Σημαντικές αλλαγές στον τρόπο αποπληρωμής των «κόκκινων» δανείων φέρνουν δύο νέες κυβερνητικές τροπολογίες, οι οποίες κατατέθηκαν στο πλαίσιο της συζήτησης του νομοσχεδίου για το ιδιωτικό χρέος και τη λειτουργία των εταιρειών διαχείρισης απαιτήσεων.
Η πρώτη προβλέπει σταθερό επιτόκιο 3% για ολόκληρη τη διάρκεια της ρύθμισης, για συγκεκριμένες κατηγορίες δανειοληπτών που εντάσσονται στον εξωδικαστικό μηχανισμό.
Η δεύτερη αυξάνει από τις 500.000 στα 5 εκατομμύρια ευρώ το ανώτατο πρόστιμο που μπορεί να επιβάλει η Τράπεζα της Ελλάδος στους servicers για παραβάσεις της νομοθεσίας.
Ο Κυριάκος Πιερρακάκης μίλησε για δυο παρεμβάσεις πρωτοβουλίες υπέρ των δανειοληπτών που αποτυπώνουν, όπως είπε χαρακτηριστικά ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, τη ξεκάθαρη βούληση της κυβέρνησης για ελάφρυνση του βάρους των δανειοληπτών και την αυστηροποίηση των συνεπειών για όσους διαχειρίζονται τις οφειλές.
Ο Κυριάκος Πιερρακάκης, παράλληλα, αναφέρθηκε και στο επίμαχο άρθρο 23 του νομοσχεδίου που απέσυρε η κυβέρνηση την περασμένη Παρασκευή λέγοντας πως αποσύρθηκε έτσι ώστε να «αφαιρεθεί και το τελευταίο πρόσχημα» από την αντιπολίτευση, κάνοντας, παράλληλα, λόγο για «κρεσέντο συνωμοσιολογίας» και «τερατώδη διαστρέβλωση» επιμένοντας πως δεν καθιστούσε αυτομάτως εκτελεστή τη σύμβαση ούτε καταργούσε τη δικαστική προστασία.
Κόκκινα δάνεια: Ποιοι αποκτούν σταθερό επιτόκιο 3%
Η νέα ρύθμιση αφορά δύο κατηγορίες οφειλετών:
- Ευάλωτους δανειολήπτες, οι οποίοι πληρούν τα προβλεπόμενα εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια και διαθέτουν βεβαίωση ευάλωτου οφειλέτη.
- Επιλέξιμους οφειλέτες, σύμφωνα με τα διευρυμένα κριτήρια του εξωδικαστικού μηχανισμού, στα οποία μπορούν να υπαχθούν και νοικοκυριά της μεσαίας τάξης.
Για τις συγκεκριμένες κατηγορίες, το επιτόκιο θα διαμορφώνεται στο 3% ετησίως και θα παραμένει αμετάβλητο μέχρι την ολοκλήρωση της αποπληρωμής.
Η ρύθμιση θα εφαρμόζεται ανεξάρτητα από το εάν το δάνειο έχει εξασφάλιση, όπως προσημείωση ακινήτου, και ανεξάρτητα από τον χρηματοδοτικό φορέα που διαχειρίζεται την οφειλή.
Σύμφωνα με την προτεινόμενη διάταξη, το νέο επιτόκιο θα εφαρμόζεται σε καταβολές από την 1η Δεκεμβρίου 2026, υπό την προϋπόθεση ψήφισης της σχετικής τροπολογίας.
Κόκκινα δάνεια: Τι αλλάζει στις δόσεις μετά την πρώτη τριετία
Μέχρι σήμερα, οι ρυθμίσεις του εξωδικαστικού προβλέπουν χαμηλότερα επιτόκια για τα πρώτα τρία χρόνια, τα οποία στη συνέχεια μετατρέπονται σε κυμαινόμενα.
Ειδικότερα:
- Για δάνεια με εμπράγματες εξασφαλίσεις, το επιτόκιο ξεκινά από 3% και στη συνέχεια διαμορφώνεται σε Euribor τριμήνου + 2,5%.
- Για δάνεια χωρίς εξασφαλίσεις, ξεκινά από 4% και στη συνέχεια διαμορφώνεται σε Euribor τριμήνου + 3%.
Με Euribor στο 2,67%, τα αντίστοιχα επιτόκια μετά την τριετία θα έφταναν περίπου στο 5,17% και στο 5,67%.
Αυτό σημαίνει ότι ένας δανειολήπτης μπορούσε να ξεκινήσει με μια σχετικά χαμηλή μηνιαία δόση και, μετά την πρώτη τριετία, να βρεθεί αντιμέτωπος με σημαντική αύξηση.
Με το νέο καθεστώς, όσοι πληρούν τις προϋποθέσεις θα γνωρίζουν από την αρχή το επιτόκιο που θα ισχύει σε ολόκληρη τη διάρκεια της ρύθμισης.
Παραδείγματα: Πόσο μειώνεται η μηνιαία δόση
Ας δούμε τι σημαίνει η αλλαγή για μια οφειλή 100.000 ευρώ, η οποία έχει ρυθμιστεί για αποπληρωμή σε 20 χρόνια (240 μήνες).
