Μέχρι πριν από λίγες ημέρες, η λέξη «πλασμαφαίρεση» ήταν άγνωστη στο ευρύ ελληνικό κοινό. Ο θάνατος του Γιώργου Μαζωνάκη, ωστόσο, και οι πληροφορίες ότι ο δημοφιλής τραγουδιστής είχε μεταβεί σε ιατρείο στο Κολωνάκι προκειμένου να υποβληθεί στη συγκεκριμένη διαδικασία, υπό συνθήκες που πλέον διερευνώνται, έφεραν τον όρο στο επίκεντρο της επικαιρότητας.
Η διαδικασία έχει, πάντως, εδώ και χρόνια παρουσία στις ΗΠΑ, όχι μόνο ως ιατρική θεραπεία αλλά και ως μέρος της βιομηχανίας του wellness και της μακροζωίας. Διάσημοι ηθοποιοί, τραγουδιστές αλλά και επιχειρηματίες της Silicon Valley έχουν στραφεί σε θεραπείες ανταλλαγής ή φιλτραρίσματος πλάσματος, καταβάλλοντας ποσά που ξεκινούν από μερικές χιλιάδες και φτάνουν ακόμη και σε δεκάδες χιλιάδες δολάρια.
Οι λόγοι ποικίλλουν: από την επιθυμία να αισθανθούν καλύτερα και να απομακρύνουν συγκεκριμένες ουσίες από τον οργανισμό τους μέχρι την προσπάθεια να επιβραδύνουν τη βιολογική γήρανση.
Στην Ελλάδα, η υπόθεση Μαζωνάκη έχει δώσει νέα διάσταση στη συζήτηση. Η πλασμαφαίρεση βρίσκεται πλέον στο μικροσκόπιο των ελέγχων, χωρίς, όμως, να έχει αποδειχθεί οποιαδήποτε αιτιώδης σχέση ανάμεσα στη διαδικασία και τον θάνατο του τραγουδιστή. Από το πρωί, ειδικοί, μεταξύ των οποίων και ο υπουργός Υγείας, αλλά και γιατροί, επισημαίνουν ότι δεν πρόκειται για μια απλή ιατρική πράξη, αλλά για εξειδικευμένη διαδικασία που πραγματοποιείται σε νοσοκομειακό περιβάλλον.
Στο πλαίσιο αυτό, η ΕΛ.ΑΣ. εξετάζει εάν οι δύο γιατροί του Κολωνακίου διέθεταν τις απαραίτητες άδειες και προϋποθέσεις για να πραγματοποιούν μια τέτοια διαδικασία στο ιατρείο τους.
Γκουίνεθ Πάλτροου: Πέντε συνεδρίες και κόστος 50.000 δολάρια
Ανάμεσα στα πρόσωπα της διεθνούς showbiz που έχουν μιλήσει δημόσια για αντίστοιχες πρακτικές είναι η Γκουίνεθ Πάλτροου. Η ιδρύτρια της Goop έχει κατά καιρούς δοκιμάσει θεραπείες που έχουν προκαλέσει συζητήσεις, από την apitherapy, δηλαδή τη θεραπεία με τσιμπήματα μέλισσας, έως διάφορες άλλες πρακτικές ευεξίας.
Η ίδια αποκάλυψε ότι υποβλήθηκε σε πέντε συνεδρίες θεραπευτικής ανταλλαγής πλάσματος, γνωστής ως Therapeutic Plasma Exchange ή TPE, σε κλινική του Σικάγου.
Η 53χρονη ηθοποιός περιέγραψε ότι αντιμετώπιζε χρόνια κόπωση και το λεγόμενο «brain fog», δηλαδή μια κατάσταση νοητικής θολούρας ή μειωμένης διαύγειας. Παράλληλα, ήθελε να εξετάσει την ιδέα της απομάκρυνσης ουσιών από το αίμα της.
Όπως η ίδια υποστήριξε, μετά τις συνεδρίες ένιωσε σχεδόν άμεσα μεγαλύτερη διαύγεια και μια αίσθηση «ελαφρότητας». Ο λογαριασμός, ωστόσο, ήταν ιδιαίτερα υψηλός, καθώς οι αναφορές για τον συγκεκριμένο κύκλο θεραπείας κάνουν λόγο για περίπου 50.000 δολάρια.
