Ένα ασυνήθιστο περιστατικό καταγράφηκε στον Αμαζόνιο της Βραζιλίας, όταν περίπου 20 μέλη της αυτόχθονης φυλής Awá (Αουά), η οποία ζει σε μεγάλο βαθμό απομονωμένη από τον υπόλοιπο κόσμο, εμφανίστηκαν ξαφνικά κοντά σε έναν οικισμό ιθαγενών και προσέγγισαν μια ομάδα ανθρώπων ζητώντας φαγητό.
Η συνάντηση πραγματοποιήθηκε τη Δευτέρα 16 Νοεμβρίου, στην περιοχή Αραριμπόια (Arariboia), στην πολιτεία Μαρανιάο της βορειοανατολικής Βραζιλίας. Σύμφωνα με τη διεθνή οργάνωση για τα δικαιώματα των αυτοχθόνων πληθυσμών Survival International, τα μέλη της φυλής πλησίασαν μια ομάδα που βρισκόταν σε κυβερνητικό σταθμό της περιοχής, ζήτησαν γιαμ (yam), έναν εδώδιμο κονδυλώδη καρπό, και στη συνέχεια επέστρεψαν στο δάσος μεταφέροντας τα τρόφιμα.
Το περιστατικό χαρακτηρίζεται ιδιαίτερα ασυνήθιστο, καθώς οι Awá συγκαταλέγονται στους αυτόχθονες πληθυσμούς που εξακολουθούν να ζουν σε εθελούσια απομόνωση, αποφεύγοντας τη μόνιμη επαφή με τον έξω κόσμο.
Το βίντεο από τη σπάνια εμφάνιση της φυλής
Το οπτικό υλικό της συνάντησης καταγράφηκε από μέλη της γειτονικής κοινότητας Guajajara και δόθηκε στη δημοσιότητα από τη Survival International, έπειτα από σχετικό αίτημα των αυτόχθονων ακτιβιστών που αποκαλούνται «Φύλακες του Αμαζονίου» (Guardians of the Amazon).
Στα πλάνα διακρίνονται άνδρες, γυναίκες και παιδιά, ορισμένοι από τους οποίους κρατούν τόξα και βέλη, ενώ βρίσκονται στην άκρη του δάσους, ανάμεσα στην πυκνή βλάστηση.
Όπως μεταδίδει το Associated Press, η ομάδα αριθμούσε περίπου 20 άτομα και η εμφάνισή της κοντά στον οικισμό Tawari προκάλεσε ερωτήματα σχετικά με τις συνθήκες που την οδήγησαν να προσεγγίσει ανθρώπους εκτός της κοινότητάς της.
Η οργάνωση COAPIMA, που εκπροσωπεί αυτόχθονες πληθυσμούς της πολιτείας Μαρανιάο, εξέφρασε ανησυχία για τη σωματική κατάσταση ορισμένων μελών της ομάδας, ιδιαίτερα των παιδιών και των ηλικιωμένων, καθώς φέρεται να παρουσίαζαν έντονη αδυναμία και σημάδια υποσιτισμού.
Γιατί ανησυχούν οι ειδικοί για τη φυλή Awá
Η ξαφνική εμφάνιση των Awá δεν αντιμετωπίζεται ως ένα απλό περιστατικό. Αντίθετα, οργανώσεις που ασχολούνται με την προστασία των αυτόχθονων πληθυσμών εκτιμούν ότι ενδέχεται να αποτελεί ένδειξη της αυξανόμενης πίεσης που δέχεται η φυλή μέσα στο φυσικό της περιβάλλον.
Όπως αναφέρει η Survival International, τα εδάφη όπου ζουν οι Awá δέχονται ολοένα μεγαλύτερες πιέσεις από παράνομους υλοτόμους, κυνηγούς και κτηνοτρόφους, οι οποίοι εισέρχονται στην περιοχή και περιορίζουν σταδιακά τον χώρο στον οποίο μπορούν να κινούνται και να βρίσκουν τροφή.
Η αποψίλωση των δασών, οι πυρκαγιές και η καταστροφή του φυσικού περιβάλλοντος απειλούν έναν τρόπο ζωής που βασίζεται στο κυνήγι, τη συλλογή καρπών και την άμεση εξάρτηση από το δάσος.
