Ο ηλιακιακός ρατσισμός αποτελεί το κεντρικό θέματα συζήτησης συνεδρίασης του ΟΗΕ, καθώς έντονο είναι το ενδιαφέρον να θεσπιστεί μία διεθνής σύμβαση που θα ενισχύσει και θα προστατεύσει τα δικαιώματα των ηλικιωμένων.
Σήμερα 17/7 ολοκληρώθηκε στη Γενεύη ο κύκλος συνομιλιών που ξεκίνησε με πρωτοβουλία και υπό την προεδρία της Αργεντινής, με στόχο την καταπολέμηση του κοινωνικού αποκλεισμού, των διακρίσεων, σε μια εποχή που το προσδόκιμο ζωής αυξάνεται διεθνώς. Σύμφωνα με προβλέψεις του ΟΗΕ, ο αριθμός των ατόμων άνω των 65 ετών αναμένεται να διπλασιαστεί τα επόμενα 50 χρόνια, αποτελώντας το ένα πέμπτο του παγκόσμιου πληθυσμού.
«Στόχος μας δεν είναι απλώς η κάλυψη των σημερινών αναγκών, αλλά η προετοιμασία ενός συστήματος ικανού να ανταποκριθεί στις προκλήσεις του μέλλοντος», δήλωσε ο Κάρλος Μάριο Φοραδόρι, πρεσβευτής της Αργεντινής στον ΟΗΕ στη Γενεύη. «Επιδίωξή μας είναι η δημιουργία ενός θεσμικού εργαλείου που θα θωρακίζει την αξιοπρέπεια, την προστασία και τα δικαιώματα εκατομμυρίων ηλικιωμένων παγκοσμίως».
Την πρόταση για τη θέσπιση της συνθήκης στηρίζουν θερμά η Βραζιλία, η Σλοβενία, οι Φιλιππίνες και η Γκάμπια, ενώ τη στήριξή τους κατά τη διάρκεια των διαβουλεύσεων εξέφρασαν επίσης η Χιλή και η Νότια Αφρική, αναφέρει το Reuters.
Οι διαπραγματευτές αναμένεται να συναντηθούν εκ νέου στη Γενεύη τον Οκτώβριο, αν και παραμένει άγνωστο το χρονικό διάστημα που θα απαιτηθεί για την ολοκλήρωση των συζητήσεων, καθώς η επικύρωση τέτοιων διεθνών συνθηκών παίρνει συχνά χρόνια.
Το πρόβλημα του ηλικιακού ρατσισμού
Αν και υφίστανται ήδη διεθνείς συμβάσεις για τα ανθρώπινα δικαιώματα που απαγορεύουν τις διακρίσεις λόγω φυλής ή φύλου, δεν υπάρχει αντίστοιχο θεσμικό πλαίσιο για την ηλικία.
«Σε πολλές περιπτώσεις, οι πολίτες δεν προστατεύονται επαρκώς από την υπάρχουσα νομοθεσία», επεσήμανε η Χάιντρουν Μόλενκοπφ, πρόεδρος του δικτύου οργανώσεων ηλικιωμένων AGE Platform Europe. «Όσα συμβαίνουν μένουν στο σκοτάδι», δήλωσε στο Reuters, αναφερόμενη σε περιστατικά κακοποίησης σε οίκους ευγηρίας, όπου μεταξύ άλλων χρησιμοποιείται η χημική καταστολή για τον έλεγχο ασθενών με άνοια. Η ίδια έκανε λόγο ακόμη και για περιπτώσεις ανθρωποκτονιών, χωρίς ωστόσο να αναφερθεί σε συγκεκριμένα περιστατικά.
Σε έκθεσή της το 2021, ανεξάρτητη εμπειρογνώμονας του ΟΗΕ για τα δικαιώματα των ηλικιωμένων πρότεινε τη διεξαγωγή μεταρρυθμίσεων, τονίζοντας ότι ο ηλικιακός ρατσισμός είναι διάχυτος παγκοσμίως και ότι βαθιά ριζωμένα στερεότυπα επηρεάζουν άμεσα τη νομοθεσία και την άσκηση πολιτικής.
Οργανώσεις προάσπισης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων φέρνουν ως παραδείγματα τα υποχρεωτικά όρια ηλικίας για συνταξιοδότηση, τους περιορισμούς στη συμμετοχή σε σώματα ενόρκων, καθώς και τη μειωμένη πρόσβαση σε προληπτικούς ελέγχους για τον καρκίνο μετά από μια ορισμένη ηλικία.
Οι άτυπες συναντήσεις του ΟΗΕ για την καταπολέμηση των ηλικιακών διακρίσεων ξεκίνησαν το 2011, όμως οι ακτιβιστές σημειώνουν ότι ο μεγάλος αριθμός θανάτων ηλικιωμένων κατά την πανδημία της COVID-19 έδωσε νέα ώθηση για την έναρξη επίσημων διαπραγματεύσεων. Την πίεση προς αυτή την κατεύθυνση ενέτειναν και τα διαδοχικά κύματα καύσωνα στην Ευρώπη, τα οποία έπληξαν δυσανάλογα την τρίτη ηλικία, αναγκάζοντας αρκετές κυβερνήσεις να λάβουν έκτακτα μέτρα στήριξης.
