Χρυσός των Ναζί: Οι θησαυροί που έκλεψαν οι Ναζί από όλη την Ευρώπη

Μερικά λάφυρα από τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο μπορεί να μην έχουν ανακαλυφθεί ακόμη.
National Archives via Getty Images

Καθώς οι ναζιστικές δυνάμεις κατέκτησαν μεγάλο μέρος της Ευρώπης και της Βόρειας Αφρικής κατά τη διάρκεια του Β′ Παγκοσμίου Πολέμου, χρυσός, πολύτιμα αντικείμενα και ανεκτίμητης αξίας πίνακες εξαφανίστηκαν από τις κατακτημένες χώρες και πολλοί από αυτούς τους θησαυρούς εξακολουθούν να λείπουν μέχρι σήμερα. Είναι όμως αληθινές αυτές οι ιστορίες; Υπάρχει όντως χρυσός που έκλεψαν και έκρυψαν οι Ναζί;

Η απάντηση είναι ναι: Όχι μόνο ο ναζιστικός χρυσός είναι πραγματικός, αλλά ήταν και η κινητήρια δύναμη για την πληρωμή του καθεστώτος του Χίτλερ.

Καθώς οι ναζιστικές δυνάμεις εξαπλώθηκαν σε όλη την Ευρώπη, η πολιτική τους ήταν να λεηλατήσουν τα τιμαλφή των θυμάτων τους, κυρίως των Εβραίων. Αυτό περιελάμβανε έργα τέχνης, κοσμήματα, ανατολίτικα χαλιά, ασημικά και πορσελάνες. Αλλά το πιο σημαντικά κλοπιμαία, ήταν ο χρυσός.

Pictures from History via Getty Images

Ο ναζιστικός χρυσός περιλαμβάνει τόσο νομισματικό χρυσό - (ράβδοι χρυσού), τον οποίο κατέχουν οι κυβερνήσεις στις κεντρικές τους τράπεζες ως μέρος των συναλλαγματικών τους αποθεμάτων, όσο και πολύτιμα αντικείμενα που έχουν κλαπεί από ιδιώτες (τα αντικείμενα αυτά δεν ήταν μόνο από χρυσό).

National Archives via Getty Images

«Ο νομισματικός χρυσός είναι χρυσός που οι Γερμανοί άρπαξαν από κεντρικές τράπεζες που ανήκουν στο κράτος», αναφέρει ο Ρόναλτ Ζγουέινκ, καθηγητής Ισραηλινών σπουδών στο Πανεπιστήμιο της Νέας Υόρκης και συγγραφέας του «The Gold Train: The Destruction of the Jews and the Looting of Hungary».

«Γνωρίζουμε ότι οι Γερμανοί έκλεψαν τα αποθέματα χρυσού όλων των εθνικών τραπεζών των χωρών που κατέλαβαν, και μόνο το 70% αυτών των χρημάτων αποκαταστάθηκε μετά τον πόλεμο.»

Bettmann via Getty Images

Συνήθως, οι Ναζί άρπαζαν ράβδους χρυσού και τους αποθήκευαν σε κεντρικά αποθετήρια και στη συνέχεια τους χρησιμοποιούσαν για να χρηματοδοτήσουν την πολεμική μηχανή των Ναζί.

Αλλά και οι Ναζί λεηλάτησαν χρυσό από ιδιώτες. «Ο μη νομισματικός χρυσός προήλθε από λεηλασίες σπιτιών, περιουσιακών στοιχείων, ακόμη και των σορών των θυμάτων», έγραψε ο Τσβάιχ στο βιβλίο του.

National Archives via Getty Images

Το 1945, μονάδες του στρατού των ΗΠΑ ανακάλυψαν κρυμμένα θησαυρούς λαφύρων σε όλη τη Γερμανία και την Αυστρία. Η πιο εντυπωσιακή ανακάλυψη ήταν στο αλατωρυχείο Μέρκελς στη Θουριγγία της Γερμανίας. Εκεί βρέθηκε χρυσός και νομίσματα αξίας 517 εκατομμυρίων δολαρίων σε τιμές του 1945 (περίπου 8,5 δισεκατομμύρια δολάρια σήμερα).

Pictures from History via Getty Images

Καθώς οι συμμαχικές δυνάμεις ανέλαβαν τον έλεγχο των κατεχόμενων εδαφών, έγινε προσπάθεια να αναδιανεμηθούν οι ράβδοι χρυσού στις χώρες από τις οποίες κατασχέθηκε, σύμφωνα με τον Ζγουέινκ. Μερικά από τα λάφυρα που είχαν αρπαχθεί από μεμονωμένα θύματα δημοπρατήθηκαν.

Άλλοι θησαυροί που ανακτήθηκαν πουλήθηκαν και τα έσοδα δόθηκαν σε οργανώσεις που δημιουργήθηκαν για να βοηθήσουν τους Εβραίους πρόσφυγες στον απόηχο του πολέμου, σύμφωνα με τον Ζγουέινκ.

Photo 12 via Getty Images

Η συνολική αξία του χρυσού και άλλων περιουσιακών στοιχείων που λεηλατήθηκαν από τους Ναζί παραμένει αβέβαιη.

Οι αρχικές αναφορές για τη λεηλασία χρυσού «δημιούργησαν ένα Ελ Ντοράντο στην Κεντρική Ευρώπη», έγραψε ο Τσβάιχ στο βιβλίο του.

Πολλοί άνθρωποι πιστεύουν ότι δεν έχουν ανακαλυφθεί όλες οι κρύπτες λεηλατημένου χρυσού.