Η εμπειρία της Πάλτροου παραμένει προσωπική μαρτυρία και δεν αποτελεί από μόνη της επιστημονική απόδειξη ότι η TPE μπορεί να χρησιμοποιηθεί γενικά ως μέθοδος αποτοξίνωσης ή αντιγήρανσης.
Ορλάντο Μπλουμ: Φιλτράρισμα πλάσματος για 9.750 λίρες
Στο ίδιο μονοπάτι κινήθηκε και ο Ορλάντο Μπλουμ, ο οποίος είχε προκαλέσει συζητήσεις όταν ανάρτησε στα social media φωτογραφία του από κλινική του Λονδίνου, όπου υποβλήθηκε σε διαδικασία φιλτραρίσματος του πλάσματος.
Η συνεδρία διήρκεσε περίπου δύο ώρες και κόστισε 9.750 λίρες. Η συγκεκριμένη κλινική περιγράφει τη μέθοδο ως διαδικασία αφαίρεσης και φιλτραρίσματος του πλάσματος, υποστηρίζοντας ότι μέσω ειδικού συστήματος μπορούν να απομακρυνθούν ουσίες όπως μικροπλαστικά, τα λεγόμενα «forever chemicals» και ορισμένες φλεγμονώδεις πρωτεΐνες.
Υπάρχει, όμως, μια κρίσιμη διάκριση: η διαδικασία αυτή δεν πρέπει να θεωρείται συνώνυμη με την κλασική θεραπευτική ανταλλαγή πλάσματος που εφαρμόζεται στην Ιατρική για συγκεκριμένες παθήσεις. Παράλληλα, δεν υπάρχει σήμερα καθιερωμένη επιστημονική βάση ώστε η συγκεκριμένη πρακτική να χαρακτηρίζεται γενική «αποτοξίνωση» του οργανισμού.
Λίαν Ράιμς: «Αλλαγή λαδιών» και θεραπεία 10.000 δολαρίων
Ανοιχτά για τη δική της εμπειρία έχει μιλήσει και η τραγουδίστρια Λίαν Ράιμς. Η 43χρονη δημοσίευσε φωτογραφίες από τη διαδικασία, αποκαλύπτοντας ότι επρόκειτο για τη δεύτερη φορά που υποβαλλόταν σε «θεραπευτική αλλαγή πλάσματος».
Σύμφωνα με την ίδια, σκοπός ήταν η απομάκρυνση «μικροτοξινών», στις οποίες συμπεριέλαβε τη μούχλα και τα μικροπλαστικά. Παράλληλα, συνδύασε τη διαδικασία με θεραπεία βλαστοκυττάρων, την οποία συνέδεσε με τη συνολική αποκατάσταση του οργανισμού της.
View this post on InstagramAdvertisement
Το κόστος της συγκεκριμένης θεραπείας ανήλθε περίπου στα 10.000 δολάρια.
Η Ράιμς χρησιμοποίησε μια χαρακτηριστική μεταφορά για να περιγράψει την εμπειρία της, παρομοιάζοντάς την ουσιαστικά με «αλλαγή λαδιών» στο ανθρώπινο σώμα. Η εικόνα αυτή αποτυπώνει τη φιλοσοφία ενός ολοένα αναπτυσσόμενου wellness και longevity κλάδου, στον οποίο ο ανθρώπινος οργανισμός αντιμετωπίζεται σχεδόν σαν μια μηχανή που χρειάζεται τακτικό «service».
Μπράιαν Τζόνσον: Το ακραίο πείραμα κατά της γήρανσης
Ίσως χαρακτηριστικότερο παράδειγμα αυτής της φιλοσοφίας είναι ο Αμερικανός επιχειρηματίας και biohacker Μπράιαν Τζόνσον, ο οποίος έχει γίνει παγκοσμίως γνωστός για το ακραίο πρόγραμμα μακροζωίας που ακολουθεί.
Ο Τζόνσον υποβάλλει συστηματικά τον οργανισμό του σε δεκάδες εξετάσεις και παρεμβάσεις, έχοντας μετατρέψει την προσπάθεια επιβράδυνσης της γήρανσης σε ένα προσωπικό επιστημονικό και οικονομικό εγχείρημα.
