Η Ισπανία, μία από τις μεγαλύτερες αιολικές δυνάμεις της Ευρώπης, αρχίζει ουσιαστικά να «ξηλώνει» ένα μέρος της πρώτης γενιάς της πράσινης μετάβασης. Μέχρι το 2030 σχεδιάζεται η απομάκρυνση περίπου 3.000 παλαιών ανεμογεννητριών, όχι όμως για να εγκαταλειφθεί η αιολική ενέργεια. Ακριβώς το αντίθετο: θα αντικατασταθούν από πολύ μεγαλύτερες και αποδοτικότερες μηχανές.
Από τα 790 kW στα 5 MW
Εδώ βρίσκεται και το εντυπωσιακό στοιχείο.
Οι παλιές ισπανικές ανεμογεννήτριες που πρόκειται να αντικατασταθούν έχουν μέση ονομαστική ισχύ περίπου 790 kW, δηλαδή 0,79 MW. Οι καινούργιες αναμένεται να έχουν κατά μέσο όρο ισχύ περίπου 5 MW.
Με απλά λόγια, μία νέα ανεμογεννήτρια μπορεί σε ονομαστική ισχύ να αντιστοιχεί σε περισσότερες από έξι παλιές.
Αυτό ακριβώς είναι το λεγόμενο repowering: αντί να γεμίζουν συνεχώς νέες περιοχές με ανεμογεννήτριες, αξιοποιούνται υπάρχοντα αιολικά πάρκα, δρόμοι και δίκτυα και αντικαθίστανται οι παλιές μηχανές με λιγότερες αλλά ισχυρότερες.
Η ισπανική κυβέρνηση έχει αυξήσει στα 612 εκατ. ευρώ τη χρηματοδοτική στήριξη του προγράμματος εκσυγχρονισμού, που περιλαμβάνει 173 έργα αιολικής και υδροηλεκτρικής ενέργειας. Τα 81 αφορούν αιολικά πάρκα.
Πόσες ανεμογεννήτριες έχει η Ισπανία
Η κλίμακα είναι τεράστια. Τα τελευταία πλήρη στοιχεία της ισπανικής αιολικής ένωσης καταγράφουν 22.486 ανεμογεννήτριες σε 1.412 αιολικά πάρκα, με εγκατεστημένη ισχύ 31.679 MW. Η αιολική παραγωγή ξεπερνούσε τις 59.300 GWh ετησίως. (Αιολική Ενέργεια)
Στο τέλος του 2025 η συνολική εγκατεστημένη αιολική ισχύς είχε ήδη ανέβει στα 33.274 MW, σύμφωνα με τον διαχειριστή του ισπανικού ηλεκτρικού συστήματος. (Sistema Eléctrico REE)
Άρα η απόσυρση 3.000 μηχανών δεν σημαίνει υποχώρηση της αιολικής ενέργειας. Σημαίνει τεχνολογική ανανέωση ενός τεράστιου στόλου που άρχισε να εγκαθίσταται πριν από δεκαετίες.
Και στην Ελλάδα τι συμβαίνει;
Η Ελλάδα έχει πλέον περάσει για πρώτη φορά το όριο των 6 GW αιολικής ισχύος.
Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία της ΕΛΕΤΑΕΝ, στο τέλος του πρώτου εξαμήνου του 2026 λειτουργούσαν 6.017 MW αιολικής ισχύος. Μόνο μέσα στους πρώτους έξι μήνες του έτους προστέθηκαν 65 νέες ανεμογεννήτριες, συνολικής ισχύος 320,6 MW. Η σχετική επένδυση υπολογίζεται περίπου στα 400 εκατ. ευρώ. (Ελέταεν)
Αυτό δίνει και μια εικόνα του πόσο έχουν μεγαλώσει οι σύγχρονες μηχανές: οι 65 νέες ελληνικές ανεμογεννήτριες έχουν μέση αποδιδόμενη ισχύ περίπου 4,9 MW η καθεμία.
Το 2025 είχαν εγκατασταθεί άλλες 76 ανεμογεννήτριες συνολικής ισχύος 340 MW και επενδύσεων άνω των 420 εκατ. ευρώ.
Για τον συνολικό αριθμό των ανεμογεννητριών που λειτουργούν σήμερα στην Ελλάδα δεν δημοσιεύεται μαζί με τη νέα εξαμηνιαία στατιστική ένας αντίστοιχος επικαιροποιημένος αριθμός «τεμαχίων», γι’ αυτό ασφαλέστερο είναι να κρατήσουμε το επίσημο και συγκρίσιμο μέγεθος: 6.017 MW εγκατεστημένης ισχύος.
