Οι διεθνείς ειρηνευτικές αποστολές βρίσκονται σε κίνδυνο λόγω του παγκόσμιου γεωπολιτικού αδιεξόδου, των προβλημάτων χρηματοδότησης και της μείωσης του αριθμού των μελών του προσωπικού, όπως αναφέρει το Διεθνές Ινστιτούτο Έρευνας για την Ειρήνη της Στοκχόλμης (SIPRI).
Οι αποστολές που διαχειρίζονται τα Ηνωμένα Έθνη έχουν επηρεαστεί ιδιαίτερα, σύμφωνα με μελέτη του SIPRI.
Η ανάλυση διαπίστωσε ότι λίγο κάτω από 79.000 μέλη προσωπικού αναπτύχθηκαν σε διεθνείς ειρηνευτικές αποστολές στο τέλος του 2025, ο μικρότερος αριθμός των τελευταίων 25 ετών και 49% μικρότερος από ό,τι το 2016.
«Εάν τα πράγματα συνεχιστούν με αυτόν τον τρόπο, θα μπορούσαμε να δούμε μια δραματική αποδυνάμωση της πολυμερούς διαχείρισης των συγκρούσεων και τον σχεδόν πλήρη παραγκωνισμό θεσμών όπως τα Ηνωμένα Έθνη», δήλωσε ο Jair van der Lijn, διευθυντής του προγράμματος ειρηνευτικών επιχειρήσεων και διαχείρισης συγκρούσεων του SIPRI.
«Το αποτέλεσμα είναι πιθανό να είναι περισσότερες συγκρούσεις και αυτές οι συγκρούσεις είναι πιθανό να έχουν ακόμη σοβαρότερες επιπτώσεις στους πολίτες, καθώς τα κράτη εγκαταλείπουν τους καθιερωμένους κανόνες», πρόσθεσε ο van der Lijn.
Όπως είπε, η κρίση διατήρησης της ειρήνης «οφειλόταν σε μια τέλεια καταιγίδα χρηματοδότησης, πολιτικών και γεωπολιτικών παραγόντων».
Ο ΟΗΕ αναγκάστηκε να κάνει «μεγάλες περικοπές στον αριθμό του προσωπικού» αφού οι μεγάλες χώρες δωρητές δεν τήρησαν τις οικονομικές τους δεσμεύσεις, ανέφερε το SIPRI, με αποτέλεσμα το έλλειμμα χρηματοδότησης να ανέλθει σε 2 δισεκατομμύρια δολάρια (1,7 δισεκατομμύρια ευρώ).
Υπό τον Πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ, οι ΗΠΑ έχουν μειώσει τα προγράμματα βοήθειας και έχουν επιδιώξει να μειώσουν τις δεσμεύσεις τους προς διεθνείς οργανισμούς και θεσμούς όπως ο ΟΗΕ και ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας.
Η μελέτη, σύμφωνα με το France 24, ανέφερε επίσης ότι «οι σκληρές απαιτήσεις και οι απειλές βέτο από μόνιμα μέλη» του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ είχαν «περιπλέξει τις αποφάσεις σχετικά με την ανανέωση των εντολών επιχειρήσεων».
Για παράδειγμα, ανέφερε την απαίτηση των ΗΠΑ για τον τερματισμό της Προσωρινής Δύναμης του ΟΗΕ στον Λίβανο (UNIFIL) παρά τις επανειλημμένες παραβιάσεις της εκεχειρίας μεταξύ Ισραήλ και Λιβάνου.
Το SIPRI προειδοποίησε ότι οι αυξανόμενες επιχειρησιακές προκλήσεις που αντιμετωπίζει ο ΟΗΕ σημαίνουν ότι οι διεθνείς αντιδράσεις σε κρίσεις «λαμβάνουν ολοένα και περισσότερο τη μορφή μονομερών, διμερών και ad hoc ρυθμίσεων που συχνά είναι πιο στρατιωτικοποιημένες και επηρεάζονται πιο άμεσα από το ιδιοτελές συμφέρον των εμπλεκόμενων κρατών».
Παρά τις προκλήσεις, όμως, η κατάρρευση του διεθνούς συστήματος διατήρησης της ειρήνης και διαχείρισης συγκρούσεων δεν είναι δεδομένη, δήλωσε η Claudia Pfeifer Cruz, ανώτερη ερευνήτρια του SIPRI, επισημαίνοντας την ευρεία υποστήριξη για τις αποστολές σε ολόκληρο τον ΟΗΕ.
«Υπάρχει προφανώς ευρεία υποστήριξη για τις ειρηνευτικές επιχειρήσεις του ΟΗΕ επί της αρχής», είπε. «Ωστόσο, για να διατηρηθεί η πολυμερής διαχείριση των συγκρούσεων, τα κράτη θα πρέπει να υπερβούν τις εκφράσεις υποστήριξης — θα πρέπει να παρέχουν προβλέψιμη χρηματοδότηση και να δημιουργήσουν αρκετό πολιτικό χώρο για να επιτρέψουν αποτελεσματικές πολυμερείς αντιδράσεις».
