Η εισβολή στην Ουκρανία και οι αλλαγές στο ευρωπαϊκό και διεθνές οικονομικό περιβάλλον

Ελλάδα και Κύπρος έχουν σημαντικό ρόλο σε σχέση με την ενεργειακή τροφοδοσία της Ευρώπης.
via Associated Press

Οι πολιτικές των κρατών σε όλο τον κόσμο, έχουν να αντιμετωπίσουν την εκρηκτική αύξηση των τιμών σε όλο το πλέγμα της ενέργειας, στην ηλεκτρική, στα καύσιμα, στο φυσικό αέριο, αλλά και στα τρόφιμα. Και φυσικά, διαμορφώνουν ένα μίγμα δημόσιων μέτρων για να μπορέσουν να δράσουν κατά της ακρίβειας. Και στην Ελλάδα, τα ανακοινωθέντα και εφαρμοζόμενα από την Ελληνική Πολιτεία μέτρα κατά το τελευταίο έτος, έρχονται να αντιμετωπίσουν το ζήτημα της ακρίβειας, κυρίως στην ενέργεια, που επηρεάζει την καθημερινότητα και των ελληνικών νοικοκυριών και των επιχειρήσεων, ως συνέπεια των γεωπολιτικών μεταβολών, που έχουν προκύψει από την στρατιωτική εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία.

Παρατηρείται μια απότομη αύξηση του πληθωρισμού σε παγκόσμιο επίπεδο, που προέκυψε από μια αύξηση της ζήτησης, εξέλιξη λογική από την στιγμή που οι χώρες αρχίζουν σιγά-σιγά να μετακινούνται από τις περιοριστικές πολιτικές που αναγκαία είχαν ακολουθηθεί για την επέκταση των συνεπειών της υγειονομικής πανδημίας. Η στρατιωτική εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, η εξέλιξη του πολέμου, άλλαξε άρδην τα παγκόσμια οικονομικά δεδομένα, ο ελεγχόμενος πληθωρισμός άρχισε να δέχεται ισχυρές πιέσεις, οι οικονομικές αναλύσεις άρχισαν να μεταβάλλονται. Με τον πληθωρισμό να αυξάνεται και την οικονομική ανάπτυξη να περιορίζεται.

Αυτές οι πληθωριστικές πιέσεις επηρεάζουν ασύμμετρα το καταναλωτικό κοινό και τον χώρο των επιχειρήσεων. Στην ΕΕ υπάρχει μεν το ενιαίο ευρωπαϊκό νόμισμα, όμως ο χαρακτήρας της ΟΝΕ, έχει θεσμικές ατέλειες, από χώρα σε χώρα υπάρχουν δημοσιονομικές διαφορές, που ξεκινάνε από το αναπτυξιακό σκέλος και φθάνουν έως το κρατικό χρέος.

Η εξασφάλιση δημοσιονομικού χώρου για την κάλυψη των συνεπειών που παρουσιάζονται παγκοσμίως από την άνοδο των τιμών κυρίως στην ενέργεια και στα καύσιμα, δεν μπορεί να είναι ανεξάντλητες, οι παρεμβάσεις δεν μπορούν να είναι απεριόριστες. Η επιτοκιακή αύξηση, του κόστους δανεισμού σε όλη την ΕΕ, κυρίως στις οικονομίες του Νότου, στην ομολογιακή αγορά, είναι μια κρίσιμη παράμετρος. Στα μέσα Ιουνίου του 2022, το ελληνικό 10ετές ομόλογο έφτασε το 4,72%, με το ιταλικό ομόλογο να είναι στο 4,18%.

Το Ινστιτούτο Bruegel σύμφωνα με τις έγκυρες έρευνες του, υπολογίζει ότι η λήψη των δημοσιονομικών μέτρων από πλευράς της ελληνικής πολιτείας για την ενίσχυση των πληττόμενων από την ενεργειακή κρίση, κινείται εντός των υψηλότερων επιπέδων στην Ευρώπη σε σχέση με το ΑΕΠ.

Το τέλος της 10ετίας του ’80 και η αρχή της 10ετίας του ’90, χαρακτηρίστηκαν από την πτώση του Τείχους του Βερολίνου και των καθεστώτων του υπαρκτού σοσιαλισμού. Στο γεωπολιτικό περιβάλλον τότε, κυριαρχούσαν οι επεμβάσεις του Ιράκ στο Κουβέιτ, οι πόλεμοι του Κόλπου, οι εμφύλιες συρράξεις στην Γιουγκοσλαβία. Ο πόλεμος στην Ουκρανία, συνέβαλε στο να διαμορφωθούν με πιο εμφατικό τρόπο στην Ευρώπη πολιτικές αναγκαιότητες για να μπορέσει να αποκτήσει μια πραγματικά ενιαία πολιτική ασφάλειας και άμυνας, να διαμορφώσει την πολιτική της ενοποίηση.

Απέναντι στον επικίνδυνο αναθεωρητισμό του ρωσικού καθεστώτος, η ΕΕ πρέπει να αναπτύξει μια συνεκτική ενεργειακή πολιτική, καθιστώντας τις χώρες μας αυτόνομες ενεργειακά. Η αδυναμία της ΕΕ σε μια ενεργειακή πολιτική δεν είναι του παρόντος χρόνου, από το 2005 έχουν ξεκινήσει σε περισσότερο θεωρητικό επίπεδο, οι συζητήσεις για το πως μπορεί η Ευρώπη να οδηγηθεί σε μια σταδιακή απεξάρτηση από το ρωσικό φυσικό αέριο.

Πάνω σε αυτή την επιλογή, η ΕΕ δεν μπορεί να καθυστερεί άλλο, Ελλάδα και Κύπρος, έχουν σημαντικό ρόλο σε σχέση με την ενεργειακή τροφοδοσία της Ευρώπης, με την ενεργό συμμετοχή και διασύνδεση της Αιγύπτου και του Ισραήλ. Ειδικά η Ελλάδα, έχοντας ένα κομβικό σημείο αναφοράς στη ΝΑ Μεσόγειο, στα Βαλκάνια, έως και την Κεντρική-Ανατολική Ευρώπη, πρέπει να προχωρήσει την ερευνητική σας στρατηγική στα οικόπεδα που υπάρχουν μεγάλα κοιτάσματα, αλλά και να γίνει αξιόπιστος διαμετακομιστής, εταίρων και συμμάχων χωρών, με τις οποίες έχει στρατηγική εδραιωμένες σχέσεις.

Πήγαινε στην αρχική σελίδα