Ai Key Takeaways

Σχετικά με αυτή την περίληψη

Η περίληψη δημιουργήθηκε αυτόματα με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης, ώστε να σας δώσει μια γρήγορη εικόνα των βασικών σημείων του άρθρου.

Οι περιλήψεις AI ενδέχεται να περιέχουν ανακρίβειες ή παραλείψεις. Για την πλήρη ενημέρωση, διαβάστε ολόκληρο το άρθρο.

  • Οι φυσικοί εξετάζουν το ενδεχόμενο της διάσπασης του κενού, μια θεωρητική διαδικασία κατά την οποία το Σύμπαν μεταβαίνει από μια κατάσταση ψευδούς σε μια κατάσταση πραγματικού κενού.
  • Μέσω του φαινομένου της κβαντικής σήραγγας, θα μπορούσε να δημιουργηθεί μια φυσαλίδα κενού που ενδέχεται να επεκταθεί με την ταχύτητα του φωτός καταστρέφοντας τα πάντα.
  • Οι επιστήμονες αναζητούν ενδείξεις για τη σταθερότητα του Σύμπαντος μελετώντας τις θεμελιώδεις σταθερές της φύσης και τις συγκρούσεις μαύρων τρυπών.
  • Προς το παρόν, η διάσπαση του κενού παραμένει ένα καθαρά θεωρητικό σενάριο, καθώς δεν υπάρχουν αποδείξεις ότι μια τέτοια διαδικασία βρίσκεται πράγματι σε εξέλιξη.
Για να μας βλέπεις πιο συχνά στα αποτελέσματα αναζήτησης Προσθήκη της huffingtonpost.gr στην Google

Μπορεί το Σύμπαν να εξαφανιστεί ξαφνικά, χωρίς καμία προειδοποίηση, εξαιτίας μιας φυσαλίδας απόλυτου κενού που θα εμφανιστεί κάπου στο Διάστημα; Αν και ακούγεται σαν σενάριο επιστημονικής φαντασίας, πρόκειται για ένα πραγματικό ενδεχόμενο που εξετάζουν οι φυσικοί μέσα από τη θεωρία της κβαντικής φυσικής, σύμφωνα με το NewScientist.

Η ιδέα είναι εξαιρετικά παράξενη: αυτό που αποκαλούμε κενό στο Διάστημα δεν είναι στην πραγματικότητα άδειο. Ακόμη και στις πιο απομακρυσμένες περιοχές του Σύμπαντος υπάρχουν κβαντικά πεδία, ενέργεια και σωματίδια που εμφανίζονται και εξαφανίζονται διαρκώς. Τι θα συνέβαινε, όμως, αν υπήρχε μια κατάσταση ακόμη χαμηλότερης ενέργειας, ένα πραγματικό κενό, στο οποίο θα μπορούσε να μεταβεί το Σύμπαν μας;

Advertisement
Advertisement

Οι επιστήμονες δεν αποκλείουν ένα τέτοιο ενδεχόμενο. Το αποκαλούν «διάσπαση του κενού» (vacuum decay) και, εάν πράγματι μπορεί να συμβεί, οι συνέπειές του θα μπορούσαν να είναι καταστροφικές για οτιδήποτε υπάρχει.

Μπορεί το Σύμπαν να εξαφανιστεί ξαφνικά; Το τρομακτικό σενάριο της «διάσπασης του κενού» – iStock

Το ψευδές κενό και η φυσαλίδα που θα μπορούσε να καταπιεί το Σύμπαν

Για να κατανοήσουμε αυτή τη θεωρία, πρέπει πρώτα να ξεχωρίσουμε δύο διαφορετικές καταστάσεις: το ψευδές κενό και το πραγματικό κενό.

Σύμφωνα με τις σημερινές γνώσεις της φυσικής, το Σύμπαν βρίσκεται σε μια κατάσταση ελάχιστης ενέργειας, όχι όμως απαραίτητα στη χαμηλότερη ενεργειακή κατάσταση που θα μπορούσε να υπάρχει. Με άλλα λόγια, ενδέχεται να βρίσκεται σε ένα τοπικό ενεργειακό ελάχιστο και όχι στο απόλυτο.

Μια απλή αναλογία είναι ένα αυγό που βρίσκεται στον πυθμένα ενός μπολ. Εκεί βρίσκεται σε μια σταθερή θέση, καθώς δεν μπορεί να κινηθεί χαμηλότερα χωρίς να ξεπεράσει τα τοιχώματα. Ωστόσο, το πραγματικά χαμηλότερο σημείο βρίσκεται έξω από το μπολ, στο έδαφος. Αν το αυγό καταφέρει να περάσει το εμπόδιο, θα καταλήξει σε αυτή τη νέα κατάσταση.

Κάτι ανάλογο θα μπορούσε, θεωρητικά, να συμβεί και στο Σύμπαν. Η μετάβαση από το ψευδές στο πραγματικό κενό θα μπορούσε να ξεκινήσει μέσω ενός φαινομένου που ονομάζεται κβαντική σήραγγα (quantum tunnelling). Πρόκειται για μια παράξενη ιδιότητα της κβαντικής φυσικής, σύμφωνα με την οποία ένα σωματίδιο μπορεί να περάσει μέσα από ένα ενεργειακό εμπόδιο, χωρίς να χρειαστεί να το υπερπηδήσει.

