Κατηγορηματικά απορρίπτει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή την ιδέα επιβολής «διοδίων» για τη διέλευση από τα Στενά του Ορμούζ, ξεκαθαρίζοντας ότι η ελευθερία της ναυσιπλοΐας αποτελεί αδιαπραγμάτευτη αρχή του διεθνούς δικαίου, σε μια συγκυρία αυξημένης έντασης στη Μέση Ανατολή και πιέσεων στις παγκόσμιες ενεργειακές ροές.
«Το διεθνές δίκαιο εγγυάται την ελευθερία της ναυσιπλοΐας χωρίς καμία πληρωμή ή διόδια», δήλωσε ο εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για εξωτερικές υποθέσεις, Ανουάρ Ελ Ανουνί, κατά τη μεσημεριανή ενημέρωση της Κομισιόν.
Στο ίδιο μήκος κύματος, η Επιτροπή υπογράμμισε ότι «τα Στενά του Ορμούζ, όπως κάθε θαλάσσια οδός, αποτελούν δημόσιο αγαθό για όλη την ανθρωπότητα», προσθέτοντας ότι η ναυσιπλοΐα πρέπει να παραμείνει ελεύθερη και ανεμπόδιστη.
Η τοποθέτηση έρχεται μετά από αναφορές ότι το Ιράν έχει εισαγάγει μηχανισμό χρέωσης για τη διέλευση πλοίων από το Ορμούζ, με τέλος της τάξης του 1 δολαρίου ανά βαρέλι πετρελαίου, το οποίο φέρεται να καταβάλλεται σε κινεζικό γιουάν ή σε κρυπτονομίσματα.
Το ζήτημα τέθηκε ευθέως στην Επιτροπή, όπως και η ερώτηση για το τι θα πρέπει να πράξουν πλοία που βρίσκονται ήδη εγκλωβισμένα στον Περσικό Κόλπο, αν δηλαδή θα πρέπει να αναμείνουν μια κάποια λύση ή να καταβάλουν τα τέλη που το Ιράν ζητάει, λαμβάνοντας υπόψη και τις οικονομικές επιπτώσεις αλλά και τον κίνδυνο να ωφεληθεί η Ρωσία από την καθήλωση φορτίων πετρελαίου.
Ωστόσο η Κομισιόν επανέλαβε τα περί σεβασμού του διεθνούς δικαίου υπογραμμίζοντας ότι βάσει αυτού «δεν θα υπήρχαν τέτοια διόδια προς πληρωμή» αναγνωρίζοντας ουσιαστικά τα όρια της παρέμβασής της στην πράξη.
Όπως διευκρίνισε, η τελική απόφαση για το αν θα καταβληθούν τα τέλη «εναπόκειται στις ίδιες τις εταιρείες και στους πλοιοκτήτες», οι οποίοι καλούνται να σταθμίσουν τους επιχειρηματικούς κινδύνους, το κόστος και τις γεωπολιτικές συνθήκες.
Το δίλημμα αυτό γίνεται ακόμη πιο έντονο για πλοία που βρίσκονται ήδη εγκλωβισμένα στον Περσικό Κόλπο, με την Επιτροπή να αποφεύγει να δώσει συγκεκριμένη σύσταση ως προς το αν θα πρέπει να αναμείνουν αποκλιμάκωση ή να καταβάλουν το τέλος, αναγνωρίζοντας εμμέσως τη δυσκολία της κατάστασης.
