Γράφει ο Τέρενς Κουίκ
Ο Έντι Ράμα δεν προκαλεί πλέον απλώς την Αθήνα. Προκαλεί την κοινή λογική. Διότι ο πρωθυπουργός της Αλβανίας, αφού πρώτα επιχείρησε να δικαιολογήσει όσα συνέβησαν σε βάρος Ελλήνων της περιοχής, τώρα εμφανίζεται να δηλώνει ότι δεν γνώριζε πως εκεί υπάρχουν Έλληνες. Μια πολιτική μεταστροφή που δεν είναι απλώς ατυχής. Είναι εξοργιστική. Είναι απαράδεκτη. Και φτάνει μέχρι τα όρια της γελοιότητας.
Υπάρχουν στιγμές στην πολιτική όπου η υποκρισία δεν κρύβεται πια πίσω από διπλωματικές διατυπώσεις. Υπάρχουν στιγμές όπου οι λέξεις ξεγυμνώνουν εκείνον που τις χρησιμοποιεί. Και η περίπτωση του Έντι Ράμα είναι ακριβώς μία από αυτές.
Ο Αλβανός πρωθυπουργός, ο οποίος μέχρι χθες επιχειρούσε να εμφανίσει ως σχεδόν φυσιολογικά τα επεισόδια κατά Ελλήνων της περιοχής, σήμερα κάνει μια θεαματική κωλοτούμπα. Ξαφνικά, δεν ήξερε. Δεν γνώριζε. Δεν είχε εικόνα. Δεν είχε ακούσει ότι εκεί υπάρχουν Έλληνες.
Ποιος το λέει αυτό; Ο πρωθυπουργός της Αλβανίας. Όχι κάποιος περαστικός. Όχι κάποιος τρίτος παρατηρητής. Όχι κάποιος που δεν έχει θεσμική ευθύνη. Το λέει ο άνθρωπος που κυβερνά τη χώρα. Ο άνθρωπος που έχει την ευθύνη για το κράτος, για τις μειονότητες, για την ασφάλεια των πολιτών, για το κράτος δικαίου, για την προστασία της ιδιοκτησίας και της ανθρώπινης αξιοπρέπειας.
Και έρχεται τώρα να μας πει ότι δεν ήξερε πως στην περιοχή υπάρχουν Έλληνες.
Αν το γνώριζε και προσποιείται πως δεν το γνώριζε, τότε μιλάμε για πολιτικό εμπαιγμό. Αν πράγματι δεν το γνώριζε, τότε μιλάμε για θεσμική ανεπάρκεια που δεν τιμά τον πρωθυπουργό μιας χώρας η οποία θέλει να παρουσιάζεται ως ευρωπαϊκή και σύγχρονη.
Σε κάθε περίπτωση, το αποτέλεσμα είναι το ίδιο: ο Ράμα εκτίθεται.
Διότι δεν μπορείς από τη μία να εμφανίζεσαι ως ο ισχυρός ηγέτης που ελέγχει τα πάντα στην Αλβανία και από την άλλη, όταν το θέμα αφορά Έλληνες, να παριστάνεις τον ανήξερο. Δεν μπορείς να γνωρίζεις με ακρίβεια πού θα στηθούν επενδύσεις, πού θα μπουν περιφράξεις, ποια περιοχή θα αξιοποιηθεί και ποιοι επενδυτές θα εμπλακούν, αλλά να μην ξέρεις ποιοι άνθρωποι ζουν εκεί, ποια είναι η ιστορία τους και ποια είναι η εθνική τους ταυτότητα.
Αυτό δεν είναι πολιτική απάντηση. Είναι πρόκληση.
Είναι η γνωστή ποιότητα της πολιτικής συμπεριφοράς Ράμα απέναντι στον Ελληνισμό της Βορείου Ηπείρου. Μια συμπεριφορά που εδώ και χρόνια κινείται ανάμεσα στην ειρωνεία, την αμφισβήτηση, την αυθαιρεσία και την επίδειξη ισχύος. Μια συμπεριφορά που έχει αφήσει πολλές σκιές στον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζονται οι Έλληνες στο αλβανικό κράτος.
