Μαχητές των φιλοϊρανών Χούθι επιχειρούν να καταλάβουν στρατηγικά υψώματα στην Υεμένη, ώστε να αποκόψουν την ακτή της Ερυθράς Θάλασσας από τις εναπομείνασες περιοχές που ελέγχονται από κυβερνητηικές δυνάμεις οι οποίες υποστηρίζονται από τη Σαουδική Αραβία, μετά την είδηση ότι ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ ακύρωσε την τελευταία στιγμή αμερικανικά πλήγματα κατά τους.
Η ταχύτατη προέλαση των Χούθι αυτό τον μήνα επέκτεινε τη σύγκρουση της Μέσης Ανατολής σε ένα νέο μέτωπο και απειλεί περαιτέρω τον παγκόσμιο ενεργειακό εφοδιασμό. Μέχρι στιγμής, οι ΗΠΑ έχουν απορρίψει τα επανειλημμένα αιτήματα του διαδόχου του θρόνου της Σαουδικής Αραβίας, Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν, για συμμετοχή στη σύγκρουση στην Υεμένη.
Οι New York Times ανέφεραν ότι η κυβέρνηση Τραμπ είχε προετοιμαστεί να εξαπολύσει αεροπορικές επιδρομές την Κυριακή κατά των Χούθι, μετά από νέες εκκλήσεις του Σαουδάραβα διαδόχου του θρόνου. Ωστόσο, η εφημερίδα σημείωσε ότι ο Τραμπ ακύρωσε τις επιδρομές την τελευταία στιγμή, τη στιγμή μάλιστα που στρατιωτικό προσωπικό φόρτωνε βόμβες στα αεροσκάφη.
Η Κεντρική Διοίκηση του αμερικανικού στρατού παρέπεμψε τα ερωτήματα του Reuterw στον Λευκό Οίκο. Ο Λευκός Οίκος δεν απάντησε άμεσα σε μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου με το οποίο ζητούνταν σχόλιο.
Ο Ρασίντ αλ-Αλίμι, πρόεδρος της διεθνώς αναγνωρισμένης κυβέρνησης της Υεμένης (η οποία υποστηρίζεται από τη Σαουδική Αραβία και εδρεύει στο Ριάντ), ζήτησε τηλεφωνικά από τον Τραμπ την Κυριακή αμερικανική στρατιωτική βοήθεια, σύμφωνα με τέσσερις πηγές που μίλησαν στο Reuters. Δύο από τα άτομα αυτά —ένας Υεμενίτης και ένας Δυτικός— δήλωσαν ότι ο Τραμπ δεν έδωσε καμία άμεση υπόσχεση για παροχή υποστήριξης κατά τη διάρκεια της συνομιλίας.
Το Ριάντ φαίνεται ότι δέχθηκε πλήγμα το Σάββατο για πρώτη φορά από την έναρξη της κλιμάκωσης της έντασης, καθώς ακούστηκαν εκρήξεις και ήταν ορατός καπνός κοντά στο αεροδρόμιο. Οι Χούθι ανακοίνωσαν ότι εκτόξευσαν πυραύλους εναντίον της πρωτεύουσας της Σαουδικής Αραβίας, ενώ η σαουδαραβική πλευρά δεν προέβη σε σχόλιο.
Ο Βρετανός πρωθυπουργός Άντι Μπέρναμ δήλωσε τη Δευτέρα ότι αποδέχθηκε το αίτημα της Σαουδικής Αραβίας για παροχή αμυντικών υπηρεσιών ανεφοδιασμού καυσίμων στον αέρα για περιορισμένο χρονικό διάστημα, μια κίνηση που χαρακτήρισε ως συμβολή στη σταθεροποίηση της ευρύτερης περιοχής. Η Βρετανία και η Σαουδική Αραβία διατηρούν στενή στρατιωτική συμμαχία εδώ και δεκαετίες, με τη Βρετανία να συγκαταλέγεται στους μεγαλύτερους προμηθευτές οπλισμού του βασιλείου.
