Ο Ντόναλντ Τραμπ εμφανίστηκε επιφυλακτικός απέναντι στη νέα ιρανική πρόταση για τον τερματισμό του πολέμου με τις Ηνωμένες Πολιτείες, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο συνέχισης των διαπραγματεύσεων, αλλά και κλιμάκωσης εάν η Τεχεράνη δεν αλλάξει στάση.
Ο Αμερικανός πρόεδρος δήλωσε την Παρασκευή ότι δεν είναι ικανοποιημένος από τη νεότερη πρόταση του Ιράν, η οποία διαβιβάστηκε στην Ουάσιγκτον μέσω του Πακιστάν, που λειτουργεί ως βασικός μεσολαβητής στις επαφές των δύο πλευρών. Σύμφωνα με το Axios, ο Τραμπ αναγνώρισε ότι η ιρανική πλευρά «θέλει να κάνει συμφωνία», ωστόσο υπογράμμισε ότι η απάντηση της Τεχεράνης δεν καλύπτει τις αμερικανικές απαιτήσεις.
«Θέλουν να καταλήξουν σε συμφωνία, αλλά δεν είμαι ικανοποιημένος από την απάντησή τους», φέρεται να είπε ο Τραμπ, προσθέτοντας ότι έχει σημειωθεί κάποια πρόοδος, χωρίς όμως να είναι βέβαιος πως οι συνομιλίες θα οδηγήσουν τελικά σε συμφωνία.
Η ιρανική πρόταση παραδόθηκε το βράδυ της Πέμπτης στο Πακιστάν, σύμφωνα με το ιρανικό πρακτορείο IRNA, χωρίς να δημοσιοποιηθούν λεπτομέρειες για το περιεχόμενό της. Το Reuters μετέδωσε ότι το Ισλαμαμπάντ προώθησε την πρόταση στις ΗΠΑ, ενώ η εκεχειρία που ισχύει από τις 8 Απριλίου παραμένει εύθραυστη, με την ένταση να συντηρείται γύρω από το Στενό του Ορμούζ και το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης.
Στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης βρίσκεται η αμερικανική απαίτηση το Ιράν να δεσμευθεί ουσιαστικά ότι δεν θα αποκτήσει πυρηνικά όπλα. Προηγούμενη ιρανική πρόταση, σύμφωνα με το Axios, φέρεται να προέβλεπε άνοιγμα του Στενού του Ορμούζ και άρση του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού, με τις συζητήσεις για το πυρηνικό πρόγραμμα να μετατίθενται σε μεταγενέστερο στάδιο — κάτι που η Ουάσιγκτον απέρριψε.
Ο Τραμπ, μιλώντας σε δημοσιογράφους, περιέγραψε την κατάσταση με όρους ωμής επιλογής: είτε οι ΗΠΑ θα επιχειρήσουν να φτάσουν σε συμφωνία, είτε θα κινηθούν προς μια πολύ πιο σκληρή στρατιωτική κατεύθυνση. «Προτιμώ να μην καταστρέψω ολοσχερώς το Ιράν από ανθρωπιστική άποψη», προσθέτοντας όμως ότι αυτή παραμένει μία από τις επιλογές στο τραπέζι.
Η ρητορική αυτή έρχεται σε μια στιγμή κατά την οποία η αμερικανική κυβέρνηση επιμένει ότι οι εχθροπραξίες έχουν «τερματιστεί» λόγω της εκεχειρίας, παρά το γεγονός ότι ο ναυτικός αποκλεισμός των ιρανικών εξαγωγών πετρελαίου συνεχίζεται. Το Reuters μετέδωσε ότι η θέση αυτή συνδέεται και με την προθεσμία του αμερικανικού War Powers Resolution, καθώς Δημοκρατικοί στο Κογκρέσο αμφισβητούν ότι η εκεχειρία αρκεί για να θεωρηθεί πως οι πολεμικές επιχειρήσεις έχουν λήξει.
Την ίδια ώρα, το Ιράν επιχειρεί να δείξει ότι δεν κλείνει την πόρτα στη διπλωματία. Ο υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί έχει αφήσει να εννοηθεί ότι η Τεχεράνη παραμένει ανοιχτή σε συνομιλίες, εφόσον η Ουάσιγκτον περιορίσει τις απειλές και τις «υπερβολικές απαιτήσεις» της, σύμφωνα με διεθνή μέσα.
Ωστόσο, το χάσμα παραμένει μεγάλο. Για τις ΗΠΑ, η όποια συμφωνία πρέπει να αγγίζει άμεσα τον πυρήνα του ζητήματος: το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, τον εμπλουτισμό ουρανίου και τις εγγυήσεις ότι η Τεχεράνη δεν θα αποκτήσει στρατιωτική πυρηνική δυνατότητα. Για το Ιράν, προτεραιότητα είναι η άρση της πίεσης στο Στενό του Ορμούζ και η αποκλιμάκωση των οικονομικών και στρατιωτικών πιέσεων που έχουν ενταθεί μετά την έναρξη του πολέμου.
Το Πακιστάν, που έχει αναλάβει ρόλο ενδιάμεσου διαύλου, προσπαθεί να κρατήσει ζωντανή τη διαδικασία, καθώς μια παρατεταμένη σύγκρουση απειλεί να αποσταθεροποιήσει περαιτέρω τη Μέση Ανατολή και να επιβαρύνει τις διεθνείς αγορές ενέργειας. Το Στενό του Ορμούζ παραμένει κρίσιμο πέρασμα για το παγκόσμιο εμπόριο πετρελαίου, γεγονός που καθιστά κάθε εμπλοκή γύρω από αυτό ζήτημα με διεθνείς οικονομικές συνέπειες.
Προς το παρόν, η εικόνα είναι αυτή μιας διαπραγμάτευσης που δεν έχει καταρρεύσει, αλλά ούτε και έχει βρει καθαρό δρόμο εξόδου. Η Τεχεράνη δείχνει να αναζητά έναν τρόπο απεμπλοκής χωρίς να εμφανιστεί ότι υποχωρεί πλήρως. Η Ουάσιγκτον, από την άλλη, κρατά την πίεση στο μέγιστο, στέλνοντας το μήνυμα ότι μια συμφωνία χωρίς ουσιαστικές δεσμεύσεις για το πυρηνικό πρόγραμμα δεν πρόκειται να γίνει αποδεκτή.
Και κάπως έτσι, η τελευταία ιρανική πρόταση μοιάζει περισσότερο με προσπάθεια να παραμείνει ανοιχτό το διπλωματικό κανάλι, παρά με κείμενο που μπορεί άμεσα να κλείσει τον πόλεμο.
