη την Ευρώπη, και η πιο συγκλονιστική από αυτές ταξίδεψε πιο μακριά. Ο Βλαντ δεν ήταν αθώο θύμα συκοφαντίας, όμως η φήμη του χτίστηκε τόσο από όσους τον περιέγραψαν όσο και από όσα έκανε ο ίδιος.
Ένας ηγεμόνας, πολλοί Δράκουλες
Για να ξεχωρίσει τα γεγονότα από την προπαγάνδα, το ντοκιμαντέρ βασίζεται στο Corpus Draculianum, ερευνητικό πρόγραμμα του Πανεπιστημίου του Γκίσεν.
Συγκεντρώνει τις πηγές που σώζονται για τον Βλαντ από το 1448 έως το 1650, σε 17 γλώσσες: επιστολές, χρονικά, νομίσματα, σφραγίδες και απεικονίσεις από όλη την Ευρώπη και τον οθωμανικό κόσμο.
Η εικόνα δεν γίνεται απλούστερη. Ο Βλαντ είναι τύραννος στις δυτικές αφηγήσεις, υπερασπιστής της Βλαχίας στη ρουμανική μνήμη και σύμβολο ισχυρής εξουσίας, που αργότερα διάφορα καθεστώτα, μεταξύ αυτών και εκείνο του Νικολάε Τσαουσέσκου, οικειοποιήθηκαν. Το ντοκιμαντέρ αναρωτιέται ποιος ήταν πραγματικά ο Βλαντ και ποιον ήθελαν να δουν σε αυτόν οι επόμενες γενιές.
Το κάστρο που δεν είναι δικό του
Εκατομμύρια επισκέπτες συνδέουν τον Δράκουλα με το κάστρο Μπραν. Η σχέση του με τον Βλαντ είναι πολύ αδύναμη, ενώ ο Στόκερ δεν επισκέφθηκε ποτέ τη Ρουμανία. Το φρούριο Πόεναρι έχει πολύ ισχυρότερες αξιώσεις.
Μια ιστορία αφηγημένη συνδυαστικά
Οι δημιουργοί συνδυάζουν τοποθεσίες συνδεδεμένες με τον Βλαντ, χάρτες, ιστορικά έγγραφα και σύγχρονες μαρτυρίες. Τα γεγονότα που δεν έχουν αφήσει οπτικό ίχνος αναπαρίστανται μέσα από στυλιζαρισμένη ροτοσκόπηση -τεχνική animation κατά την οποία οι καλλιτέχνες σχεδιάζουν καρέ προς καρέ πάνω σε προηγουμένως γυρισμένο υλικό.
Στο ντοκιμαντέρ συμμετέχουν ιστορικοί και ειδικοί στη μεσαιωνική Ευρώπη, μεταξύ των οποίων ο Ματέι Καζάκου, γνωστός για το ερευνητικό του έργο γύρω από τη ζωή και τη δράση του Βλαντ Γ΄, της ιστορικής προσωπικότητας πίσω από τον θρύλο του Δράκουλα, ο Γάλλος ιστορικός Πιερ Μονέ, με ειδίκευση στην πολιτική και κοινωνική ιστορία του ύστερου Μεσαίωνα και η ιστορικός Κλεμάνς Ρεβέστ.
Η «Αληθινή ιστορία του Δράκουλα» κάνει πρεμιέρα στο Viasat History την Κυριακή 29 Νοεμβρίου, στις 22:00. Επανάληψη: Κυριακή 6 Δεκεμβρίου, στις 15:45.