Γαλλική διπλωματική πηγή δήλωσε ότι το Παρίσι είναι έτοιμο να συμβάλει στη διασφάλιση των ενεργειακών υποδομών της Σαουδικής Αραβίας στο Γιανμπού, στις ακτές της Ερυθράς Θάλασσας, καθώς και του διαδρόμου του αγωγού Ανατολής-Δύσης.
Συγκρούσεις στις ορεινές περιοχές
Οι Χούθι, οι οποίοι ελέγχουν την πρωτεύουσα της Υεμένης από το 2014, κατέλαβαν αυτόν τον μήνα τις ακτές της χώρας στην Ερυθρά Θάλασσα, στο πλαίσιο μιας προέλασης που έτρεψε σε φυγή τις δυνάμεις της κυβέρνησης που υποστηρίζεται από τη Σαουδική Αραβία.
Σύμφωνα με τους Χούθι, η Σαουδική Αραβία έχει εξαπολύσει εκατοντάδες πλήγματα τις τελευταίες ημέρες εναντίον των θέσεων των μαχητών στις ορεινές περιοχές.
Σύμφωνα με τα Ηνωμένα Έθνη, σχεδόν 700 άνθρωποι έχουν σκοτωθεί και χιλιάδες έχουν τραυματιστεί στις συγκρούσεις. Σχεδόν 130.000 Υεμενίτες έχουν εγκαταλείψει τα σπίτια τους εντός της χώρας, ενώ περισσότεροι από 3.000 έχουν διαφύγει με πλοιάρια διασχίζοντας την Ερυθρά Θάλασσα προς την Αφρική.
Πέντε στρατιωτικές πηγές από την Υεμένη δήλωσαν στο Reuters ότι οι Χούθι επιδιώκουν πλέον να καταλάβουν στρατηγικά υψώματα —γνωστά ως Όρη Καχμπούμπ— σε δύο επαρχίες, την Ταΐζ και τη Λαχίτζ, τα οποία χωρίζουν την ακτή της Ερυθράς Θάλασσας από τον νότο που ελέγχεται από την κυβέρνηση.
Οι συγκρούσεις επικεντρώνονται στα περίχωρα της απομακρυσμένης ορεινής περιοχής Αλ-Ουαζιγίγιαστην επαρχία Ταΐζ, καθώς και στο Ρας αλ-Άρα κατά μήκος της ακτής του Ινδικού Ωκεανού, ανάμεσα στο στενό Μπαμπ ελ-Μαντέμπ -στην είσοδο της Ερυθράς Θάλασσας-και τη βάση της κυβέρνησης στο Άντεν, ανέφεραν οι πηγές.
«Οι κυβερνητικές δυνάμεις φαίνεται να διατηρούν κατά κύριο λόγο αμυντική στάση μετά την απώλεια της περιοχής Μπαμπ ελ-Μαντέμπ, ενώ οι Χούθι επιδιώκουν να διατηρήσουν τη δυναμική της προέλασής τους, παρά το γεγονός ότι εκτίθενται σε σφοδρές αεροπορικές επιδρομές», δήλωσε ο Μοχάμεντ Αλ-Καντί, έμπειρος Υεμενίτης δημοσιογράφος που εργάζεται πλέον ως πολιτικός αναλυτής.
«Αυτά τα βουνά ενδέχεται να αποδειχθούν καθοριστικά για το αν οι Χούθι θα καταφέρουν να εδραιώσουν τα πρόσφατα εδαφικά τους κέρδη ή αν οι κυβερνητικές δυνάμεις θα μπορέσουν να διατηρήσουν τις θέσεις που είναι απαραίτητες για την εξαπόλυση αντεπίθεσης».
Σαουδαραβικές εξαγωγές πετρελάιου
Η κλιμάκωση των συγκρούσεων μεταξύ της Σαουδικής Αραβίας και των Χούθι δημιουργεί δίλημμα για τον Τραμπ, ο οποίος δέχεται πιέσεις να συνδράμει τους Σαουδάραβες συμμάχους του, αλλά ταυτόχρονα ανησυχεί μήπως επεκτείνει περαιτέρω τον εξαιρετικά αντιδημοφιλή πόλεμο που ξεκίνησε από κοινού με το Ισραήλ —υπό την ονομασία «Επιχείρηση Epic Fury»— τον Φεβρουάριο κατά του Ιράν.
