Μια γενετική παραλλαγή που κληρονομήθηκε από τους Νεάντερταλ ενδέχεται να λειτουργεί προστατευτικά απέναντι στη σχιζοφρένεια, περιορίζοντας τον κίνδυνο εμφάνισής της κατά σχεδόν 10%, σύμφωνα με νέα επιστημονική μελέτη.
Οι Νεάντερταλ, στενοί εξελικτικοί συγγενείς του σύγχρονου ανθρώπου, εξαφανίστηκαν πριν από περίπου 40.000 χρόνια. Ωστόσο, η γενετική τους κληρονομιά εξακολουθεί να υπάρχει στο DNA των σημερινών ανθρώπων. Ειδικότερα, όσοι έχουν καταγωγή εκτός Αφρικής φέρουν περίπου 1% έως 4% νεαντερτάλιου DNA, εξαιτίας των επιμειξιών που σημειώθηκαν μεταξύ των δύο ειδών.
Σύμφωνα με τους ερευνητές, οι Νεάντερταλ μετέδωσαν στους σύγχρονους ανθρώπους μια γενετική παραλλαγή που σχετίζεται με τον ινιακό λοβό, την περιοχή του εγκεφάλου που βρίσκεται στο πίσω μέρος του κεφαλιού και είναι υπεύθυνη, μεταξύ άλλων, για την επεξεργασία των οπτικών πληροφοριών, τη νοητική απεικόνιση και την ανάγνωση.
Παρότι οι Νεάντερταλ εκτιμάται ότι είχαν μεγαλύτερο ινιακό λοβό από τους σημερινούς ανθρώπους, η συγκεκριμένη γενετική παραλλαγή φαίνεται να συνδέεται με μικρότερο μέγεθος της ίδιας εγκεφαλικής περιοχής. Η μείωση υπολογίζεται σε περίπου 0,85 κυβικά εκατοστά για κάθε αντίγραφο της παραλλαγής.
Η συγκεκριμένη γενετική αλλαγή εντοπίζεται κοντά στο γονίδιο DAAM1, το οποίο συμμετέχει στην ανάπτυξη του εγκεφάλου. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι τα άτομα που διαθέτουν δύο αντίγραφα της παραλλαγής εμφανίζουν σχεδόν 10% μικρότερο κίνδυνο εμφάνισης σχιζοφρένειας. Αντίθετα, δεν διαπιστώθηκε αντίστοιχη σύνδεση με τη νοημοσύνη ή άλλες σημαντικές ψυχιατρικές διαταραχές.
«Η συγκεκριμένη γενετική παραλλαγή νεαντερτάλιας προέλευσης συνδέεται με διαφοροποιήσεις στην ανατομία του εγκεφάλου των σημερινών ανθρώπων και με χαμηλότερο κίνδυνο σχιζοφρένειας, χωρίς να παρουσιάζει ουσιαστική συσχέτιση με τη γενική γνωστική ικανότητα», επισημαίνουν οι συγγραφείς της έρευνας, οι εξελικτικοί γενετιστές Χιούγκο Ζέμπεργκ και Σβάντε Πάαμπο.
Οι ίδιοι υπογραμμίζουν ότι τα ευρήματα καταδεικνύουν πως το μέγεθος μιας περιοχής του εγκεφάλου δεν μπορεί να συνδέεται αυτομάτως με τις γνωστικές ικανότητες ενός ανθρώπου.
Η προηγούμενη έρευνα για τα γονίδια των Νεάντερταλ
Ο Χιούγκο Ζέμπεργκ, από το Ινστιτούτο Καρολίνσκα της Σουηδίας, και ο Σβάντε Πάαμπο, ο οποίος τιμήθηκε με το Νόμπελ το 2022 και συνδέεται με το Ινστιτούτο Εξελικτικής Ανθρωπολογίας Max Planck στη Γερμανία, μελετούν εδώ και χρόνια την επίδραση της νεαντερτάλιας γενετικής κληρονομιάς στη σημερινή ανθρώπινη υγεία.
Σε παλαιότερη έρευνά τους είχαν εντοπίσει ένα σύμπλεγμα γονιδίων στο χρωμόσωμα 3, που προέρχεται από τους Νεάντερταλ και σχετίζεται με αυξημένο κίνδυνο σοβαρής νόσησης από COVID-19. Μεταγενέστερα επιστημονικά δεδομένα έδειξαν ότι η ίδια γενετική παραλλαγή μπορεί να προσφέρει προστασία απέναντι στον HIV.
Επιπλέον, έρευνα που δημοσιεύθηκε το 2021 από διαφορετική επιστημονική ομάδα είχε εξετάσει τη σχέση της νεαντερτάλιας καταγωγής με γενετικούς παράγοντες που ενδέχεται να επηρεάζουν την πιθανότητα εμφάνισης σχιζοφρένειας.
Ωστόσο, οι δύο ερευνητές διευκρινίζουν ότι η προστατευτική επίδραση που περιγράφεται στη νέα μελέτη αφορά τη συγκεκριμένη γενετική παραλλαγή και δεν μπορεί να γενικευτεί στο σύνολο του DNA που κληρονομήθηκε από τους Νεάντερταλ.
Με πληροφορίες από: euronews.com