Ο Μάρκο Ρούμπιο αποτελεί ίσως μία από τις πιο ενδιαφέρουσες πολιτικές μεταμορφώσεις της σύγχρονης αμερικανικής πολιτικής.
Το 2016 συγκρούστηκε μετωπικά με τον Ντόναλντ Τραμπ στις προκριματικές εκλογές των Ρεπουμπλικανών. Ο Τραμπ τον χλεύαζε ως «Little Marco». Μία δεκαετία αργότερα, ο Ρούμπιο είναι υπουργός Εξωτερικών των Ηνωμένων Πολιτειών, από τους στενότερους συνεργάτες του προέδρου και ένας από τους πολιτικούς που συζητούνται περισσότερο για την επόμενη ημέρα του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος.
Ο γιος Κουβανών μεταναστών που έφθασε στην κορυφή
Ο Μάρκο Αντόνιο Ρούμπιο γεννήθηκε στις 28 Μαΐου 1971 στο Μαϊάμι και είναι γιος Κουβανών μεταναστών. Ο πατέρας του εργάστηκε ως μπάρμαν σε ξενοδοχεία και η μητέρα του, μεταξύ άλλων, ως εργάτρια, ταμίας και καμαριέρα.
Σπούδασε στο University of Florida και απέκτησε πτυχίο Νομικής από το University of Miami το 1996. Ακολούθησε γρήγορα πολιτική καριέρα: δημοτικός επίτροπος στο West Miami, βουλευτής στη Φλόριντα και αργότερα πρόεδρος της Βουλής της πολιτείας.
Το 2010 εξελέγη στη Γερουσία των ΗΠΑ. Επανεξελέγη το 2016 και το 2022 και παρέμεινε γερουσιαστής μέχρι τον Ιανουάριο του 2025, όταν παραιτήθηκε για να αναλάβει υπουργός Εξωτερικών στη δεύτερη κυβέρνηση Τραμπ.
Η κουβανική καταγωγή του έχει επηρεάσει βαθιά την πολιτική του φιλοσοφία. Υπήρξε επί χρόνια από τους σκληρότερους επικριτές της Κούβας, της Βενεζουέλας και γενικότερα αυταρχικών καθεστώτων, ενώ στην εξωτερική πολιτική ανήκει παραδοσιακά στην πιο παρεμβατική, «γερακίσια» πτέρυγα των Ρεπουμπλικανών.
Η Τουρκία και ο Ερντογάν
Η εικόνα ότι ο Ρούμπιο «δεν συμπαθούσε την Τουρκία» χρειάζεται μια ουσιαστική διόρθωση. Δεν ήταν εχθρικός απέναντι στην Τουρκία ως χώρα. Υπήρξε όμως εξαιρετικά επικριτικός απέναντι στην πολιτική του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, κυρίως για τα ανθρώπινα δικαιώματα, την ελευθερία του Τύπου, τους S-400, την Κύπρο και τις σχέσεις της Άγκυρας με τη Ρωσία.
Το 2021 ήταν μεταξύ των πρωταγωνιστών διακομματικής επιστολής περισσότερων από 50 γερουσιαστών προς τον πρόεδρο Μπάιντεν, με την οποία ζητούσαν μεγαλύτερη πίεση στην Άγκυρα για τις διώξεις αντιπολιτευόμενων, δημοσιογράφων και επικριτών του Ερντογάν.
Ο Ρούμπιο είχε επίσης ταχθεί υπέρ αυστηρής αντιμετώπισης της αγοράς των ρωσικών S-400 από την Τουρκία, μιας υπόθεσης που οδήγησε στην επιβολή αμερικανικών κυρώσεων και στην απομάκρυνση της Άγκυρας από το πρόγραμμα των F-35.
Ελλάδα και Κύπρος: Μια παλιά σχέση
Για την Αθήνα και τη Λευκωσία υπάρχει ακόμη ένα σημαντικότερο στοιχείο. Ο Ρούμπιο υπήρξε μαζί με τον Δημοκρατικό Μπομπ Μενέντεζ βασικός υποστηρικτής του Eastern Mediterranean Security and Energy Partnership Act του 2019, του γνωστού East Med Act.
