ΒΡΥΞΕΛΛΕΣ-ΑΝΤΑΠΟΚΡΙΣΗ
Την ώρα που Ελλάδα και Κύπρος επιμένουν ότι δεν μπορεί να υπάρξει ευρωπαϊκή άμυνα με συμμετοχή μιας χώρας που κατέχει ευρωπαϊκό έδαφος και αμφισβητεί κυριαρχικά δικαιώματα κρατών-μελών της ΕΕ, η πενθήμερη αποστολή του Βελγίου στην Τουρκία, με επικεφαλής τη Βασίλισσα Ματθίλδη, ανέδειξε τη βούληση ευρωπαϊκών κύκλων να ενισχύσουν ακόμη περισσότερο τη συνεργασία με την Άγκυρα, παρουσιάζοντάς την ως κρίσιμο πυλώνα ασφάλειας, ναυτικής ισχύος και αμυντικής βιομηχανίας για την Ευρώπη από τα Στενά της Κωνσταντινούπολης μέχρι το Ορμούζ και ζητώντας ευθέως τη συμμετοχή της στο πρόγραμμα SAFE.
Η Ευρώπη θέλει την Τουρκία
Με περισσότερους από 400 επιχειρηματίες, ακαδημαϊκούς και αξιωματούχους να συνοδεύουν τη βελγική αποστολή, ο Βέλγος υπουργός Άμυνας Τεό Φράνκεν δεν περιορίστηκε στην προώθηση εμπορικών συμφωνιών, αλλά προχώρησε σε ανοιχτή στήριξη της ένταξης της Τουρκίας στο SAFE, εγκωμιάζοντας παράλληλα τη στρατιωτική, ναυπηγική και βιομηχανική άνοδο της Άγκυρας, καθώς και τον ολοένα αυξανόμενο γεωπολιτικό της ρόλο στη Μαύρη Θάλασσα, τη Μέση Ανατολή και τις παγκόσμιες θαλάσσιες οδούς.
Σε μια περίοδο όπου οι Βρυξέλλες συνεχίζουν να επικαλούνται το κράτος δικαίου, τις ευρωπαϊκές αξίες και την αλληλεγγύη προς Ελλάδα και Κύπρο, η οικονομική και αμυντική συνεργασία με την Τουρκία φαίνεται να προχωρά με ιδιαίτερο ενθουσιασμό τόσο από το ΝΑΤΟ όσο και από αρκετές ευρωπαϊκές πρωτεύουσες.
Ιταλία, Γερμανία, Ισπανία αλλά και Βρετανία ενισχύουν σταδιακά τους δεσμούς τους με την τουρκική αμυντική βιομηχανία, την ώρα που η Άγκυρα επιδιώκει ολοένα πιο ενεργό ρόλο στα υπό διαμόρφωση ευρωπαϊκά εξοπλιστικά προγράμματα και στις νέες πρωτοβουλίες αμυντικής χρηματοδότησης της ΕΕ, με φόντο drones, ναυπηγεία, βιομηχανικά συμβόλαια και ευρύτερα γεωπολιτικά συμφέροντα.
Βέλγος υπουργός Άμυνας: Κάποιες χώρες λένε όχι στη συμμετοχή της Τουρκίας στο SAFE όμως η θέση μας είναι ξεκάθαρη, λέμε «ναι» το συντομότερο δυνατόν
Σύμφωνα με ανάρτηση του αγγλόφωνου τουρκικού μέσου Clash Report στο Χ , την οποία αναδημοσίευσε ο ίδιος ο Τεό Φράνκεν, ο Βέλγος υπουργός Άμυνας δήλωσε ότι «η Τουρκία θα πρέπει να συμπεριληφθεί στον μηχανισμό SAFE που δημιουργήθηκε για τη χρηματοδότηση της αμυντικής ικανότητας της Ευρώπης».
«Ορισμένες χώρες λένε όχι, ας γίνει χωρίς την Τουρκία. Από την οπτική γωνία του Βελγίου, όμως, η θέση είναι πολύ σαφής. Η Τουρκία θα πρέπει να συμπεριληφθεί στο SAFE το συντομότερο δυνατό», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Η παρέμβαση αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς Ελλάδα και Κύπρος έχουν εκφράσει σοβαρές επιφυλάξεις απέναντι στην ενδεχόμενη συμμετοχή της Τουρκίας ή τουρκικών εταιρειών σε ευρωπαϊκά εξοπλιστικά σχήματα, υπογραμμίζοντας ότι η Άγκυρα εξακολουθεί να διατηρεί αναθεωρητική στάση απέναντι σε δύο κράτη-μέλη της ΕΕ.
Παρά τα πολιτικά βέτο και τις ενστάσεις Αθήνας και Λευκωσίας σε επίπεδο ευρωπαϊκών μηχανισμών, διπλωματικές πηγές αναγνωρίζουν ότι κανένα κράτος-μέλος δεν μπορεί να εμποδίσει διμερείς συνεργασίες μεταξύ ευρωπαϊκών χωρών και της τουρκικής αμυντικής βιομηχανίας.
