Λαχταρώντας να ξανασμίξει με τον γιο της, η Αϊτέν Ελχαμάν ήταν καθηλωμένη όλη την ημέρα μπροστά στην τηλεόραση, καθώς το τουρκικό κοινοβούλιο συζητούσε και ψήφιζε αυτή την εβδομάδα έναν νόμο που επιτρέπει σε Κούρδους μαχητές να επιστρέψουν στα σπίτια τους, στο πλαίσιο μιας ειρηνευτικής διαδικασίας με στόχο τον τερματισμό της εξέγερσης που διαρκεί εδώ και δεκαετίες.
Θυμήθηκε πώς ο Μπαϊράμ είχε φύγει ένα πρωί από τη δουλειά του σε έναν φούρνο, πριν από εννέα χρόνια, για να ενταχθεί στο παράνομο Εργατικό Κόμμα του Κουρδιστάν (PKK), σε μια σύγκρουση με την Τουρκία, μέλος του ΝΑΤΟ, η οποία έχει προκαλέσει τον θάνατο δεκάδων χιλιάδων ανθρώπων.
«Γιε μου, αν μπορείς να με ακούσεις, γύρνα σπίτι. Τώρα υπάρχει ειρήνη. Για ποιο λόγο να συνεχίζεται πια αυτός ο πόλεμος; Ας μην πεθάνουν άλλα παιδιά», είπε σε μια αγρυπνία που πραγματοποιείται εδώ και επτά χρόνια στην κουρδική πόλη Ντιγιάρμπακιρ, όπου μητέρες με παιδιά που εντάχθηκαν στο PKK περιμένουν με ελπίδα.
Turkey's parliament passed a law enabling Kurdish militants to return home under a peace process aimed at ending a decades-long conflict with the PKK https://t.co/xlOswAKAlW pic.twitter.com/KeFysbROiX
— Reuters (@Reuters) August 12, 2026
«Αυτή η ελπίδα έγινε η χαρά ολόκληρης της Τουρκίας. Έγινε η χαρά όλων των μητέρων. Στο τέλος, ήταν οι μητέρες που υπέφεραν».
Η νομοθεσία, που ψηφίστηκε αργά το βράδυ της Δευτέρας, θεσπίζει ένα πλαίσιο για τη διάλυση του PKK. Ανοίγει τον δρόμο για την επιστροφή και την επανένταξη μαχητών από τα κρησφύγετά τους στο βόρειο Ιράκ, καθώς και για την αναστολή ορισμένων ποινών φυλάκισης.
Η κίνηση αυτή αποτελεί σημαντικό βήμα προς τον τερματισμό μιας από τις μακροβιότερες εξεγέρσεις στον κόσμο, η οποία έχει προκαλέσει τον θάνατο 40.000 ανθρώπων, έχει τροφοδοτήσει κοινωνικές διαιρέσεις και, σύμφωνα με τον πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, έχει κοστίσει περισσότερα από 2 τρισεκατομμύρια δολάρια.
Εάν η διαδικασία στεφθεί με επιτυχία, θα μπορούσε να αποτελέσει σημαντική παρακαταθήκη για τα 23 χρόνια του στην εξουσία.
«ΓΙΑΤΙ ΠΗΓΑΜΕ ΣΤΑ ΒΟΥΝΑ;»
Ωστόσο, βετεράνοι του στρατού και οικογένειες μελών των δυνάμεων ασφαλείας που σκοτώθηκαν πολεμώντας το PKK εξέφρασαν την οργή τους για το ενδεχόμενο επανένταξης στην κοινωνία ανθρώπων που επί χρόνια θεωρούνταν τρομοκράτες.
Ο Ιμπραήμ Τσαλακόγλου, βετεράνος που έδειξε τα σημάδια στο πόδι του από τραυματισμό που υπέστη σε συγκρούσεις με την οργάνωση, δήλωσε ότι το ενδεχόμενο πρώην μαχητές να επιστρέψουν στην κοινωνία τον κάνει να αμφισβητεί τις θυσίες των Τούρκων στρατιωτών που πολέμησαν το PKK στις ορεινές περιοχές της νοτιοανατολικής Τουρκίας.
«Αν ήταν να ψηφίσουν αυτόν τον νόμο, γιατί πήγα εγώ στα βουνά; Γιατί μας έστειλαν εκεί;» δήλωσε στο Reuters, σε διαμαρτυρία στην Άγκυρα με αίτημα τη βελτίωση των δικαιωμάτων των βετεράνων στρατιωτικών.