Η νομοθετική πρωτοβουλία στόχευε στην ενίσχυση της στρατηγικής συνεργασίας ΗΠΑ–Ελλάδας–Κύπρου–Ισραήλ, στην ενεργειακή ασφάλεια της Ανατολικής Μεσογείου και στην άρση περιορισμών για την Κυπριακή Δημοκρατία.
Το 2021 ο Ρούμπιο συμμετείχε επίσης σε πρωτοβουλία Αμερικανών γερουσιαστών κατά των τουρκικών ενεργειών στα Βαρώσια, ζητώντας από την κυβέρνηση Μπάιντεν και την Ευρωπαϊκή Ένωση να ασκήσουν πίεση στην Άγκυρα.
Ωστόσο ο υπουργός Εξωτερικών Ρούμπιο είναι πλέον διαφορετικός από τον γερουσιαστή Ρούμπιο. Η realpolitik επιβάλλει συνεργασία με την Τουρκία, έναν κρίσιμο σύμμαχο του ΝΑΤΟ, σε σειρά περιφερειακών κρίσεων.
Ιράν: Εκεί φαίνεται περισσότερο ο πραγματικός Ρούμπιο
Αν υπάρχει ένα ζήτημα στο οποίο ο Μάρκο Ρούμπιο παραμένει συνεπής εδώ και χρόνια, αυτό είναι το Ιράν.
Υπήρξε από τους σφοδρότερους αντιπάλους της συμφωνίας του 2015 για το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα και επί χρόνια υποστήριζε ότι η Τεχεράνη καταλαβαίνει κυρίως τη γλώσσα της οικονομικής, διπλωματικής και στρατιωτικής πίεσης.
Ήδη κατά την ακρόασή του στη Γερουσία για την επικύρωσή του ως υπουργού Εξωτερικών είχε χαρακτηρίσει το ιρανικό καθεστώς εξαιρετικά αποδυναμωμένο και είχε θέσει ως βασικούς πυλώνες της αμερικανικής πολιτικής την αυστηρή εφαρμογή των κυρώσεων και την πίεση για αλλαγή της συμπεριφοράς της Τεχεράνης.
Στη σημερινή κρίση ο Ρούμπιο έχει αναδειχθεί σε έναν από τους σημαντικότερους εκφραστές της σκληρής γραμμής της κυβέρνησης Τραμπ. Αμερικανικά ΜΜΕ τον τοποθετούν συχνά στη «γερακίσια» πλευρά του επιτελείου, σε αντίθεση με τον αντιπρόεδρο Τζέι Ντι Βανς, ο οποίος εμφανίζεται περισσότερο επιφυλακτικός απέναντι σε παρατεταμένες αμερικανικές στρατιωτικές εμπλοκές.
Από τα χτυπήματα στην οικονομική ασφυξία
Αυτό δεν σημαίνει ότι ο Ρούμπιο ζητεί διαρκώς στρατιωτικά πλήγματα. Ως επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας έχει αναλάβει και τον ρόλο του ανθρώπου που εξηγεί στους συμμάχους την αμερικανική στρατηγική: στρατιωτική αποτροπή όταν κρίνεται απαραίτητη, αλλά παράλληλα κυρώσεις, οικονομική πίεση και διαπραγματεύσεις.
Η βασική κόκκινη γραμμή που επαναλαμβάνει η κυβέρνηση Τραμπ είναι ότι το Ιράν δεν πρέπει να αποκτήσει πυρηνικό όπλο. Ο Ρούμπιο βρίσκεται στον πυρήνα των συσκέψεων εθνικής ασφαλείας για το Ιράν και τη Μέση Ανατολή, γεγονός που έχει ενισχύσει ακόμη περισσότερο το πολιτικό του βάρος.
Τι πιστεύουν όμως οι Αμερικανοί για τον πόλεμο
Εδώ βρίσκεται ίσως το μεγαλύτερο πολιτικό πρόβλημα για τον Ρούμπιο, ιδιαίτερα εάν σκέφτεται το 2028. Η αμερικανική κοινή γνώμη εμφανίζεται πολύ πιο επιφυλακτική απέναντι σε νέες μακροχρόνιες στρατιωτικές εμπλοκές στη Μέση Ανατολή.
Ο Ρούμπιο πρέπει επομένως να εμφανίζεται αρκετά σκληρός ώστε να ικανοποιεί τη φιλοϊσραηλινή και παραδοσιακή πτέρυγα των Ρεπουμπλικανών, χωρίς όμως να ταυτιστεί με έναν παρατεταμένο πόλεμο που μεγάλο μέρος των Αμερικανών δεν επιθυμεί.