Ο Φρέντι Μπελέρης τα είχε πει καθαρά. Είχε προειδοποιήσει ότι πίσω από τον μανδύα της ανάπτυξης και των επενδύσεων διαμορφώνεται μια πολιτική πίεσης εις βάρος του ελληνικού στοιχείου στη Νότιο Αλβανία, στη Βόρειο Ήπειρο, ας το πούμε όπως είναι. Μια πολιτική που, είτε με διοικητικά εργαλεία είτε με ιδιοκτησιακές εκκρεμότητες είτε με επενδυτικά σχέδια, οδηγεί τους Έλληνες της περιοχής σε ανασφάλεια, αποδυνάμωση και σταδιακό εκτοπισμό από τη γη τους.
Και τώρα, αντί ο Ράμα να δώσει καθαρές απαντήσεις, αντί να ζητήσει συγγνώμη, αντί να εγγυηθεί χωρίς αστερίσκους την προστασία των Ελλήνων της περιοχής, καταφεύγει στο πιο φτηνό καταφύγιο: «Δεν ήξερα».
Δεν ήξερε ότι υπάρχουν Έλληνες εκεί.
Δεν είναι τυχαίο ότι ο ίδιος πολιτικός ηγέτης που κατά καιρούς επιδίδεται σε κινήσεις εντυπωσιασμού στο εξωτερικό, που χτίζει σχέσεις και εικόνες ανάλογα με την περίσταση, που δεν χάνει ευκαιρία να εμφανίζεται ως εκσυγχρονιστής στα ευρωπαϊκά ακροατήρια, όταν φτάνει η ώρα των Ελλήνων της χώρας του, ξαφνικά ξεχνά, δεν γνωρίζει, δεν βλέπει, δεν ακούει.
Αυτή είναι η πραγματική εικόνα πίσω από το πολιτικό θέατρο.
Ένας ηγέτης που θέλει να μιλά τη γλώσσα της Ευρώπης, αλλά δυσκολεύεται να σεβαστεί στην πράξη τις βασικές ευρωπαϊκές αρχές όταν αυτές αφορούν την Ελληνική Εθνική Μειονότητα. Ένας πρωθυπουργός που ζητά επενδύσεις, αλλά δεν μπορεί να δώσει πειστικές εγγυήσεις στους ανθρώπους που φοβούνται ότι οι επενδύσεις θα περάσουν πάνω από τις περιουσίες τους. Ένας πολιτικός που μιλά για πρόοδο, αλλά αφήνει πίσω του σκιές όταν το θέμα είναι οι Έλληνες της Βορείου Ηπείρου.
Η ευρωπαϊκή πορεία της Αλβανίας δεν μπορεί να προχωρά σαν να μη συμβαίνει τίποτα. Δεν μπορεί μια χώρα να ζητά ευρωπαϊκή στήριξη και την ίδια στιγμή να αφήνει τέτοιες σκιές πάνω από τη συμπεριφορά της έναντι μιας αναγνωρισμένης μειονότητας. Δεν μπορεί να μιλά για κράτος δικαίου, όταν οι Έλληνες της περιοχής αισθάνονται ότι το κράτος λειτουργεί περισσότερο ως δύναμη πίεσης παρά ως δύναμη προστασίας.
Οι Έλληνες της Βορείου Ηπείρου δεν είναι αόρατοι.
Δεν είναι εμπόδιο σε χάρτες επενδυτών. Δεν είναι λεπτομέρεια σε κυβερνητικά σχέδια. Δεν είναι πληθυσμός που μπορεί να διαγράφεται με μια φράση. Έχουν ιστορία, έχουν δικαιώματα, έχουν περιουσίες, έχουν φωνή. Και αυτή η φωνή δεν μπορεί να πνίγεται ούτε με ξύλο ούτε με ειρωνείες ούτε με δηλώσεις δήθεν άγνοιας.
Η κωλοτούμπα Ράμα θα μείνει.
Όχι επειδή ήταν έξυπνη. Αλλά επειδή ήταν αποκαλυπτική. Αποκάλυψε τον τρόπο με τον οποίο η εξουσία στα Τίρανα αντιλαμβάνεται τον Ελληνισμό.
