Η Ολομέλεια του Αρείου Πάγου, με μια απόφασή της (αριθμός 6/2026) που προκάλεσε αίσθηση, έκρινε παράνομο τον τρόπο εκτοκισμού των δανείων όσων έχουν υπαχθεί στο Ν. 3869/2010 («Νόμος Κατσέλη»), δηλαδή στο νομικό καθεστώς των υπερχρεωμένων νοικοκυριών. Τούτο σήμαινε ότι εφεξής οι δανειολήπτες θα έπρεπε να πληρώνουν χαμηλότερη δόση και ταυτόχρονα είχαν ενεργή αξίωση για όσα κατέβαλλαν αχρεωστήτως όλα αυτά τα χρόνια. Το ποσό της απαίτησής τους θα συμψηφίζονταν με το υπόλοιπο του δανείου τους.
Την ίδια στιγμή, βάσει της ίδιας απόφασης, όσοι είχαν στο παρελθόν εξοφλήσει τα δάνειά τους με «φουσκωμένα» επιτόκια και όσοι είχαν απωλέσει τη ρύθμισή τους λόγω εσφαλμένου εκτοκισμού είχαν οι μεν πρώτοι απλή αξίωση επιστροφής όσων αχρεωστήτως κατέβαλαν, οι δε δεύτεροι την ίδια αξίωση και επιπρόσθετα δυνατότητα τυχόν επιπρόσθετης αποζημίωσης ανάλογα με τη βλάβη που υπέστησαν από την παράνομη συμπεριφορά των χρηματοδοτικών ιδρυμάτων.
Όλα τα ανωτέρω ήρθε μερικώς να τα ανατρέψει και σε μικρό βαθμό να τα επικυρώσει μια κυβερνητική νομοθετική πρωτοβουλία – που ήδη είναι νόμος του κράτους – που κατατέθηκε, κατά τη συνήθη τακτική εν είδη τροπολογίας σε άσχετο νόμο, αργά το βράδυ και είδε το φως της δημοσιότητας τις μεταμεσονύκτιες ώρες.
Για την ανωτέρω παρέμβαση πολλά γράφηκαν και ακούστηκαν. Ας αναζητήσουμε που βρίσκεται ο μύθος και που η αλήθεια.
Μύθος πρώτος: «Η κυβέρνηση ανακουφίζει τους δανειολήπτες». Το είδαμε σε όλα τα πρωτοσέλιδα (και είναι πολλά) του κυβερνητικού τύπου. Η τροπολογία, όμως, αποδέχεται την απόφαση της Ολομέλειας του Αρείου Πάγου που έκρινε παράνομο τον τρόπο εκτοκισμού των δανείων του «Νόμου Κατσέλη». Δεν παρέχει κάτι καινούργιο τους δανειολήπτες. Θεσμοθετεί το αυτονόητο.
Αλήθεια πρώτη: η δικαστική απόφαση, στην περίμετρο των πιστωτών, καταλάμβανε τόσο τις τράπεζες όσο και το περιώνυμο δίδυμο servicers/funds που μας ταλανίζει από το 2015. Τους ίδιους καταλαμβάνει και η κυβερνητική τροπολογία. Το όφελος της κυβερνητικής πρωτοβουλίας είναι ότι οι δανειολήπτες δεν είναι υποχρεωμένοι να προσφύγουν εκ νέου στα δικαστήρια για να επιβάλλουν όσα οι πιστωτές, ίσως, αρνούνταν να αποδεχθούν. Θα αρκούσε, όμως, η θέσπιση αυστηρών ποινών για μη αποδοχή μιας απόφασης – η οποία όπως όλες οι αποφάσεις θα έπρεπε να γίνεται σεβαστή από όλους – και όχι η ψήφιση αυτοτελούς διάταξης.
Μύθος δεύτερος: η απόφαση του Αρείου Πάγου δεν είχε αναδρομική ισχύ και το κενό καλύφθηκε με την κυβερνητική τροπολογία. Πρόκειται για καταφανούς ψεύδους. Η δικαστική απόφαση έδινε το δικαίωμα σε όλους να αναζητήσουν αναδρομικά όσα αχρεωστήτως κατέβαλλαν.
Αλήθεια δεύτερη: η τροπολογία θεσμοθετεί την αδικία. Με τη νέα ρύθμιση όχι μόνον δεν αποζημιώνονται όσοι εξόφλησαν το ρυθμισμένο δάνειό τους ή το πλήρωναν με παράνομο τόκο επί μακρόν και κάποια στιγμή έχασαν τη ρύθμιση, αλλά του απαγορεύεται να διεκδικήσουν στα δικαστήρια τη ζημιά που υπέστησαν!!! Ρύθμιση εξόχως αντισυνταγματική, καθώς παραβιάζει την αρχή της ισότητας.
Μύθος τρίτος: η κυβερνητική τροπολογία «τρίζει» τα δόντια (στο παρελθόν αντάλλασσε «γαλλικά») στις χρηματοδοτικές εταιρίες για την έκνομη συμπεριφορά τους. Δυστυχώς, συμβαίνει το ακριβές αντίθετο. Η κυβέρνηση τους χορηγεί οικονομικό νομικό και πολιτικό «συγχωροχάρτι».
Αλήθεια τρίτη: Η κυβέρνηση επιβραβεύει τράπεζες, servicers και funds για την επί μακρόν παράνομη τακτική τους. Δυνάμει της κυβερνητικής νομοθετικής ρύθμισης αντί να επιστρέψουν στους δανειολήπτες οι τράπεζες και οι servicers/funds όσα αχρεωστήτως εισέπραξαν, τη «λυπητερή» θα πληρώσουμε όλοι οι φορολογούμενοι. Σύμφωνα με την κυβέρνηση θα πληρώσουμε 500.000.000 € !!! Την ίδια ώρα, η έκθεση του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους που συνοδεύει την τροπολογία αναφέρεται σε απροσδιόριστο δημοσιονομικό κόστος!!!
Όμορφος κόσμος … «τραπεζικά» πλασμένος…
Του Αργύρη Αργυριάδη
Δικηγόρου