«JD ή Marco;» – Το ερώτημα της διαδοχής
Το ερώτημα του διαδόχου του Ντόναλντ Τραμπ έχει ήδη ανοίξει στην Ουάσιγκτον. Ο Τραμπ, λόγω του συνταγματικού ορίου των δύο προεδρικών θητειών, δεν μπορεί να εκλεγεί ξανά το 2028.
Δημοσιεύματα αμερικανικών μέσων έχουν παρουσιάσει τον αντιπρόεδρο Τζέι Ντι Βανς και τον Μάρκο Ρούμπιο ως δύο από τα σημαντικότερα ονόματα για την επόμενη ημέρα του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος. Το Axios έχει μεταφέρει ακόμη και το χαρακτηριστικό ερώτημα που ο Τραμπ φέρεται να έχει θέσει σε συνεργάτες του: «JD ή Marco;».
Χρειάζεται, πάντως, σαφής διάκριση: δεν υπάρχει επίσημη επιλογή του Ρούμπιο από τον Τραμπ ως διαδόχου του. Ο Βανς, ως αντιπρόεδρος και ισχυρό πρόσωπο του κινήματος MAGA, διαθέτει σημαντικό προβάδισμα. Ο Ρούμπιο όμως έχει πλέον αποκτήσει διεθνές κύρος, κυβερνητική εμπειρία και άμεση πρόσβαση στον Τραμπ, στοιχεία που τον διατηρούν μέσα στη συζήτηση για το 2028.
Από το «Little Marco» στον άνθρωπο που μπορεί να διεκδικήσει τον Λευκό Οίκο
Αυτή ίσως είναι και η μεγαλύτερη πολιτική επιτυχία του Μάρκο Ρούμπιο. Ο άνθρωπος που ο Τραμπ κάποτε περιγελούσε ως «Little Marco» κατάφερε όχι απλώς να επιβιώσει πολιτικά από τη σύγκρουση μαζί του, αλλά να μετατραπεί σε έναν από τους σημαντικότερους συνεργάτες του.
Για την Ελλάδα και την Κύπρο έχει ιδιαίτερη σημασία ότι πρόκειται για έναν πολιτικό με μακρά ιστορία υποστήριξης της στρατηγικής συνεργασίας στην Ανατολική Μεσόγειο και με παλαιότερες σοβαρές συγκρούσεις με την πολιτική Ερντογάν.
Για τη Μέση Ανατολή είναι ένα από τα ισχυρότερα «γεράκια» της Ουάσιγκτον απέναντι στην Τεχεράνη.
Και για την αμερικανική πολιτική είναι κάτι ακόμη: ένας άνθρωπος που βρίσκεται πλέον αρκετά κοντά στον Τραμπ ώστε το όνομά του να συζητείται σοβαρά για τον Λευκό Οίκο μετά τον Τραμπ.
Το αν το Ιράν θα αποδειχθεί το μεγάλο διαβατήριο του Ρούμπιο προς το 2028 ή το πολιτικό βάρος που θα τον κρατήσει μακριά από αυτό, είναι μία από τις πιο ενδιαφέρουσες ιστορίες που αρχίζουν ήδη να γράφονται στην Ουάσιγκτον.
Πηγές
The White House – Cabinet: https://www.whitehouse.gov/administration/cabinet/
U.S. Senate Foreign Relations Committee – Eastern Mediterranean Security and Energy Partnership Act: https://www.foreign.senate.gov/press/dem/release/menendez-rubio-introduce-eastern-mediterranean-security-and-energy-partnership-act-of-2019
Senator Ron Wyden – επιστολή για ανθρώπινα δικαιώματα στην Τουρκία: https://www.wyden.senate.gov/news/press-releases/wyden-rubio-urge-biden-administration-to-press-turkey-on-its-troubling-human-rights-record
U.S. Senate Foreign Relations Committee – Βαρώσια: https://www.foreign.senate.gov/press/dem/release/menendez-van-hollen-rubio-lead-colleagues-in-urging-us-eu-response-to-turkish-provocations-in-varosha-
Axios – συζήτηση για Βανς και Ρούμπιο το 2028: https://www.axios.com/2026/02/22/vance-rubio-2028-trump-question