Παράδειγμα 1: Δάνειο με εξασφάλιση
| Σήμερα | Με τη νέα ρύθμιση | |
|---|---|---|
| Επιτόκιο πρώτης τριετίας | 3% | 3% |
| Μηνιαία δόση πρώτης τριετίας | 554,60 € | 554,60 € |
| Επιτόκιο μετά την τριετία | 5,176% | 3% |
| Μηνιαία δόση μετά την τριετία | 653,50 € | 554,60 € |
Μηνιαίο όφελος μετά την τριετία: 98,90 ευρώ.
Συνολικό όφελος στην 20ετία: περίπου 20.200 ευρώ.
Παράδειγμα 2: Δάνειο χωρίς εξασφάλιση
| Σήμερα | Με τη νέα ρύθμιση | |
|---|---|---|
| Επιτόκιο πρώτης τριετίας | 4% | 3% |
| Μηνιαία δόση πρώτης τριετίας | 605,98 € | 554,60 € |
| Επιτόκιο μετά την τριετία | 5,676% | 3% |
| Μηνιαία δόση μετά την τριετία | 685,56 € | 554,60 € |
Μηνιαίο όφελος από την πρώτη τριετία: 51,38 ευρώ.
Μηνιαίο όφελος μετά την τριετία: 130,96 ευρώ.
Συνολικό όφελος στην 20ετία: περίπου 28.600 ευρώ.
Τα παραδείγματα βασίζονται στις παραδοχές που συνοδεύουν την κυβερνητική τροπολογία, χωρίς εφαρμογή μηχανισμού σταδιακής αύξησης της δόσης (step-up). Το πραγματικό όφελος εξαρτάται από τα χαρακτηριστικά κάθε οφειλής και, για τη σύγκριση με το κυμαινόμενο επιτόκιο, από τη μελλοντική πορεία του Euribor.
Πρόστιμα έως 5 εκατομμύρια ευρώ στους servicers
Η δεύτερη παρέμβαση αφορά τις εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων, γνωστές ως servicers, οι οποίες διαχειρίζονται μεγάλο αριθμό μη εξυπηρετούμενων δανείων.
Με τη νέα τροπολογία, το ανώτατο πρόστιμο που μπορεί να επιβάλει η Τράπεζα της Ελλάδος για συγκεκριμένες παραβάσεις αυξάνεται από τις 500.000 στα 5.000.000 ευρώ.
Πρόκειται για δεκαπλασιασμό του ανώτατου ορίου, με στόχο να ενισχυθεί η συμμόρφωση των εταιρειών με τις υποχρεώσεις τους.
Οι παραβάσεις που μπορούν να επισύρουν κυρώσεις περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων:
- Μη ορθή μεταχείριση δανειοληπτών.
- Παραβίαση υποχρεώσεων για την προστασία προσωπικών δεδομένων.
- Ελλιπείς διαδικασίες καταγραφής και διαχείρισης παραπόνων.
- Παραβάσεις των κανόνων διαχείρισης και μεταβίβασης απαιτήσεων.
- Ανεπαρκείς μηχανισμούς εσωτερικού ελέγχου.
Το πρόστιμο δεν επιβάλλεται αυτόματα στο ανώτατο ύψος του, αλλά καθορίζεται από την αρμόδια εποπτική αρχή ανάλογα με την παράβαση.
Πρόσθετα πρόστιμα έως 500.000 ευρώ ανά δανειολήπτη
Παράλληλα, το υπό ψήφιση νομοσχέδιο προβλέπει ξεχωριστό πλαίσιο κυρώσεων για συγκεκριμένες καταχρηστικές πρακτικές.
Ειδικότερα, προβλέπονται πρόστιμα από 50.000 έως 500.000 ευρώ ανά δανειολήπτη, όταν πραγματοποιούνται ενέργειες είσπραξης εις βάρος οφειλετών που τηρούν τη ρύθμισή τους ή αδυνατούν να καταβάλουν ορισμένες δόσεις επειδή δεν τους έχουν χορηγηθεί τα απαραίτητα στοιχεία από τον πιστωτή ή τον διαχειριστή.
Οι συγκεκριμένες κυρώσεις είναι διακριτές από τα πρόστιμα που επιβάλλει η Τράπεζα της Ελλάδος.
Κόκκινα δάνεια: Τι πρέπει να προσέξουν οι δανειολήπτες
Η σημαντικότερη αλλαγή είναι ότι οι δικαιούχοι του νέου σταθερού επιτοκίου θα μπορούν να προγραμματίζουν τις πληρωμές τους χωρίς να ανησυχούν για αυξήσεις του επιτοκίου μετά την πρώτη τριετία.
Ωστόσο, το επιτόκιο 3% δεν αφορά αυτομάτως όλους τους δανειολήπτες με «κόκκινα» δάνεια.
Απαιτείται να πληρούνται οι προϋποθέσεις του εξωδικαστικού μηχανισμού και οι ειδικές προϋποθέσεις της νέας διάταξης.
Επιπλέον, το χαμηλότερο επιτόκιο δεν συνεπάγεται διαγραφή της οφειλής ούτε απαλλάσσει τον δανειολήπτη από την υποχρέωση συνεπούς καταβολής των δόσεων.
Το οικονομικό όφελος, πάντως, μπορεί να είναι ιδιαίτερα σημαντικό.
Για μια οικογένεια που αποπληρώνει οφειλή 100.000 ευρώ, η διαφορά μπορεί να φτάσει τα 131 ευρώ τον μήνακαι τις 28.600 ευρώ σε βάθος εικοσαετίας, με βάση το ενδεικτικό σενάριο.
