«Το πρόβλημα της ατμοσφαιρικής ρύπανσης ήταν πολύ προσωπικό για εμάς και γι’ αυτό αρχίσαμε να σκεφτόμαστε πώς να βρούμε μια λύση. Ήταν πάθος πριν γίνει πρότζεκτ», ήταν τα λόγια δύο μαθητών από την Κένυα που κέρδισαν το βραβείο Earth Prize για την Αφρική, γιατί ανέπτυξαν ένα οικονομικό σύστημα φιλτραρίσματος καυσαερίων οχημάτων, βασισμένο στο καλαμπόκι και την καρύδα.
Η καινοτόμος ιδέα των φοιτητών
Το «Earth Foundation», με έδρα την Ελβετία, απονέμει το ετήσιο βραβείο Earth Prize σε νέους ηλικίας 13 έως 19 ετών που εργάζονται πάνω σε προγράμματα και πρωτοβουλίες που μπορούν να δώσουν λύσεις στις περιβαλλοντικές προκλήσεις.
Οι δύο 17χρονοι, ο Φρέντερικ Ντζορόγκε Καριούκι και ο Μάιρον Ονσαρίγκο, μαθητές της Ακαδημίας του Ιδρύματος M-PESA, δημιούργησαν το σύστημα «HewaSafi», που σημαίνει «καθαρός αέρας» στα σουαχίλι, αφού είδαν φίλους και συγγενείς τους να υποφέρουν από ασθένειες που συνδέονται με την ατμοσφαιρική ρύπανση.
Ο Καριούκι μεγάλωσε σε βιομηχανική περιοχή και σε ηλικία 10 ετών εμφάνισε χρόνια πνευμονική νόσο, για την οποία εξακολουθεί να παίρνει εβδομαδιαία αγωγή. Ο φίλος του, από τη δυτική Κένυα, γνωρίζει ανθρώπους που υποφέρουν από προβλήματα υγείας που συνδέονταν με την ατμοσφαιρική ρύπανση.
Η λύση που σκέφτηκαν οι δύο μαθητές στοχεύει κυρίως στα matatus, τα ιδιωτικά μικρά λεωφορεία που λειτουργούν σαν κοινόχρηστα ταξί στην Κένυα και είναι βασικό κομμάτι της καθημερινής μετακίνησης στο Ναϊρόμπι. Σε πόλεις όπου η κυκλοφορία είναι πυκνή και οι εξατμίσεις γεμίζουν τους δρόμους, ένα φθηνό φίλτρο που μπορεί να τοποθετηθεί σε τέτοια οχήματα έχει πολύ πρακτική σημασία.
Τι είναι το το σύστημα «HewaSafi»
Το «HewaSafi» δεν βασίζεται σε ακριβά ή δυσεύρετα υλικά. Χρησιμοποιεί κελύφη καρύδας, καλαμπόκι, μεταλλικό πλέγμα, χαλκό, ανακυκλωμένα υλικά από παλιές μπαταρίες και ζωντανή σπιρουλίνα, ένα είδος άλγης που βοηθά στη βιοαποκατάσταση. Τα καυσαέρια περνούν μέσα από πέντε διαφορετικά στάδια, με κάθε τμήμα να έχει διαφορετικό ρόλο στο φιλτράρισμα των ρύπων.
Το πιο εντυπωσιακό στοιχείο ήρθε από τις πιλοτικές δοκιμές. Οι δύο μαθητές συνεργάστηκαν με ένωση οδηγών matatus και τοποθέτησαν τα φίλτρα σε πέντε οχήματα που κινούνταν σε έναν πολυσύχναστο δρόμο στο Ναϊρόμπι. Οι αισθητήρες κατέγραφαν μετρήσεις κάθε έξι ώρες σε πραγματικές συνθήκες χρήσης και τα αποτελέσματα έδειξαν μείωση 93,3% στα σωματίδια PM2.5.
Τα PM2.5 είναι μικροσκοπικά σωματίδια που μπορούν να εισχωρήσουν βαθιά στους πνεύμονες και να περάσουν ακόμη και στην κυκλοφορία του αίματος. Το φίλτρο έδειξε επίσης μείωση 42% στο μονοξείδιο του άνθρακα και απορρόφηση 21,4% του διοξειδίου του άνθρακα.
Το κόστος είναι άλλο ένα στοιχείο που κάνει την ιδέα ενδιαφέρουσα. Σύμφωνα με τους μαθητές, αντίστοιχα φίλτρα μπορεί να κοστίζουν περίπου 390 δολάρια, ενώ το δικό τους πρωτότυπο κοστίζει περίπου 126 δολάρια, δηλαδή περίπου 117 ευρώ. Η διαφορά είναι μεγάλη για οδηγούς και μικρές επιχειρήσεις μεταφορών.
Το «HewaSafi» κέρδισε το βραβείο Earth Prize για την περιοχή της Αφρικής. Το σχέδιο των δύο μαθητών είναι να συνεργαστούν με τοπικούς τεχνίτες, να παράγουν 1.200 φίλτρα και να δοκιμάσουν την τεχνολογία σε 200 οχήματα μέσω ένωσης που εκπροσωπεί περίπου 8.000 οδηγούς matatus.
