Η τεχνητή νοημοσύνη κάνει ακόμη ένα αποφασιστικό βήμα προς την εκπαίδευση, αυτή τη φορά με έναν τρόπο που έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις στις Ηνωμένες Πολιτείες. Στο λύκειο της Σαλαμάνκα, στη Νέα Υόρκη, πρόκειται να εφαρμοστεί από το φθινόπωρο του 2026 ένα πιλοτικό πρόγραμμα που φέρνει μέσα στις σχολικές αίθουσες ένα ανθρωποειδές ρομπότ, με την ονομασία Sally, αλλά και έναν ψηφιακό βοηθό διδασκαλίας που βασίζεται στην τεχνητή νοημοσύνη. Πρόκειται για την πρώτη αντίστοιχη εφαρμογή σε δημόσια σχολική περιφέρεια των ΗΠΑ, γεγονός που έχει ανοίξει μια μεγάλη συζήτηση γύρω από τα όρια της τεχνολογίας στην εκπαίδευση.
Το πρόγραμμα υλοποιείται από τη Realbotix σε συνεργασία με τη σχολική περιφέρεια της κομητείας Καταράγκους. Το ανθρωποειδές ρομπότ θα χρησιμοποιεί φυσική συνομιλία, εκφράσεις προσώπου και αλληλεπίδραση σε πραγματικό χρόνο, ενώ ο βοηθός AI, με την ονομασία Optio, θα είναι διαθέσιμος στους μαθητές όλο το 24ωρο, παρέχοντας εξατομικευμένη υποστήριξη, βοήθεια στις εργασίες και πρόσβαση στο εκπαιδευτικό υλικό ακόμη και εκτός σχολείου. Η Sally αγοράστηκε έναντι 57.590 δολαρίων και θα χρησιμοποιηθεί κυρίως στα μαθήματα STEM, που αφορούν τις φυσικές επιστήμες, την τεχνολογία, τη μηχανική και τα μαθηματικά.
Ωστόσο, η πρωτοβουλία έχει προκαλέσει θύελλα αντιδράσεων. Ο Σύλλογος Εκπαιδευτικών της Σαλαμάνκα χαρακτήρισε το πρόγραμμα «εντελώς ακατάλληλο», εκφράζοντας φόβους ότι η εισαγωγή ανθρωποειδών ρομπότ υποβαθμίζει τον ρόλο του εκπαιδευτικού και μετατρέπει τη διδασκαλία σε μια απρόσωπη διαδικασία. Παράλληλα, οι εκπαιδευτικοί ζητούν να «παγώσει» η εφαρμογή του προγράμματος μέχρι να δοθούν σαφείς απαντήσεις για την προστασία των προσωπικών δεδομένων, τις δυνατότητες καταγραφής συνομιλιών και τον τρόπο λειτουργίας του λογισμικού.
Η πρόεδρος της New York State United Teachers, Μελίντα Πέρσον, χαρακτήρισε την ιδέα «ανατριχιαστική», υποστηρίζοντας ότι τα σχολεία χρειάζονται περισσότερους ανθρώπους και όχι περισσότερα ρομπότ. Όπως τόνισε, οι μαθητές έχουν ανάγκη από πραγματική ανθρώπινη επαφή και καθοδήγηση, όχι από μηχανές που προσομοιώνουν ανθρώπινες σχέσεις. Σύμφωνα με την ίδια, η χρήση ανθρωποειδών ρομπότ κινδυνεύει να αποανθρωποποιήσει την εκπαιδευτική διαδικασία, ειδικά σε μικρές ηλικίες όπου αναπτύσσονται οι κοινωνικές δεξιότητες.
Ιδιαίτερα έντονες είναι και οι αντιδράσεις από την κοινότητα των Σενέκα, καθώς σχεδόν το 40% των μαθητών του σχολείου είναι ιθαγενείς Αμερικανοί. Κάτοικοι και εκπαιδευτικοί θεωρούν ότι η επιλογή της συγκεκριμένης σχολικής μονάδας ως πεδίο δοκιμών είναι πολιτισμικά προσβλητική, υπενθυμίζοντας το τραυματικό παρελθόν των οικοτροφείων όπου για δεκαετίες παιδιά ιθαγενών υποβάλλονταν σε πολιτικές βίαιης αφομοίωσης. Για πολλούς, το νέο πρόγραμμα ξυπνά δυσάρεστες ιστορικές μνήμες και δημιουργεί την αίσθηση ότι οι κοινότητές τους χρησιμοποιούνται ξανά ως «πειραματόζωα».
Επιπλέον ερωτήματα προκαλεί και το παρελθόν της Realbotix. Η καναδική εταιρεία είχε στραφεί στην ανάπτυξη ανθρωποειδών ρομπότ αφού το 2024 εξαγόρασε τη Simulacra, εταιρεία γνωστή για την κατασκευή εξαιρετικά ρεαλιστικών σεξουαλικών κουκλών. Αν και η Realbotix υποστηρίζει ότι οι δύο δραστηριότητες δεν συνδέονται και ότι το εκπαιδευτικό πρόγραμμα αφορά αποκλειστικά την καινοτομία στην εκπαίδευση, η σύνδεση αυτή έχει ενισχύσει την καχυποψία εκπαιδευτικών και γονέων.
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.Advertisement
Η ίδια η εταιρεία επιμένει ότι το ανθρωποειδές ρομπότ δεν προορίζεται να αντικαταστήσει τους δασκάλους, αλλά να λειτουργήσει ως συμπληρωματικό εργαλείο μάθησης και να προσφέρει στους μαθητές ασφαλή πρόσβαση σε σύγχρονες εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης υπό την επίβλεψη των εκπαιδευτικών. Παρόμοια θέση διατηρεί και η σχολική περιφέρεια, η οποία υποστηρίζει ότι το πρόγραμμα αποτελεί μέρος της ενίσχυσης των μαθημάτων STEM και της προετοιμασίας των μαθητών για τις τεχνολογίες του μέλλοντος.
Παρ’ όλα αυτά, ούτε το Υπουργείο Παιδείας της Πολιτείας της Νέας Υόρκης εμφανίζεται καθησυχασμένο. Αξιωματούχοι έχουν ήδη εκφράσει σοβαρές ανησυχίες για την προστασία της ιδιωτικότητας των μαθητών, τις δικλίδες ασφαλείας του συστήματος και τον κίνδυνο ένα ανθρωποειδές ρομπότ να αναλάβει αρμοδιότητες που πρέπει να παραμένουν αποκλειστικά στα χέρια κατάλληλα εκπαιδευμένων εκπαιδευτικών. Όπως επισημαίνουν, η τεχνολογία μπορεί να υποστηρίζει τη διδασκαλία, αλλά δεν μπορεί να αντικαταστήσει την ανθρώπινη κρίση, την ευθύνη και τη σχέση εμπιστοσύνης που αναπτύσσεται ανάμεσα σε μαθητή και δάσκαλο.
Με πληροφορίες από τον Guardian / Roboticstomorrow / Salamancapress