Οι ΗΠΑ βομβάρδισαν τις θέσεις των Χούθι επί δύο μήνες στις αρχές του 2025, ωστόσο ο Τραμπ διέκοψε τις επιδρομές αυτές μετά την επίτευξη εκεχειρίας και έκτοτε έχει απέχει από τη σύγκρουση στην Υεμένη.
Η προέλαση των Χούθι στην Ερυθρά Θάλασσα ενέχει τον κίνδυνο αποκλεισμού της κύριας εναλλακτικής οδού που χρησιμοποιεί η Σαουδική Αραβία για τις εξαγωγές πετρελαίου, παρακάμπτοντας έτσι τα προβλήματα που προκύπτουν στα Στενά του Ορμούζ.
Η Σαουδική Αραβία αντέδρασε αυξάνοντας τις αποστολές μέσω των Στενών του Ορμούζ, όπου ένας περιορισμένος αριθμός δεξαμενόπλοιων πραγματοποιεί συνεχείς διαδρομές για τη μεταφορά πετρελαίου, χρεώνοντας ποσά-ρεκόρ —που φτάνουν έως και το ένα τέταρτο της αξίας του φορτίου— για να αναλάβουν το ρίσκο της εμπόλεμης ζώνης. Στη συνέχεια, μεταφορτώνουν το πετρέλαιο σε άλλα πλοία στον Ινδικό Ωκεανό, με προορισμό πελάτες στην Ασία ή αλλού.
Σύμφωνα με παράγοντες της αγοράς, η Σαουδική Αραβία έχει πωλήσει 60 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου τόσο για τον τρέχοντα όσο και για τον επόμενο μήνα, τα οποία πρόκειται να φορτωθούν σε πλοία ανοιχτά του Ομάν, στην απέναντι πλευρά των Στενών του Ορμούζ. Δορυφορικά δεδομένα δείχνουν ότι οι σαουδαραβικές εξαγωγές μέσω του Ορμούζ ανήλθαν στα 2,9 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως τις τελευταίες ημέρες, σημειώνοντας σημαντική αύξηση σε σχέση με τα μόλις 700.000 βαρέλια του Αυγούστου.
Η εξέλιξη αυτή συνέβαλε στον περιορισμό της παγκόσμιας τιμής του αργού πετρελαίου, η οποία υποχώρησε πλησιέστερα στα 100 δολάρια ανά βαρέλι, αφού την προηγούμενη εβδομάδα είχε πλησιάσει τα 110 δολάρια. Ωστόσο, οι καταναλωτές και η βιομηχανία εξακολουθούν να καταβάλλουν τιμές-ρεκόρ για ορισμένα διυλισμένα καύσιμα, με τη λιανική τιμή του ντίζελ στις ΗΠΑ να σημειώνει νέο ιστορικό υψηλό τη Δευτέρα.
Στην πιο πρόσφατη επίθεση που αναφέρθηκε στο Στενό του Ορμούζ, η βρετανική υπηρεσία ναυτικής ασφάλειας UKMTO ανακοίνωσε ότι ένα πλοίο που έπλεε στο στενό χτυπήθηκε από βλήμα, με αποτέλεσμα να τραυματιστούν ελαφρά μέλη του πληρώματος. Η υπηρεσία ανέφερε επίσης ότι είχε ενημερωθεί για προγενέστερο πλήγμα σε δεξαμενόπλοιο μεταφοράς αερίου.
Οι διπλωματικές προσπάθειες για τη διαχείριση της ευρύτερης σύγκρουσης έχουν ουσιαστικά «παγώσει» αφότου κατέρρευσε, μέσα σε λίγες εβδομάδες, η προσωρινή συμφωνία κατάπαυσης του πυρός που είχαν συνάψει οι ΗΠΑ και το Ιράν τον Ιούνιο. Ο Πρόεδρος του Ιράν, Μασούντ Πεζεσκιάν, αναμένεται να μεταβεί αεροπορικώς στη Νέα Υόρκη την Τρίτη για να συμμετάσχει στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ.
