Δημοσιογραφική επιμέλεια Τέρενς Κουίκ
Η Μόσχα βρέθηκε τα ξημερώματα της Κυριακής αντιμέτωπη με νέο μαζικό κύμα ουκρανικών drones, με τις ρωσικές αρχές να αναφέρουν καταρρίψεις δεκάδων μη επανδρωμένων αεροσκαφών, ζημιές από συντρίμμια και τουλάχιστον τρεις νεκρούς στην ευρύτερη περιφέρεια. Η επίθεση εντάσσεται σε μια σαφώς εντεινόμενη ουκρανική εκστρατεία πληγμάτων μεγάλης εμβέλειας, με στόχο κυρίως διυλιστήρια, εγκαταστάσεις καυσίμων και κρίσιμες υποδομές που στηρίζουν τη ρωσική πολεμική μηχανή.
Η ρωσική πρωτεύουσα ξύπνησε την Κυριακή με συναγερμούς, εκρήξεις και αναφορές για καταρρίψεις drones πάνω από τη Μόσχα και τα περίχωρά της. Ο δήμαρχος της πόλης, Σεργκέι Σομπιάνιν, δήλωσε ότι η ρωσική αντιαεροπορική άμυνα κατέρριψε συνολικά 74 ουκρανικά drones, ενώ έκανε λόγο για «περιορισμένες ζημιές» στα σημεία όπου έπεσαν συντρίμμια. Σύμφωνα με τις πρώτες ρωσικές ανακοινώσεις, δεν υπήρχαν αρχικά πληροφορίες για θύματα μέσα στην ίδια τη Μόσχα.
Ωστόσο, η εικόνα στην ευρύτερη περιοχή εμφανίζεται βαρύτερη. Το Reuters μετέδωσε, επικαλούμενο τις τοπικές αρχές, ότι τουλάχιστον τρεις άνθρωποι σκοτώθηκαν και δώδεκα τραυματίστηκαν σε επίθεση drones στην περιφέρεια της Μόσχας. Οι περισσότεροι τραυματισμοί φέρονται να σημειώθηκαν κοντά στην είσοδο του διυλιστηρίου της Μόσχας, αν και ο δήμαρχος υποστήριξε ότι ο τεχνολογικός εξοπλισμός της εγκατάστασης δεν υπέστη ζημιές.
Βίντεο και αναρτήσεις σε κοινωνικά δίκτυα, που δεν μπορούν πάντα να επαληθευθούν άμεσα, έδειχναν φωτιές και ζημιές σε σημεία που συνδέονται με πετρελαϊκές εγκαταστάσεις. Το PrototΗema μετέδωσε επίσης ότι τουλάχιστον μία πετρελαϊκή εγκατάσταση φαίνεται να υπέστη ζημιές, ενώ στα ίδια στιγμιότυπα εμφανίζονται εκρήξεις και συντρίμμια από αναχαιτίσεις drones.
Η επίθεση στη Μόσχα δεν μοιάζει με μεμονωμένο περιστατικό. Αντίθετα, έρχεται σε συνέχεια μιας αλυσίδας ουκρανικών πληγμάτων στο εσωτερικό της Ρωσίας, ιδιαίτερα μετά τη λήξη της τριήμερης, αμερικανικής διαμεσολάβησης εκεχειρίας. Στις 13 Μαΐου, η Ρωσία ανακοίνωσε ότι κατέρριψε 286 ουκρανικά drones μέσα σε μία νύχτα, ενώ ουκρανικά πλήγματα φέρονται να προκάλεσαν φωτιές σε βιομηχανικές και ενεργειακές εγκαταστάσεις, μεταξύ άλλων στην περιοχή του Κρασνοντάρ και στο Αστραχάν, κοντά στην Κασπία.
Δύο ημέρες αργότερα, στις 15 Μαΐου, ουκρανικά drones έπληξαν το διυλιστήριο του Ριαζάν, περίπου 200 χιλιόμετρα νοτιοανατολικά της Μόσχας. Πρόκειται για ένα από τα μεγαλύτερα διυλιστήρια της Ρωσίας, με ετήσια δυναμικότητα περίπου 17 εκατ. τόνων αργού πετρελαίου. Ο διοικητής των ουκρανικών δυνάμεων drones, Ρόμπερτ Μπρόβντι, ανέφερε ότι την ίδια νύχτα χτυπήθηκαν και άλλοι 23 στρατιωτικοί στόχοι στη Ρωσία και σε κατεχόμενες ουκρανικές περιοχές.
