Θα μπορούσε ο Εμανουέλ Μακρόν να αντιδράσει διαφορετικά; Μάλλον όχι. Μπροστά στις σκηνές πρωτοφανούς έκτασης καταστροφών που σημειώθηκαν στο περιθώριο των διαδηλώσεων της 17ης Οκτωβρίου κατά της ακρίβειας, οι οποίες προκάλεσαν σοκ στην κοινή γνώμη και έκαναν τον γύρο του κόσμου, ο πρόεδρος της Δημοκρατίας, εγγυητής της ενότητας της χώρας, απευθύνθηκε με επίσημο διάγγελμα προς το έθνος το βράδυ της Κυριακής, στις 20:00.
Η κίνηση αυτή δείχνει ότι, λόγω της σοβαρότητας της κατάστασης, δεν αρκούσε πλέον ένα απλό μήνυμα αυστηρότητας, το οποίο είχε δημοσιεύσει ήδη από το βράδυ του Σαββάτου στην πλατφόρμα Χ. Αυτό συνέβη ενώ σποραδικές συγκρούσεις σημειώθηκαν και την Κυριακή στο Παρίσι.
Το διάγγελμα προηγήθηκε έκτακτης σύσκεψης στο Μέγαρο των Ηλυσίων, με τη συμμετοχή του πρωθυπουργού Σεμπαστιάν Λεκορνί, ο οποίος είχε παρέμβει δημόσια από την προηγούμενη ημέρα, καθώς και των αρμόδιων υπουργών. Στόχος ήταν να δοθεί απάντηση σε δύο διαφορετικές εκφράσεις οργής.
Η πρώτη προέρχεται από την αντιπολίτευση και ορισμένους δημάρχους, οι οποίοι καταγγέλλουν άλλοτε την υπερβολική και άλλοτε την ανεπαρκή αντίδραση των δυνάμεων ασφαλείας, ενώ ζητούν ακόμη και παραιτήσεις, όπως συμβαίνει με τον Εθνικό Συναγερμό (RN). Η δεύτερη είναι η οργή των ίδιων των Γάλλων πολιτών, οι οποίοι έχουν αγανακτήσει βλέποντας εικόνες από λεηλατημένα καταστήματα, σπασμένες βιτρίνες και κατεστραμμένο αστικό εξοπλισμό, καθώς και από δημαρχεία που υπέστησαν σοβαρές ζημιές ή λεηλατήθηκαν, ενώ ορισμένα πυρπολήθηκαν, όπως συνέβη στη Λιμόζ, στην περιοχή της Άνω Βιέννης.
Η παρέμβαση του Εμανουέλ Μακρόν ήταν ακόμη πιο δύσκολη λόγω του εκρηκτικού πολιτικού κλίματος, καθώς απομένουν έξι μήνες μέχρι τις προεδρικές εκλογές του 2027, οι οποίες θα σηματοδοτήσουν το τέλος της δεκαετούς παραμονής του στην εξουσία.
Πέρα από την ανταπόκριση στην απαίτηση των πολιτών για αποκατάσταση της τάξης, το διακύβευμα είναι ενδεχομένως η εικόνα που θα αφήσει πίσω του ο πρόεδρος από τα χρόνια της διακυβέρνησής του.
Δεν προκάλεσε, επομένως, έκπληξη το γεγονός ότι ο Μακρόν αναφέρθηκε εξαρχής σε μια «εξαιρετικά σοβαρή στιγμή», η οποία χαρακτηρίζεται από «ανεξέλεγκτη βία». Την ευθύνη απέδωσε σε «ταραχοποιούς από ομάδες της άκρας Αριστεράς, στους οποίους προσχώρησαν πολλοί παραβάτες του νόμου».
Η εφημερίδα Le Figaro συνοψίζει τα βασικά σημεία του διαγγέλματός του.
«Οργή και ντροπή»
Λεηλατημένα καταστήματα, επιθέσεις σε δημόσια κτίρια και δημαρχεία, εκατοντάδες τραυματίες αστυνομικοί και χωροφύλακες.
«Βλέποντας αυτές τις εικόνες, αναρωτηθήκαμε όλοι πώς είναι δυνατόν Γάλλοι να κάνουν κάτι τέτοιο στη Γαλλία. Πώς μπορούν να φτάσουν σε αυτό το σημείο; Τίποτα δεν το δικαιολογεί, τίποτα δεν το εξηγεί», δήλωσε με αγανάκτηση ο Εμανουέλ Μακρόν, εκφράζοντας την «οργή» και τη «ντροπή» του για το γεγονός ότι «βλέπει τους δρόμους των πόλεών μας να καταστρέφονται με αυτόν τον τρόπο».
Ο πρόεδρος βρήκε επίσης την ευκαιρία να εκφράσει τη στήριξη του έθνους προς τις δυνάμεις της τάξης και τις υπηρεσίες εσωτερικής ασφάλειας. «Αντεπεξήλθαν και έκαναν ό,τι καλύτερο μπορούσαν», σημείωσε.
Παράλληλα, εξέφρασε τη συμπαράστασή του προς τους δημάρχους και τους αιρετούς εκπροσώπους, καθώς και προς τους επαγγελματίες και τους εμπόρους που βρίσκονται σε κατάσταση «απόγνωσης», διαβεβαιώνοντας ότι δεν θα αφεθούν «μόνοι απέναντι σε αυτές τις δυσκολίες».
