Σοβαρές καταγγελίες και συγκλονιστικές μαρτυρίες επαναφέρουν στο προσκήνιο τις φρικαλεότητες της πολιορκίας του Σαράγεβο (1992–1995), μιας από τις πιο αιματηρές συγκρούσεις της μεταπολεμικής Ευρώπης κατά τη διάλυση της Γιουγκοσλαβίας.
Στο επίκεντρο βρίσκεται η υπόθεση του λεγόμενου «Σαφάρι του Σαράγεβο», σύμφωνα με την οποία εύποροι ξένοι φέρεται να ταξίδευαν στην εμπόλεμη πόλη για να συμμετέχουν σε επιθέσεις εναντίον αμάχων. Μαρτυρίες κάνουν λόγο για στοχοποίηση παιδιών και νεαρών γυναικών, περιγράφοντας σκηνές ακραίας βίας που, εφόσον επιβεβαιωθούν, παραπέμπουν σε πιθανά εγκλήματα πολέμου.
Οι ισχυρισμοί αυτοί, που εδώ και δεκαετίες κυκλοφορούσαν ως φήμες, επανήλθαν δυναμικά στο προσκήνιο μέσα από το βιβλίο «Pay and Shoot» του Κροάτη δημοσιογράφου Ντομάγκοϊ Μαργκέτιτς. Το βιβλίο βασίζεται σε έγγραφα που φέρεται να συγκέντρωσε ο Βόσνιος πράκτορας Νεντζάντ Ούγκλιεν πριν από τον θάνατό του το 1996.
Σύμφωνα με αυτά τα στοιχεία, πλούσιοι «τουρίστες» από χώρες όπως η Ρωσία, οι Ηνωμένες Πολιτείες και ο Καναδάς πλήρωναν τεράστια ποσά για να συμμετάσχουν σε αυτό το «ανθρώπινο σαφάρι». Τα ποσά φέρονται να έφταναν τα 80.000 μάρκα για να πυροβολήσουν ενήλικες, ενώ οι τιμές αυξάνονταν δραματικά ανάλογα με τον «στόχο». Νεαρές γυναίκες κόστιζαν περισσότερο, ενώ οι έγκυες γυναίκες θεωρούνταν οι «ακριβότεροι στόχοι»
σύμφωνα με την εφημερίδα «The Times».
Ο Μαργκέτιτς δήλωσε: «Ο Ούγκλιεν έγραψε επίσης ότι οι ξένοι συναγωνίζονταν για να δουν ποιος θα πυροβολούσε τις πιο όμορφες γυναίκες».
Τον Νοέμβριο του 2025, οι ιταλικές αρχές ξεκίνησαν έρευνα σχετικά με τους ισχυρισμούς -με τους επιζώντες να ελπίζουν ότι η αλήθεια μπορεί τελικά να αποκαλυφθεί. Εδώ και δεκαετίες κυκλοφορούν φήμες σχετικά με την αλήθεια των ισχυρισμών.
Το 2007, ο πρώην πεζοναύτης των ΗΠΑ Τζον Τζόρνταν κατέθεσε στη Χάγη, ενώπιον του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου για την πρώην Γιουγκοσλαβία, περιγράφοντας εμπειρίες του από την πολιορκία του Σαράγεβο (1992–1995), όπου υπηρέτησε ως εθελοντής πυροσβέστης υπό τον ΟΗΕ. Αναφέρθηκε σε φρικαλεότητες και στοχοποίηση αμάχων, ενώ ο ίδιος είχε τραυματιστεί από πυροβολισμό.
Κατέθεσε επίσης για το πώς οι Σέρβοι σκοπευτές φαινόταν να στοχεύουν σκόπιμα τα νεότερα μέλη μιας οικογένειας, με σκοπό να «προκαλέσουν τον μεγαλύτερο πόνο στους επιζώντες» ενώ προέβη και σε μια άλλη καταγγελία, η οποία δεν έχει ακόμη αποδειχθεί δικαστικά.
Ισχυρίστηκε ότι το Σαράγεβο ήταν γεμάτο από «τουρίστες σκοπευτές» οπλισμένους με κυνηγετικά όπλα, οι οποίοι είχαν ταξιδέψει από το εξωτερικό και είχαν πληρώσει αδρά για να πυροβολούν για λογαριασμό της σερβικής πλευράς ως μια μορφή διασκέδασης για το Σαββατοκύριακο.
Ο Τζον Τζόρνταν κατέθεσε ότι είχε δει επανειλημμένα άτομα που δεν έμοιαζαν με ντόπιους, λόγω ενδυμασίας, οπλισμού και τρόπου καθοδήγησής τους από τοπικούς. Όπως είπε, οι λεγόμενοι «τουρίστες-σκοπευτές» φορούσαν υβριδική πολιτικοστρατιωτική ενδυμασία και έφεραν όπλα που θύμιζαν εξοπλισμό κυνηγιού, όχι αστικού πολέμου στα Βαλκάνια.
Το 2022, ο σκηνοθέτης Μιράν Ζουπάνιτς παρουσίασε το ντοκιμαντέρ Sarajevo Safari, συγκεντρώνοντας μαρτυρίες για φερόμενες δραστηριότητες ξένων σκοπευτών κατά την πολιορκία του Σαράγεβο.
Ανώνυμος πρώην αξιωματικός πληροφοριών ισχυρίστηκε ότι είχε επισκεφθεί τη Βοσνία πολλές φορές τη δεκαετία του ’90 και ότι οι εμπλεκόμενοι προέρχονταν από ανώτερα κοινωνικά στρώματα. Περιέγραψε άτομα που αναζητούσαν ακραίες συγκινήσεις και μίλησε για εξαιρετικά υψηλό κόστος συμμετοχής, ακόμη μεγαλύτερο για στοχοποίηση παιδιών.
(Με πληροφορίες από DailyMail, TheTimes)