«Η Τουρκία αναδύεται σε ναυτική δύναμη»
Την ίδια ώρα, ο Βέλγος Υπουργός Άμυνας εμφανίστηκε εντυπωσιασμένος από τη ναυπηγική και στρατιωτική ανάπτυξη της Τουρκίας.
Σε ανάρτηση του τουρκικού πρακτορείου Anadolu στο Χ , την οποία επίσης κοινοποίησε ο Τεό Φράνκεν, αναφέρεται ότι ο Βέλγος υπουργός Άμυνας «χαιρέτισε την ανάδειξη της Τουρκίας σε ναυτική δύναμη», ενώ ο κόσμος επικεντρώνεται στον ανταγωνισμό ναυτικών εξοπλισμών μεταξύ ΗΠΑ και Κίνας.
«Γι΄αυτό είμαστε εδώ για επαφές και συμβόλαια»
Ο ίδιος ο Φράνκεν, σε εκτενή προσωπική του ανάρτηση στο Χ, έκανε λόγο για «εντυπωσιακό ναυπηγείο» όπου «τοποθετείται η καρίνα για το πρώτο αεροπλανοφόρο της Τουρκίας».
«Ενώ όλα τα βλέμματα είναι στραμμένα στον ναυτικό ανταγωνισμό εξοπλισμών μεταξύ Κίνας και ΗΠΑ, η Τουρκία αναδύεται αθόρυβα ως ναυτική δύναμη», έγραψε χαρακτηριστικά.
«Υποβρύχια, κορβέτες, φρεγάτες, αντιτορπιλικά και τώρα και αεροπλανοφόρα: η Τουρκία τα παραγγέλνει και τα κατασκευάζει όλα μόνη της. Το κάνουν σε σύντομα χρονοδιαγράμματα, σε υψηλή ποιότητα και σε υψηλές τιμές. Έτσι κατακτούν σταδιακά τα τουρκικά πολεμικά πλοία την παγκόσμια αγορά», ανέφερε.
Στην ίδια ανάρτηση, ο Βέλγος ΥΠΑΜ σημείωσε ότι η βελγική εταιρεία ABC με έδρα τη Γάνδη είναι ήδη προμηθευτής των τουρκικών ναυπηγείων SEDEF TAIS, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο περαιτέρω συνεργασιών μετά την ολοκλήρωση της αποστολής.
«Κάλεσμα αφύπνισης»
Σε ξεχωριστή ανάρτησή του από τα ναυπηγεία SEDEF στην Κωνσταντινούπολη ο Τεό Φράνκεν έκανε λόγο για «πραγματική βιομηχανία», περιγράφοντας «χιλιάδες εργαζομένους επί τόπου — συγκολλήσεις, γεωτρήσεις, βιδώματα».
Ο ίδιος χαρακτήρισε την εικόνα αυτή «κάλεσμα αφύπνισης», υποστηρίζοντας ότι «οι χώρες που στοιχηματίζουν αποκλειστικά στις υπηρεσίες χτίζουν στην άμμο» και ότι «η βιομηχανία είναι η ραχοκοκαλιά μιας ισχυρής οικονομίας».
Παράλληλα, ο Βέλγος ΥΠΑΜ επιχείρησε να αναδείξει και τη στρατηγική τεχνολογική διάσταση της συνεργασίας με την Τουρκία.
Στα Στενά
Ξεχωριστή γεωπολιτική σημασία είχε και η επίσκεψη του Βέλγου ΥΠΑΜ στη Διοίκηση Στενών της Κωνσταντινούπολης.
Ο Τεό Φράνκεν χαρακτήρισε τα Στενά «ένα από τα πιο ζωτικά ναυτικά σημεία συμφόρησης στον κόσμο».
«Με τον πόλεμο στη Μαύρη Θάλασσα, τις παρασυρόμενες νάρκες και τη Σύμβαση του Μοντρέ σε εφαρμογή, τα διακυβεύματα δεν θα μπορούσαν να είναι υψηλότερα», έγραψε, προσθέτοντας ότι «αυτή η πλωτή οδός αποτελεί σανίδα σωτηρίας για την παγκόσμια οικονομία».
Ο ίδιος συνέδεσε μάλιστα τη συζήτηση και με τα Στενά του Ορμούζ, σημειώνοντας ότι «η βελγική εμπειρογνωμοσύνη σε μέτρα αντιμετώπισης ναρκών είναι από τις καλύτερες στον κόσμο» και ότι «ήρθε η ώρα να αξιοποιηθεί».
Στην ίδια ανάρτησή του, ο Τεό Φράνκεν χαρακτήρισε επίσης την Κωνσταντινούπολη «πύλη προς τον αραβικό κόσμο», σημειώνοντας ότι όλα τα μεγάλα αραβικά μέσα ενημέρωσης εκπροσωπούνται εκεί.