Πόσο κοστίζει μία ανεμογεννήτρια;
Δεν υπάρχει μία τιμή. Εξαρτάται από το μέγεθος, τον κατασκευαστή, το ύψος του πύργου, τα έργα οδοποιίας, τα θεμέλια, την απόσταση από το δίκτυο και το αν πρόκειται για χερσαία ή θαλάσσια εγκατάσταση.
Ένα χαρακτηριστικό ελληνικό πραγματικό παράδειγμα είναι αποκαλυπτικό: οι 65 ανεμογεννήτριες των 320,6 MW που μπήκαν στο δίκτυο το πρώτο εξάμηνο του 2026 αντιστοιχούν σε συνολικές επενδύσεις περίπου 400 εκατ. ευρώ. Αυτό μεταφράζεται σε περίπου 1,25 εκατ. ευρώ ανά MW ή κατά μέσο όρο περίπου 6,15 εκατ. ευρώ επένδυσης ανά νέα ανεμογεννήτρια.
Προσοχή όμως: το ποσό αυτό δεν είναι η «τιμή στο εργοστάσιο» μόνο της τουρμπίνας. Περιλαμβάνει το συνολικό επενδυτικό κόστος του αιολικού έργου.
Σε ευρωπαϊκές εκτιμήσεις που περιλαμβάνουν και ενισχύσεις του δικτύου, το συνολικό κεφαλαιουχικό κόστος ενός νέου χερσαίου αιολικού έργου μπορεί να προσεγγίζει τα 2,1 εκατ. ευρώ ανά MW. Στα υπεράκτια αιολικά το κόστος ανεβαίνει πολύ περισσότερο. (WindEurope)
Πόσο ρεύμα παράγει μία ανεμογεννήτρια;
Εδώ χρειάζεται μία σημαντική διευκρίνιση. Μια ανεμογεννήτρια των 5 MW δεν παράγει συνεχώς 5 MW, διότι ο άνεμος μεταβάλλεται.
Εάν λειτουργούσε στο 100% της ονομαστικής της ισχύος επί 24 ώρες το 24ωρο και 365 ημέρες τον χρόνο, θα μπορούσε θεωρητικά να παράγει:
5 MW × 8.760 ώρες = 43.800 MWh τον χρόνο.
Στην πραγματικότητα, μια καλή χερσαία εγκατάσταση λειτουργεί με πολύ χαμηλότερο μέσο συντελεστή αξιοποίησης. Αν πάρουμε ενδεικτικά ένα 30%-35%, τότε μία σύγχρονη ανεμογεννήτρια των 5 MW μπορεί να παράγει περίπου 13.000 έως 15.300 MWh ηλεκτρικής ενέργειας τον χρόνο, ανάλογα φυσικά με το αιολικό δυναμικό της περιοχής.
Αν ένα ελληνικό νοικοκυριό καταναλώνει περίπου 3.500-4.000 kWh ετησίως, η παραγωγή αυτή αντιστοιχεί θεωρητικά στην ετήσια κατανάλωση περίπου 3.000-4.000 νοικοκυριών.
Το ισπανικό μάθημα για την Ελλάδα
Και εδώ βρίσκεται ίσως το σημαντικότερο κομμάτι της ισπανικής απόφασης.
Η ενεργειακή μετάβαση δεν σημαίνει υποχρεωτικά ότι πρέπει συνεχώς να προστίθενται ανεμογεννήτριες σε νέες βουνοκορφές και νέες περιοχές. Η Ισπανία δείχνει έναν δεύτερο δρόμο: βγάζεις πολλές μικρές και γερασμένες μηχανές και στη θέση τους τοποθετείς πολύ λιγότερες, πολύ ισχυρότερες και αποδοτικότερες.
Το θέμα αφορά πλέον και την Ελλάδα, καθώς όσο περνούν τα χρόνια θα φτάνουν στο τέλος της τεχνικής ζωής τους και οι πρώτες γενιές ελληνικών αιολικών πάρκων.
Και τότε το ερώτημα δεν θα είναι μόνο «πόσες νέες ανεμογεννήτριες θα βάλουμε;», αλλά και πόσες παλιές μπορούμε να ξηλώσουμε και να αντικαταστήσουμε με λιγότερες, ώστε να παράγουμε περισσότερο ηλεκτρικό ρεύμα με μικρότερη κατάληψη του τοπίου.
