Στις 12 Αυγούστου 2026, ο ουρανός θα χαρίσει ένα από τα πιο εντυπωσιακά αστρονομικά φαινόμενα των τελευταίων ετών. Η ολική ηλιακή έκλειψη θα διασχίσει τμήματα της Ευρώπης και του Ατλαντικού Ωκεανού, καθώς η Σελήνη θα περάσει ακριβώς ανάμεσα στη Γη και τον Ήλιο, καλύπτοντας ολοκληρωτικά τον ηλιακό δίσκο για λίγα, αλλά μοναδικά λεπτά.
Την ίδια στιγμή, μια μερική ηλιακή έκλειψη θα είναι ορατή σε μεγάλο μέρος της Ευρώπης, σε ολόκληρο το Ηνωμένο Βασίλειο, στον Καναδά, σε περιοχές των Ηνωμένων Πολιτειών και στη βορειοδυτική Αφρική.
Η λεγόμενη ολικότητα, δηλαδή η στιγμή κατά την οποία η Σελήνη καλύπτει πλήρως τον Ήλιο, θα ξεκινήσει πάνω από τη βόρεια Ρωσία γύρω στο μεσημέρι και θα κινηθεί προς τον Αρκτικό Ωκεανό. Η σκιά της Σελήνης θα περάσει νότια του Βόρειου Πόλου και θα φτάσει στη βορειοανατολική Γροιλανδία λίγο μετά τις 4:00 το απόγευμα (τοπική ώρα).
Από εκεί, η σκιά θα «τρέξει» κατά μήκος της ανατολικής ακτής της Γροιλανδίας με ταχύτητα που ξεπερνά τα 3.400 χιλιόμετρα την ώρα. Η μέγιστη διάρκεια της ολικότητας θα φτάσει τα 2 λεπτά και 18 δευτερόλεπτα, καθώς η σκιά θα περνά από τη Γροιλανδία προς τον Ατλαντικό Ωκεανό.
Η Ισλανδία στο επίκεντρο του φαινομένου
Η επόμενη στάση της έκλειψης θα είναι η Ισλανδία, όπου για πρώτη φορά μετά το 1954 θα είναι ορατή ολική ηλιακή έκλειψη. Στο Ρέικιαβικ, η ολικότητα θα διαρκέσει λίγο περισσότερο από ένα λεπτό, περίπου στις 17:48 τοπική ώρα, ενώ η χώρα δεν θα ξαναζήσει αντίστοιχο φαινόμενο πριν από το 2196. Το γεγονός έχει ήδη προκαλέσει τεράστιο ενδιαφέρον, με χιλιάδες επισκέπτες να οργανώνουν ταξίδι αποκλειστικά για την παρατήρησή του.
Η Ισπανία θα ζήσει το τελευταίο και πιο εντυπωσιακό κεφάλαιο
Αφού περάσει δυτικά της Ισλανδίας, η σκιά της Σελήνης θα διασχίσει ξανά τον Ατλαντικό και θα φτάσει στη βόρεια Ισπανία λίγο πριν από τις 20:30 τοπική ώρα. Θα αγγίξει το βορειοανατολικό άκρο της Πορτογαλίας και θα συνεχίσει πάνω από τις Βαλεαρίδες Νήσους, λίγο πριν δύσει ο Ήλιος.
Η Ισπανία αναμένεται να αποτελέσει τον δημοφιλέστερο προορισμό για τους λάτρεις των εκλείψεων, καθώς η διαδρομή της ολικότητας θα περάσει από μεγάλες πόλεις και τουριστικές περιοχές. Οι αρχές εκτιμούν ότι η χώρα μπορεί να υποδεχθεί έως και 17 εκατομμύρια επισκέπτες, γεγονός που έχει ήδη οδηγήσει σε αυξημένες κρατήσεις ξενοδοχείων και εκτεταμένο σχεδιασμό υποδομών.
Τι συμβαίνει κατά τη διάρκεια μιας ολικής ηλιακής έκλειψης;
Όταν ο Ήλιος καλυφθεί ολοκληρωτικά από τη Σελήνη, η ημέρα μετατρέπεται ξαφνικά σε λυκόφως. Η θερμοκρασία μπορεί να πέσει μέσα σε λίγα λεπτά κατά αρκετούς βαθμούς, τα φωτεινά άστρα γίνονται ορατά και εμφανίζεται το εντυπωσιακό ηλιακό στέμμα (κορόνα), το εξωτερικό στρώμα της ατμόσφαιρας του Ήλιου, το οποίο συνήθως κρύβεται από την εκτυφλωτική λάμψη του.
Πρόκειται για μία από τις ελάχιστες στιγμές κατά τις οποίες οι επιστήμονες μπορούν να μελετήσουν απευθείας την κορόνα και να αναζητήσουν απαντήσεις σε ένα από τα μεγαλύτερα μυστήρια της ηλιακής φυσικής: γιατί η θερμοκρασία της ξεπερνά κατά πολύ εκείνη της επιφάνειας του Ήλιου.
Προσοχή: Πότε επιτρέπεται να κοιτάξουμε τον Ήλιο;
Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι σε όλες τις φάσεις της έκλειψης, εκτός από τα λίγα λεπτά της πλήρους ολικότητας, η απευθείας παρατήρηση του Ήλιου χωρίς πιστοποιημένα ειδικά γυαλιά ή κατάλληλα ηλιακά φίλτρα μπορεί να προκαλέσει μόνιμη βλάβη στην όραση.
Αν δεν υπάρχει κατάλληλος εξοπλισμός, η έκλειψη μπορεί να παρακολουθηθεί με ασφαλείς μεθόδους προβολής, όπως μια απλή κάμερα τύπου pinhole ή ακόμη και μέσω των φυσικών σκιών που δημιουργούνται κάτω από τα φύλλα των δέντρων.
Εκατομμύρια άνθρωποι θα δουν τη μερική έκλειψη
Παρότι η ολική έκλειψη θα είναι ορατή μόνο σε μια στενή λωρίδα της Γης, η μερική έκλειψη θα καλύψει σχεδόν το ένα τέταρτο του πλανήτη. Σε μεγάλο μέρος της Ευρώπης, του Καναδά, των βόρειων Ηνωμένων Πολιτειών και της βορειοδυτικής Αφρικής, το φαινόμενο θα διαρκέσει περισσότερο από μία ώρα.
Η εικόνα δεν θα είναι τόσο θεαματική όσο στην ολικότητα, αφού η κορόνα δεν θα γίνει ορατή και η μείωση του φωτισμού και της θερμοκρασίας θα είναι αισθητά μικρότερη. Ωστόσο, πρόκειται για ένα σπάνιο ουράνιο γεγονός που αναμένεται να προσελκύσει εκατομμύρια παρατηρητές σε ολόκληρο τον κόσμο.
Με πληροφορίες από Newscientist / Nasa /