Το μοτίβο είναι πλέον ευδιάκριτο: η Ουκρανία επιχειρεί να μεταφέρει το κόστος του πολέμου βαθύτερα στο ρωσικό έδαφος, στοχεύοντας κυρίως την ενεργειακή αλυσίδα. Σύμφωνα με υπολογισμούς του Reuters, τα ουκρανικά πλήγματα σε ρωσικά διυλιστήρια από τον Ιανουάριο έως τον Μάιο έχουν θέσει εκτός λειτουργίας περίπου 700.000 βαρέλια ημερήσιας δυναμικότητας διύλισης, πλήττοντας 16 διυλιστήρια — διπλάσιο αριθμό σε σχέση με την ίδια περίοδο του 2025.
Στο στόχαστρο δεν βρίσκονται μόνο εγκαταστάσεις κοντά στα ουκρανικά σύνορα. Τις τελευταίες εβδομάδες έχουν αναφερθεί πλήγματα σε υποδομές στην Περμ, στα Ουράλια, στο Τουάπσε της Μαύρης Θάλασσας, στο Σιζράν, στο Νοβοκουϊμπίσεφσκ, στο Νίζνι Νόβγκοροντ και σε άλλες περιοχές. Ορισμένες εγκαταστάσεις φέρονται να ανέστειλαν πλήρως ή μερικώς τη λειτουργία τους μετά τις επιθέσεις.
Η στρατηγική αυτή έχει διπλή στόχευση. Πρώτον, να περιορίσει τα ρωσικά έσοδα από ενέργεια, τα οποία εξακολουθούν να χρηματοδοτούν σημαντικό μέρος της πολεμικής προσπάθειας της Μόσχας. Δεύτερον, να πιέσει τη ρωσική εσωτερική ασφάλεια, δείχνοντας ότι ακόμη και η πρωτεύουσα και κρίσιμες βιομηχανικές ζώνες δεν είναι πλέον άτρωτες.
Η Μόσχα, από την πλευρά της, επιχειρεί να ελέγξει όχι μόνο τον εναέριο χώρο αλλά και την πληροφόρηση. Σύμφωνα με το Business Insider, οι αρχές της ρωσικής πρωτεύουσας επέβαλαν περιορισμούς στη δημοσίευση φωτογραφιών και βίντεο από ζημιές μετά από επιθέσεις drones, επιτρέποντας ουσιαστικά μόνο σε επίσημα κανάλια να μεταδίδουν τέτοιες πληροφορίες. Το μέτρο συνδέεται με την αυξημένη ανησυχία για την εξάπλωση εικόνων που επιτρέπουν την επαλήθευση στόχων και ζημιών από αναλυτές ανοικτών πηγών.
Οι επιθέσεις συμπίπτουν με μία περίοδο έντονης αεροπορικής κλιμάκωσης και από τις δύο πλευρές. Η Ουκρανία έχει δεχθεί διαδοχικά ρωσικά κύματα πυραύλων και drones, μεταξύ άλλων στο Κίεβο, όπου αναφέρθηκαν βαριά πλήγματα σε κατοικημένες περιοχές. Η Guardian μετέδωσε ότι η ουκρανική επίθεση στο Ριαζάν ακολούθησε τρεις ημέρες μαζικών ρωσικών επιθέσεων, συμπεριλαμβανομένου πλήγματος σε πολυκατοικία στο Κίεβο με δεκάδες νεκρούς.
Το αποτέλεσμα είναι ένας πόλεμος drones που πλέον δεν περιορίζεται στο μέτωπο. Από τη μία, η Ρωσία συνεχίζει να χρησιμοποιεί μαζικά drones και πυραύλους για να πλήττει ουκρανικές πόλεις και υποδομές. Από την άλλη, η Ουκρανία επενδύει όλο και περισσότερο σε επιθέσεις μεγάλης εμβέλειας, με φθηνότερα μη επανδρωμένα μέσα, επιδιώκοντας να προκαλέσει οικονομική φθορά και ψυχολογική πίεση στο ρωσικό εσωτερικό.
Η σημερινή επίθεση στη Μόσχα δείχνει ότι το Κίεβο όχι μόνο διατηρεί, αλλά και διευρύνει την ικανότητά του να χτυπά βαθιά μέσα στη Ρωσία. Και όσο οι ειρηνευτικές πρωτοβουλίες παραμένουν εύθραυστες ή ατελέσφορες, τα πλήγματα σε διυλιστήρια, εγκαταστάσεις καυσίμων, στρατιωτικές υποδομές και πλέον όλο και συχνότερα, στην ίδια τη ρωσική πρωτεύουσα, φαίνεται πως θα αποτελούν βασικό χαρακτηριστικό της επόμενης φάσης του πολέμου.