Αλλά ο Ίαν Σάγιερ, ένας Βρετανός ιστορικός του Β′ Παγκοσμίου Πολέμου και συν-συγγραφέας του «Nazi Gold: The Sensational Story of the World’s Greatest Robbery - and the Greatest Criminal Cover-Up», δεν πιστεύει σε αυτές τις θεωρίες.

via Associated Press

Το ημερολόγιο «Michaelis» - που υποτίθεται ότι γράφτηκε από έναν αξιωματικό SS χρησιμοποιώντας το ψευδώνυμο «Michaelis» -, υποτίθεται ότι αποκάλυψε 11 τοποθεσίες όπου οι Ναζί έκρυβαν λεηλατημένο χρυσό, κοσμήματα και θρησκευτικά αντικείμενα ανεκτίμητης αξίας.

Historical via Getty Images

Μετά την ανακάλυψη, ο Σάγιερ ερεύνησε αυτό το ημερολόγιο το οποίο υποτίθεται ότι ανήκε στον αξιωματικό των SS Έγκον Ολενχάουερ. Μετά από έρευνα διαπίστωσε ότι κανένα τέτοιο όνομα δεν καταχωρήθηκε ποτέ στις λίστες αξιωματικών των SS, είπε ο Σάγιερ στο Live Science.

Μελετώντας αρχεία που τεκμηρίωσαν την κίνηση και την αποθήκευση χρυσού αμέσως μετά τον Β′ Παγκόσμιο Πόλεμο, ο Σάγιερ εντόπισε τις δύο ράβδους χρυσού σε ένα τραπεζικό θησαυροφυλάκιο που ανήκει στην Deutsche Bundesbank.

Photo 12 via Getty Images

Η Γερμανία υπεξαίρεσε περίπου 550 εκατομμύρια δολάρια σε χρυσό από ξένες κυβερνήσεις, συμπεριλαμβανομένων 223 εκατομμυρίων δολαρίων από το Βέλγιο και 193 εκατομμυρίων δολαρίων από τις Κάτω Χώρες.

Αυτά τα στοιχεία δεν περιλαμβάνουν τον χρυσό και άλλα περουσιακά στοιχεία που έχουν κλαπεί από ιδιώτες πολίτες ή εταιρείες. Η συνολική αξία όλων των περιουσιακών στοιχείων που φέρεται ότι έχουν κλαπεί από τη ναζιστική Γερμανία παραμένει μέχρι σήμερα αβέβαιη.

Ορυχείο αλατιού Μέρκερς

Στις 4 Απριλίου 1945, το 90ο τάγμα πεζικού κατέλαβε το Μέρκερς, λίγα χιλιόμετρα μέσα από τα σύνορα της Θουριγγίας. Το πρωί της 6ης, δύο στρατιωτικοί αστυνομικοί, επιβάλλοντας τις συνήθεις εντολές κατά της κυκλοφορίας των πολιτών κατά τη διάρκεια της βραδινής απαγόρευσης, σταμάτησαν δύο γυναίκες σε έναν δρόμο έξω από το Μέρκερς. Και οι δύο ήταν Γαλλίδες εκτοπισμένες, με την μια από αυτές να προσπαθεί να βρει γιατρό.

Ευτυχώς για τον Αμερικανό στρατιωτικό, αυτός και οι γυναίκες είχαν κάτι κοινό: θα μπορούσαν να μιλήσουν γερμανικά. Ενώ τις γνώριζαν καλύτερα και τις συνοδεύσαν πίσω στην πόλη, πέρασαν την είσοδο στο ορυχείο αλατιού Κάιζεροντα στο Μέρκερς.

Οι δύο γυναίκες ανέφεραν στον Αμερικανό στρατιωτικό ότι το ορυχείο περιείχε χρυσό αποθηκευμένο από τους Γερμανούς, μαζί με άλλους θησαυρούς. Μόλις οι Αμερικανοί επέστρεψαν στη μονάδα τους, προσπάθησαν να το πουν στους άλλους τρεις συντρόφους του, αλλά αυτούς δεν τους ενδιέφερε να ακούσουν.

Historical via Getty Images

Μέχρι το μεσημέρι, η ιστορία είχε περάσει μέχρι τον αρχηγό του προσωπικού και τον αξιωματικό της G-5 της μονάδας, αρχηγό Γουίλιαμ Ράσελ, ο οποίος, σε λίγες ώρες, είχε επιβεβαιώσει την είδηση ​​από άλλους στρατιωτικούς και έναν βρετανό λοχία που είχε απασχοληθεί στο ορυχείο ως αιχμάλωτος πολέμου και είχε βοηθήσει στην εκφόρτωση του χρυσού.

Στον Ράσελ εμφανίστηκε επίσης ο βοηθός του διευθυντή της Εθνικής Πινακοθήκης του Βερολίνου, ο οποίος παραδέχτηκε ότι βρισκόταν στο Μέρκερς για να φροντίσει τους πίνακες που αποθηκεύτηκαν στο ορυχείο.

Bettmann via Getty Images

Στο ορυχείο κατέφθασαν οι μηχανικοί της 90ής Μεραρχίας Πεζικού, που ανατίναξαν μια στοά για να αποκαλυφθεί ότι στην άλλη πλευρά βρισκόταν μια αίθουσα πλάτους 23 μέτρων και βάθους 46 μέτρων.

Εκεί βρήκαν 3.682 σακούλες και χαρτοκιβώτια γερμανικών νομισμάτων, 80 σακούλες ξένων νομισμάτων, 8.307 ράβδους χρυσού, 3.326 σακούλες χρυσών νομισμάτων, 63 σακούλες με ασήμι, μία τσάντα με ράβδους πλατίνας, οκτώ τσάντες χρυσών δαχτυλιδιών και 207 τσάντες και εμπορευματοκιβώτια ναζιστικών λεηλασιών που περιείχαν πολύτιμα έργα τέχνης.