Μπορεί το Σύμπαν να εξαφανιστεί ξαφνικά; Το τρομακτικό σενάριο της «διάσπασης του κενού» – iStock

Έτσι, σε κάποιο σημείο του χωροχρόνου θα μπορούσε να δημιουργηθεί μια μικροσκοπική φυσαλίδα πραγματικού κενού. Στο εσωτερικό της, οι φυσικοί νόμοι και οι ιδιότητες της ύλης ενδέχεται να διαφέρουν ριζικά από εκείνες που γνωρίζουμε.

Advertisement

Το τι θα ακολουθούσε εξαρτάται από παράγοντες που παραμένουν άγνωστοι, όπως η ενεργειακή διαφορά μεταξύ των δύο καταστάσεων και η επιφανειακή τάση του ορίου που χωρίζει τη φυσαλίδα από τον υπόλοιπο χώρο.

Εάν η φυσαλίδα είναι πολύ μικρή ή το όριό της παρουσιάζει μεγάλη επιφανειακή τάση, μπορεί απλώς να συρρικνωθεί και να εξαφανιστεί. Εάν, όμως, οι συνθήκες είναι διαφορετικές, θα μπορούσε να αρχίσει να επεκτείνεται με την ταχύτητα του φωτός, καταλαμβάνοντας σταδιακά όλο τον χώρο που συναντά στο πέρασμά της.

Σύμφωνα με τις περισσότερες προσομοιώσεις, το Σύμπαν στο εσωτερικό μιας τέτοιας φυσαλίδας θα μπορούσε τελικά να καταρρεύσει. Η διαδικασία θα ήταν τόσο γρήγορη ώστε τίποτα από όσα γνωρίζουμε δεν θα είχε τη δυνατότητα να την αποτρέψει.

Advertisement

Πόσο κοντά βρίσκεται το Σύμπαν στην αστάθεια και τι αναζητούν οι επιστήμονες

Το μεγαλύτερο πρόβλημα με αυτό το υποθετικό σενάριο είναι ότι δεν γνωρίζουμε εάν μπορεί πράγματι να συμβεί. Και, εφόσον μια φυσαλίδα πραγματικού κενού θα μπορούσε να εξαπλωθεί με την ταχύτητα του φωτός, δεν θα υπήρχε τρόπος να αντιληφθούμε την άφιξή της εγκαίρως. Θα μαθαίναμε για την ύπαρξή της μόνο τη στιγμή που θα έφτανε σε εμάς.

Οι επιστήμονες, ωστόσο, αναζητούν ενδείξεις που θα μπορούσαν να βοηθήσουν στην αξιολόγηση αυτού του κινδύνου. Μία από τις σημαντικότερες αφορά τις θεμελιώδεις σταθερές της φύσης, όπως η μάζα του μποζονίου Higgs και η ισχύς της ισχυρής πυρηνικής δύναμης, η οποία συγκρατεί τα συστατικά των ατομικών πυρήνων.

Οι ακριβείς τιμές αυτών των μεγεθών μπορούν να αποκαλύψουν πολλά για τη σταθερότητα του Σύμπαντος. Οι μέχρι σήμερα μετρήσεις υποδεικνύουν ότι ενδέχεται να βρισκόμαστε κοντά στο όριο μεταξύ σταθερότητας και μετασταθερότητας. Ωστόσο, απαιτούνται πολύ μεγαλύτερη ακρίβεια και νέες μετρήσεις προτού εξαχθούν ασφαλή συμπεράσματα.

Advertisement
Μπορεί το Σύμπαν να εξαφανιστεί ξαφνικά; Το τρομακτικό σενάριο της «διάσπασης του κενού»

Ένα ακόμη πεδίο έρευνας αφορά τις μαύρες τρύπες. Τα τελευταία χρόνια έχει προταθεί ότι οι περιοχές γύρω από δύο μαύρες τρύπες που συγκρούονται και συγχωνεύονται ενδέχεται να αποτελούν κατάλληλο περιβάλλον για τη δημιουργία μικροσκοπικών φυσαλίδων πραγματικού κενού.

Σε μια τέτοια περίπτωση, οι φυσαλίδες θα μπορούσαν να καταλήξουν στο εσωτερικό των μαύρων τρυπών προτού προλάβουν να εξαπλωθούν. Υπάρχει, ωστόσο, και η θεωρητική πιθανότητα ορισμένες από αυτές να συνενωθούν και να σχηματίσουν μικροσκοπικές μαύρες τρύπες, οι οποίες θα μπορούσαν να εντοπιστούν από την ακτινοβολία που εκπέμπουν καθώς εξατμίζονται.

Προς το παρόν, η διάσπαση του κενού παραμένει ένα θεωρητικό ενδεχόμενο και όχι μια διαδικασία που έχει παρατηρηθεί ή αποδειχθεί ότι βρίσκεται σε εξέλιξη. Η έρευνα συνεχίζεται, αλλά η δυνατότητα να εντοπιστούν αδιάσειστα στοιχεία για την ύπαρξη ενός πραγματικού κενού μπορεί να απέχει πολύ.

Advertisement

Μέχρι τότε, το ενδεχόμενο μιας ξαφνικής καταστροφής του Σύμπαντος παραμένει ένα από τα πιο παράξενα και ανησυχητικά ερωτήματα της σύγχρονης φυσικής.

Advertisement

(Με πληροφορίες από NewScientist)