«Οι απομονωμένοι Awá βρίσκονται υπό ακραία πίεση, καθώς οι εισβολείς εισέρχονται από όλες τις πλευρές της επικράτειάς τους», ανέφερε η διευθύντρια της Survival International, Caroline Pearce, προειδοποιώντας ότι ο βιότοπός τους μετατρέπεται σταδιακά σε ένα ολοένα μικρότερο τμήμα του τροπικού δάσους.
Σύμφωνα με ρεπορτάζ του Guardian, η συγκεκριμένη συνάντηση θεωρείται ιστορική, καθώς δεν έχει καταγραφεί αντίστοιχη προσέγγιση από μέλη της φυλής Awá τις τελευταίες δεκαετίες.
Ο κίνδυνος των ασθενειών και η παρέμβαση των αρχών
Ένα από τα μεγαλύτερα ζητήματα που προκύπτουν από την επαφή με απομονωμένους αυτόχθονες πληθυσμούς είναι ο κίνδυνος μετάδοσης ασθενειών.
Οι άνθρωποι που ζουν για πολλές γενιές μακριά από τις υπόλοιπες κοινωνίες ενδέχεται να μην έχουν αναπτύξει ανοσία απέναντι σε κοινές λοιμώξεις, γεγονός που τους καθιστά ιδιαίτερα ευάλωτους ακόμη και σε ασθένειες που για τον υπόλοιπο πληθυσμό θεωρούνται αντιμετωπίσιμες.
Η αρμόδια υπηρεσία της Βραζιλίας για τους αυτόχθονες πληθυσμούς, Funai, ανακοίνωσε ότι παρακολουθεί την υπόθεση και έχει ενεργοποιήσει σχέδιο έκτακτης ανάγκης για την αξιολόγηση της κατάστασης και τον περιορισμό πιθανών κινδύνων για την υγεία των μελών της φυλής.
Όπως μετέδωσε το Reuters, η υπηρεσία εξετάζει το διαθέσιμο οπτικό υλικό και τις πληροφορίες για τη συνάντηση, διευκρινίζοντας ότι η επίσημη πολιτική της Βραζιλίας εξακολουθεί να βασίζεται στη μη επιδίωξη επαφής με τις απομονωμένες κοινότητες.
Οι αρχές υπογραμμίζουν ότι η εμφάνιση μιας ομάδας σε έναν οικισμό δεν σημαίνει απαραίτητα ότι έχει εγκαταλείψει την απομόνωσή της ή ότι επιθυμεί να δημιουργήσει μόνιμες σχέσεις με τον έξω κόσμο.
Ποια είναι η φυλή Awá που ζει στον Αμαζόνιο
Οι Awá είναι αυτόχθονες πληθυσμοί της πολιτείας Μαρανιάο στη Βραζιλία και ανήκουν στη γλωσσική οικογένεια Tupi-Guarani. Ορισμένες κοινότητές τους έχουν επαφή με τον υπόλοιπο κόσμο, ενώ άλλες εξακολουθούν να ζουν σε εθελούσια απομόνωση, διατηρώντας τον παραδοσιακό τρόπο ζωής τους μέσα στο τροπικό δάσος.
Η προστασία τους αποτελεί διαχρονικό ζήτημα για τις οργανώσεις των αυτοχθόνων πληθυσμών, καθώς η παράνομη εκμετάλλευση των φυσικών πόρων απειλεί τόσο τα εδάφη τους όσο και την ίδια τους την επιβίωση.
Η Survival International εκτιμά ότι περίπου 196 απομονωμένες αυτόχθονες ομάδες έχουν καταγραφεί σε δέκα χώρες παγκοσμίως, με τη συντριπτική πλειονότητά τους να βρίσκεται στη λεκάνη του Αμαζονίου. Από αυτές, 124 εντοπίζονται στη Βραζιλία, σύμφωνα με τα στοιχεία της οργάνωσης.
Η πρόσφατη εμφάνιση των Awá επαναφέρει στο προσκήνιο το ζήτημα της προστασίας των απομονωμένων πληθυσμών και των δασικών εκτάσεων στις οποίες ζουν. Για τις οργανώσεις που δραστηριοποιούνται στην περιοχή, το ζητούμενο δεν είναι να αυξηθούν οι επαφές τους με τον έξω κόσμο, αλλά να διασφαλιστεί ότι θα μπορούν να συνεχίσουν να ζουν με ασφάλεια στον τόπο τους, χωρίς εξωτερικές παρεμβάσεις.
Με πληροφορίες από Survival International, Associated Press,Guardian, Reuters,