Για την υποστήριξη όσων επλήγησαν από τα επεισόδια, ο πρωθυπουργός θα συγκαλέσει τη Δευτέρα ειδική μονάδα διαχείρισης κρίσεων, προκειμένου να κινητοποιηθούν «το συντομότερο δυνατόν οι διαθέσιμες ενισχύσεις».
Η κυβέρνηση πρέπει να βγάλει «όλα τα συμπεράσματα» – Ο Μακρόν απαιτεί «διαφάνεια»
Υπήρξαν κενά στις υπηρεσίες πληροφοριών ή έλλειψη μέσων για την αποτελεσματική διαχείριση της τάξης; Ο Εμανουέλ Μακρόν ζήτησε από την κυβέρνηση να βγάλει «όλα τα συμπεράσματα», ώστε να διασφαλιστεί ότι τέτοιες σκηνές βίας «δεν θα μπορέσουν να επαναληφθούν».
«Περιμένω σαφείς απαντήσεις και θα υπάρξει πλήρης διαφάνεια», τόνισε, απευθυνόμενος κυρίως στον υπουργό Εσωτερικών, Λοράν Νουνιέζ.
Παράλληλα, υπογράμμισε ότι οι έρευνες σε βάρος των υπευθύνων για τα επεισόδια πρέπει να προχωρήσουν «με όλη την απαιτούμενη επιμέλεια και το συντομότερο δυνατό».
«Όσοι προκάλεσαν καταστροφές πρέπει να πληρώσουν. Όσοι λεηλάτησαν πρέπει να αποζημιώσουν (…) Όσοι επιχείρησαν να ανατρέψουν τη Δημοκρατία θα λογοδοτήσουν», δήλωσε χαρακτηριστικά.
Και πρόσθεσε: «Θα είμαστε αμείλικτοι. Η ακρόαση και ο διάλογος δεν σημαίνουν ούτε αδυναμία ούτε ατιμωρησία».
Η «διπλή ευθύνη» της κυβέρνησης
Ο αρχηγός του γαλλικού κράτους φρόντισε, ωστόσο, να διαχωρίσει τους διαδηλωτές που συμμετείχαν στις κινητοποιήσεις για να εκφράσουν τα αιτήματά τους από τους παραβάτες του νόμου.
«Δεν πρέπει ποτέ να συγχέουμε» τους τελευταίους «με εκείνους που κατέστρεψαν, έσπασαν και λεηλάτησαν», δήλωσε ο Εμανουέλ Μακρόν, προσθέτοντας ότι κατανοεί τη «βαθιά αγωνία» που εκφράζουν οι νέοι εδώ και αρκετές εβδομάδες.
«Η φωνή τους πρέπει να ακουστεί χωρίς προκαταλήψεις και χωρίς να υποτιμώνται οι δυσκολίες», διευκρίνισε.
Στη συνέχεια, επέμεινε: «Η ευθύνη μας είναι, επομένως, διπλή: να ακούσουμε την οργή και να αντιμετωπίσουμε τα αίτιά της, αλλά και να διασφαλίσουμε με αποφασιστικότητα τον σεβασμό της δημοκρατικής τάξης».
Όπως ανέφερε, οι νομάρχες θα λαμβάνουν αποφάσεις σε συνεργασία με τους δημάρχους, προκειμένου να προστατεύσουν τις πόλεις, τα δημόσια κτίρια και τα καταστήματα, με φόντο τις συγκρούσεις που εξακολουθούσαν να σημειώνονται στο Παρίσι το βράδυ της Κυριακής.
Στο πλαίσιο αυτό, η κυβέρνηση θα συνεργαστεί με τους αρμόδιους φορείς για να απαντήσει στις ανησυχίες της νεολαίας.
«Δεν μπορούμε να ζητάμε από τους νέους μας να πιστεύουν στο μέλλον χωρίς να τους δίνουμε τη δυνατότητα να διαμορφώσουν τις απαντήσεις και να συμμετέχουν στη συζήτηση», υπογράμμισε.
Τα πυρά προς την Ανυπότακτη Γαλλία
Ο Εμανουέλ Μακρόν δεν δίστασε να εξαπολύσει έμμεση επίθεση στην Ανυπότακτη Γαλλία (La France insoumise), χωρίς να κατονομάσει το κόμμα, το οποίο κατηγορείται ότι υποδαυλίζει την οργή.
«Όλοι όσοι σήμερα σας εξηγούν ότι το επείγον είναι να βγείτε στους δρόμους, να διαδηλώσετε και να προκαλέσετε αναταραχή έχουν έναν και μοναδικό στόχο: να πλήξουν τη Δημοκρατία και να υπονομεύσουν τον δημόσιο διάλογο», δήλωσε ο πρόεδρος.
Παράλληλα, υποστήριξε ότι «η χώρα μας αξίζει μια όμορφη προεκλογική εκστρατεία για τις προεδρικές εκλογές σε έξι μήνες».
Κάλεσε, επίσης, όλες τις συνδικαλιστικές και πολιτικές οργανώσεις να «καταδικάσουν χωρίς καμία αμφισημία κάθε μορφή βίας και να απευθύνουν έκκληση για ηρεμία».
«Η χώρα χρειάζεται τάξη και αποκλιμάκωση, όχι περαιτέρω κλιμάκωση», τόνισε.
Στο ίδιο πλαίσιο, ο Σεμπαστιάν Λεκορνί θα συναντηθεί με τα πολιτικά κόμματα τις επόμενες ημέρες, προκειμένου να εξασφαλίσει σαφείς και δημόσιες τοποθετήσεις από την πλευρά τους.
