Άλλη μια εβδομάδα αβεβαιότητας για τις αγορές ενέργειας ξεκίνησε σήμερα, με τα μάτια όλων στραμμένα στη Μέση Ανατολή και κυρίως στο Στενό του Ορμούζ, όπου η κατάσταση παραμένει εκρηκτική και οι εξελίξεις διαδέχονται η μία την άλλη χωρίς σαφή προοπτική αποκλιμάκωσης.
Το τελευταίο 48ωρο κατέδειξε με τον πιο χαρακτηριστικό τρόπο τη νευρικότητα της αγοράς. Οι τιμές του πετρελαίου εκτινάχθηκαν εκ νέου κατά 6% έως 7%, μετά από τα νέα επεισόδια μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν και τις αλληλοκατηγορίες για παραβίαση της εκεχειρίας . Η σύλληψη ιρανικού πλοίου από αμερικανικές δυνάμεις και η επαναφορά του αποκλεισμού στο Στενό του Ορμούζ επιβεβαίωσαν ότι η ένταση όχι μόνο δεν υποχωρεί, αλλά ανά πάσα στιγμή μπορεί να κλιμακωθεί επικίνδυνα.
Το Στενό του Ορμούζ, από όπου διέρχεται περίπου το 20% της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου, έχει μετατραπεί σε γεωπολιτικό «σημείο μηδέν». Η εναλλαγή μεταξύ ανοίγματος και κλεισίματος του περάσματος μέσα σε λίγες ημέρες, με συμφωνίες που ανακοινώνονται και καταρρέουν σχεδόν άμεσα, δημιουργεί ένα περιβάλλον πρωτοφανούς αστάθειας.
Οι διαπραγματεύσεις μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης φαίνεται να βρίσκονται μακριά από συμφωνία, με πολλαπλά «αγκάθια», από το πυρηνικό πρόγραμμα έως τον έλεγχο των θαλάσσιων οδών, να κρατούν τις δύο πλευρές σε τροχιά σύγκρουσης. Η άρνηση του Ιράν να συμμετάσχει σε νέες συνομιλίες και οι απειλές για περαιτέρω στρατιωτική κλιμάκωση ενισχύουν το σενάριο μιας παρατεταμένης κρίσης.
Η αγορά πετρελαίου αντιδρά πλέον περισσότερο στις πολιτικές δηλώσεις και λιγότερο στα θεμελιώδη δεδομένα. Είναι χαρακτηριστικό ότι μέσα σε λίγες ημέρες οι τιμές κατέγραψαν πτώση έως και 9% λόγω προσδοκιών αποκλιμάκωσης και αμέσως μετά νέα άνοδο άνω του 6%, καθώς οι ελπίδες αυτές διαψεύστηκαν. Πρόκειται για μια ένδειξη ότι η μεταβλητότητα έχει γίνει το νέο «κανονικό»…
Οι επιπτώσεις, ωστόσο, δεν περιορίζονται στις διεθνείς αγορές. Η άνοδος των τιμών του αργού περνά ήδη στην πραγματική οικονομία. Οι τιμές των καυσίμων κινούνται ανοδικά, το κόστος μεταφορών αυξάνεται και οι επιχειρήσεις βλέπουν τα περιθώρια τους να πιέζονται. Παράλληλα, οι καταναλωτές βρίσκονται αντιμέτωποι με ένα νέο κύμα ανατιμήσεων, όχι μόνο στη βενζίνη και τη θέρμανση, αλλά και σε βασικά αγαθά, καθώς το ενεργειακό κόστος διαχέεται σε όλη την εφοδιαστική αλυσίδα.
Ακόμη και στην περίπτωση αποκλιμάκωσης, η επιστροφή στην κανονικότητα δεν θα είναι άμεση. Όπως επισημαίνουν αναλυτές της αγοράς, απαιτούνται εβδομάδες ή και μήνες για να αποκατασταθούν πλήρως οι ροές πετρελαίου και να φτάσουν τα φορτία στις αγορές κατανάλωσης, γεγονός που σημαίνει ότι οι πιέσεις στις τιμές θα διατηρηθούν!