Το PKK, το οποίο έχει χαρακτηριστεί τρομοκρατική οργάνωση από την Τουρκία, τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Ευρωπαϊκή Ένωση, πήρε τα όπλα εναντίον του κράτους το 1984.
Πέρυσι, ο φυλακισμένος ηγέτης του PKK, Αμπντουλάχ Οτσαλάν, κάλεσε την οργάνωση να διαλυθεί και εκείνη συμφώνησε τρεις μήνες αργότερα.
Στη διαδήλωση στην Άγκυρα, ο επικεφαλής ένωσης στρατιωτικών βετεράνων και οικογενειών μελών των δυνάμεων ασφαλείας που σκοτώθηκαν στη σύγκρουση καταδίκασε την κοινοβουλευτική απόφαση ως «συγχώρεση» του PKK.
«Αυτό είναι μεγάλη ντροπή για τη Δημοκρατία της Τουρκίας. Ως οικογένειες μαρτύρων και βετεράνοι, δεν θα το αποδεχθούμε ποτέ», δήλωσε ο επικεφαλής της ένωσης Ερντέμ Τσερτζίογλου. «Είναι δολοφόνοι μωρών, σκληροί άνθρωποι που δεν έχουν καμία αντίληψη ανθρωπιάς».
Η εκστρατεία του PKK είχε αρχικά ως στόχο τη δημιουργία ενός ανεξάρτητου κουρδικού κράτους στη νοτιοανατολική Τουρκία, αλλά αργότερα επικεντρώθηκε στην επιδίωξη αυτονομίας και πολιτικών δικαιωμάτων για τους Κούρδους.
ΔΥΣΚΟΛΟ ΝΑ ΑΠΟΔΕΧΘΕΙ Η ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗ ΝΕΑ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ
Ο Αϊντίν Ερντέμ, γενικός διευθυντής της εταιρείας ερευνών και συμβούλων KONDA, με έδρα την Κωνσταντινούπολη, δήλωσε ότι για όλα τα εμπλεκόμενα μέρη αποτελεί δύσκολη διαδικασία να πειστεί η κοινωνία ότι η ειρήνη είναι πλέον εφικτή.
«Είναι δύσκολο για την κοινωνία να το χωνέψει, επειδή όλα αυτά τα μέλη του PKK αποκαλούνταν “δολοφόνοι μωρών” τις τελευταίες τρεις δεκαετίες», δήλωσε στο Reuters.
«Από την άλλη πλευρά, είναι δύσκολο και για την κουρδική κοινωνία να το αποδεχθεί, επειδή δεν εμπιστεύεται πλέον το AKP (του Ερντογάν) ούτε το ίδιο το κράτος».
Η Χατιτζέ Γιασάρ, της οποίας οι δύο γιοι εντάχθηκαν στο PKK και δεν επέστρεψαν ποτέ, καλωσόρισε την προοπτική της ειρήνης, αλλά εξέφρασε δυσπιστία.
«Θέλουμε ειρήνη αυτή τη στιγμή, αλλά πρέπει να είναι μια έντιμη ειρήνη», είπε. «Εμπιστευόμαστε τους αντάρτες, αλλά δεν εμπιστευόμαστε το κράτος, επειδή εδώ και περισσότερα από 100 χρόνια μας εξαπατά».
Ο νέος νόμος δεν αντιμετωπίζει ευρύτερα αιτήματα των Κούρδων για διευρυμένα πολιτικά και πολιτιστικά δικαιώματα, αλλαγές στη νομοθεσία κατά της τρομοκρατίας ή το καθεστώς του Οτσαλάν, ο οποίος κρατείται στη φυλακή στο νησί Ιμραλί, στη Θάλασσα του Μαρμαρά, νότια της Κωνσταντινούπολης, από το 1999.
Ο Αχμέτ Μπουγιούκμπουρτς, του οποίου ο μικρότερος αδελφός ήταν Τούρκος στρατιώτης που σκοτώθηκε στη σύγκρουση, δήλωσε στο Ντιγιάρμπακιρ ότι δεν είναι αντίθετος στην επανένταξη των μαχητών του PKK, υπό την προϋπόθεση ότι θα δείξουν μεταμέλεια.
«Εάν οι άνθρωποι συνειδητοποιήσουν πραγματικά τα λάθη τους και εργαστούν για το καλό της κοινωνίας και της χώρας, η επανένταξη μπορεί να πετύχει. Εάν δεν υπάρχει ειλικρίνεια, θα αποτύχει».