Πριν στραφεί στην πλασμαφαίρεση, είχε προκαλέσει αίσθηση με το λεγόμενο «three-generation plasma exchange», κατά το οποίο αντάλλαξε πλάσμα με τον γιο και τον πατέρα του. Στη συνέχεια εγκατέλειψε τη συγκεκριμένη πρακτική, εξηγώντας ότι δεν διαπίστωσε οφέλη που να δικαιολογούν τη συνέχισή της.
Ακολούθησε η θεραπευτική ανταλλαγή πλάσματος, κατά την οποία το πλάσμα αφαιρείται και αντικαθίσταται με αλβουμίνη.
Για τον Τζόνσον, η διαδικασία αποτελεί μέρος ενός πολύ μεγαλύτερου ερωτήματος: μέχρι ποιο σημείο μπορεί ο άνθρωπος να παρέμβει στη βιολογία του προκειμένου να καθυστερήσει τη γήρανση;
Σάιμον Κάουελ: «Μου πλένουν και μου φιλτράρουν το αίμα»
Στην ίδια λογική εντάσσονται και όσα έχει περιγράψει ο 66χρονος Σάιμον Κάουελ, παραγωγός και κριτής του «Britain’s Got Talent».
Ο Κάουελ έχει δηλώσει ότι επισκέπτεται wellness clinic, όπου αφαιρούν αίμα από τον οργανισμό του, το «ξεπλένουν» και το «φιλτράρουν» και στη συνέχεια το επιστρέφουν στο σώμα του.
Ο ίδιος υποστηρίζει ότι αυτή η πρακτική, σε συνδυασμό με καλύτερη διατροφή, περισσότερη άσκηση και λιγότερο στρες, τον έχει βοηθήσει να αισθάνεται νεότερος. Έχει μάλιστα μιλήσει για μια μορφή «αντίστροφης» γήρανσης, βασιζόμενος στα αποτελέσματα των εξετάσεων που πραγματοποιεί.
Ωστόσο, δεν έχει αποσαφηνιστεί πλήρως τι ακριβώς περιλαμβάνει η διαδικασία στην οποία υποβάλλεται ο Κάουελ. Επομένως, δεν μπορεί να ταυτιστεί αυτομάτως με την κλασική therapeutic plasma exchange.
Εκεί όπου η Ιατρική συναντά το luxury wellness
Η πλασμαφαίρεση, ως ιατρική πράξη, είναι απολύτως υπαρκτή και χρησιμοποιείται σε συγκεκριμένες περιπτώσεις και για σοβαρές παθήσεις. Δεν αποτελεί μια μόδα που δημιουργήθηκε από το Hollywood.
Αυτό που έχει αλλάξει τα τελευταία χρόνια είναι η προσπάθεια μεταφοράς της λογικής της από το αυστηρά ιατρικό πεδίο στον χώρο του wellness, του biohacking και της longevity.
Εκεί συναντώνται υποσχέσεις για «καθαρότερο» αίμα, απομάκρυνση τοξινών και μικροπλαστικών, καλύτερη φυσική κατάσταση και επιβράδυνση της γήρανσης. Και φυσικά, το κόστος απευθύνεται σε ένα κοινό με πολύ υψηλή οικονομική δυνατότητα: 10.000 δολάρια για μία θεραπεία, 10.000 λίρες για μια άλλη και έως 50.000 δολάρια για έναν κύκλο συνεδριών.
Για τους celebrities που μπορούν να ανταποκριθούν οικονομικά, η αναζήτηση της νεότητας φαίνεται πλέον να περνά ακόμη και μέσα από το ίδιο τους το αίμα.
Η επιστημονική πραγματικότητα, ωστόσο, είναι σαφώς πιο σύνθετη. Το γεγονός ότι ένας διάσημος άνθρωπος δηλώνει πως αισθάνθηκε καλύτερα μετά από μια διαδικασία δεν αποδεικνύει ότι αυτή αποτελεί αποτελεσματική θεραπεία για τη γήρανση, την «αποτοξίνωση» ή την απομάκρυνση μικροπλαστικών.
Και αυτή ακριβώς είναι ίσως η μεγαλύτερη πρόκληση για τη σύγχρονη βιομηχανία της longevity: το σημείο όπου η πραγματική Ιατρική συναντά τις μεγάλες υποσχέσεις του wellness μπορεί εύκολα να θολώσει τα όρια ανάμεσα σε μια τεκμηριωμένη θεραπεία και ένα εξαιρετικά ακριβό πρόγραμμα biohacking.