Ο Βέλγος ΥΠΑΜ αποκάλυψε ακόμη ότι έδωσε ζωντανή συνέντευξη στο Al Jazeera, μεταφέροντας όπως είπε το μήνυμα ότι «το Βέλγιο είναι έτοιμο να βοηθήσει στην ασφάλεια του Στενού του Ορμούζ, εάν επιτευχθεί ειρηνευτική συμφωνία».
Το θέμα αυτό, σύμφωνα με τον ίδιο, επρόκειτο να συζητήσει στην Άγκυρα με τον Τούρκο υπουργό Άμυνας Γιασάρ Γκιουλέρ, ενισχύοντας την εικόνα μιας ολοένα στενότερης γεωπολιτικής και αμυντικής συνεργασίας Βρυξελλών–Άγκυρας σε ζητήματα που εκτείνονται από τη Μαύρη Θάλασσα έως τη Μέση Ανατολή και τις κρίσιμες παγκόσμιες θαλάσσιες οδούς.
Παράλληλα με την αμυντική διάσταση, η βελγική αποστολή έδωσε ιδιαίτερη έμφαση και στην οικονομική συνεργασία.
Μπίζνες με την εταιρεία του γαμπρού του Ερντογάν
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον προκαλεί και η σαφής προσπάθεια του Βελγίου να προσεγγίσει την τουρκική αμυντική βιομηχανία στον τομέα των drones και των anti-drone συστημάτων.
Όπως αποκάλυψε η γαλλόφωνη εφημερίδα La Libre ο Τεό Φράνκεν εξέφρασε ανοιχτά το ενδιαφέρον του για την τουρκική εταιρεία Baykar, εταιρεία με στενούς δεσμούς με το περιβάλλον του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και ιδιοκτησιακή σύνδεση με τον γαμπρό του Τούρκου Προέδρου.
Κατά την επίσκεψή του στις εγκαταστάσεις της εταιρείας μαζί με τη Βασίλισσα Ματθίλδη, ο Βέλγος ΥΠΑΜ εμφανίστηκε ιδιαίτερα θετικός απέναντι στον εκσυγχρονισμό του τουρκικού στρατού.
«Αυτό που κάνουν με τα drones και τα συστήματα κατά των drones είναι εντυπωσιακό», δήλωσε, προσθέτοντας ότι ο βελγικός στρατός «πρέπει να κινηθεί προς αυτή την κατεύθυνση».
Ο ίδιος δεν απέκλεισε το ενδεχόμενο συνεργασίας με την Τουρκία για την απόκτηση drones, τονίζοντας ότι «η Τουρκία είναι μέλος του ΝΑΤΟ εδώ και δεκαετίες» και ότι η Baykar διαθέτει δυνατότητες παραγωγής που «θα μπορούσαν να ενδιαφέρουν το Βέλγιο».
Σύμφωνα με το δημοσίευμα της La Libre, το Βέλγιο σχεδιάζει ευρύτερες επενδύσεις στον τομέα των drones και των anti-drone συστημάτων, με τον Διευθυντή Πόρων και Εξοπλισμών του βελγικού στρατού Μπερνάρ Φαλέγκ να αποκαλύπτει ότι ο συνολικός προϋπολογισμός για το σύστημα άμυνας κατά drones ενδέχεται να φτάσει το 1 δισ. ευρώ σε ορίζοντα δώδεκα ετών.
Ο ίδιος ανέφερε επίσης ότι βελγικές εταιρείες θα μπορούσαν να συνεργαστούν με τουρκικούς ομίλους μέσω υπεργολαβιών και κοινών παραγωγών.
Είναι πολλά τα λεφτά
Όπως αναφέρει το βελγικό πρακτορείο Belga , το Βέλγιο και η Τουρκία υπέγραψαν κοινή δήλωση για την ενίσχυση των εμπορικών σχέσεων, με τις υπογραφές να πέφτουν στην Κωνσταντινούπολη από τον Βέλγο ΥΠΕΞ Μαξίμ Πρεβό, τον Τεό Φράνκεν και τον Τούρκο υπουργό Εμπορίου Ομέρ Μπολάτ.
Ο Μαξίμ Πρεβό ανέφερε ότι στη συνάντηση με τον Ομέρ Μπολάτ συζητήθηκαν οι εμπορικές σχέσεις Βελγίου–Τουρκίας, η Τελωνειακή Ένωση ΕΕ–Τουρκίας, αλλά και η «ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας ΕΕ–Τουρκίας στον σημερινό γεωπολιτικό κόσμο».
Και όλα αυτά, παρά το γεγονός ότι η Τουρκία εξακολουθεί να κατέχει στρατιωτικά περίπου το 37% της Κυπριακής Δημοκρατίας εδώ και δεκαετίες, διατηρεί το casus belli απέναντι στην Ελλάδα και αμφισβητεί συστηματικά ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο μια πραγματικότητα που φαίνεται να περνά σε δεύτερη μοίρα όταν στο τραπέζι βρίσκονται εξοπλισμοί, βιομηχανικά συμβόλαια και γεωπολιτικά συμφέροντα.