Περίπου 26 δισεκατομμύρια ευρώ αναμένεται να διοχετευθούν στην ελληνική οικονομία τα επόμενα χρόνια, έως το τέλος της τρέχουσας προγραμματικής περιόδου του ΕΣΠΑ το 2027, με χρονικό ορίζοντα υλοποίησης έως και το 2030. Δεν πρόκειται απλώς για ένα πακέτο χρηματοδότησης, αλλά για έναν συνολικό αναπτυξιακό σχεδιασμό που, όπως τονίζει ο Αναπληρωτής Υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Νίκος Παπαθανάσης, αποτελεί «το συμβόλαιο για μια ισχυρή, σύγχρονη και δίκαιη Ελλάδα».
Ήδη, η Ελλάδα -σύμφωνα με την κυβέρνηση- βρίσκεται στην 4η θέση πανευρωπαϊκά στην απορρόφηση κονδυλίων, ενώ σημαντικό μέρος των πόρων έχει αρχίσει να κατευθύνεται στην πραγματική οικονομία. Από τα 26 δισ., περίπου 14,5 δισ. αφορούν σε βασικά τομεακά προγράμματα, με τα δύο τρίτα να έχουν ήδη δεσμευτεί σε έργα και δράσεις.
Οι μεγάλοι «κερδισμένοι»
Επιχειρηματικότητα και καινοτομία: Η αιχμή του δόρατος του νέου ΕΣΠΑ είναι το πρόγραμμα «Ανταγωνιστικότητα», με συνολικούς πόρους που φτάνουν τα 4,6 δισ. ευρώ. Στόχος είναι η στήριξη της υγιούς επιχειρηματικότητας και η μετάβαση σε ένα νέο παραγωγικό μοντέλο, με έμφαση:
• στην καινοτομία
• στην ψηφιακή μετάβαση
• στην εξωστρέφεια
Προγράμματα όπως «Ερευνώ-Καινοτομώ» και «Ξεκινώ Επιχειρηματικά» φιλοδοξούν να δημιουργήσουν μια νέα γενιά επιχειρήσεων που θα μπορούν να σταθούν διεθνώς.
Κοινωνική πολιτική και αγορά εργασίας: Με 4,5 δισ. ευρώ, το πρόγραμμα «Ανθρώπινο Δυναμικό και Κοινωνική Συνοχή» επιχειρεί να απαντήσει σε κρίσιμα κοινωνικά ζητήματα.
Οι πόροι κατευθύνονται σε:
• στήριξη ανέργων και επανένταξη στην αγορά εργασίας
• εκπαίδευση και κατάρτιση
• ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής
Πράσινη μετάβαση και περιβάλλον: Πάνω από 5,7 δισ. ευρώ κατευθύνονται στο πρόγραμμα «Περιβάλλον και Κλιματική Αλλαγή», καθιστώντας το έναν από τους μεγαλύτερους πυλώνες χρηματοδότησης.
Εδώ εντάσσονται:
• ενεργειακή αναβάθμιση κατοικιών («Εξοικονομώ»)
• έργα αντιπλημμυρικής προστασίας
• ανακύκλωση και διαχείριση αποβλήτων
• βιώσιμη αστική ανάπτυξη
Μεγάλες υποδομές και μεταφορές: Με πόρους που φτάνουν τα 4,1 δισ. ευρώ, το πρόγραμμα «Μεταφορές» χρηματοδοτεί έργα που αλλάζουν τον χάρτη της χώρας:
• Γραμμή 4 του Μετρό Αθήνας
• Σιδηροδρομικές συνδέσεις (Αθήνα – Πάτρα)
• Νέοι οδικοί άξονες
• Αναβάθμιση στόλων με «πράσινα» λεωφορεία
Πολιτική προστασία και ανθεκτικότητα: Με 713 εκατ. ευρώ, ενισχύεται η ικανότητα της χώρας να αντιμετωπίζει φυσικές καταστροφές και κρίσεις.
Προβλέπονται:
• νέα εναέρια μέσα πυρόσβεσης
• ψηφιακά συστήματα διαχείρισης κρίσεων
• εκπαίδευση προσωπικού και πολιτών
Δίκαιη μετάβαση και νέες επενδύσεις: Περισσότερα από 2,1 δισ. ευρώ κατευθύνονται σε περιοχές που επηρεάζονται από την απολιγνιτοποίηση, όπως η Δυτική Μακεδονία και η Μεγαλόπολη.
Οι επενδύσεις περιλαμβάνουν:
• πράσινη ενέργεια και υδρογόνο
• αγροτεχνολογία και βιοοικονομία
• μετατροπή πόλεων σε «έξυπνες» και βιώσιμες
Το μεγάλο «στοίχημα»
Το βασικό ζητούμενο δεν είναι μόνο η κατανομή των πόρων, αλλά η αποτελεσματική αξιοποίησή τους. Όπως επισημαίνει ο Νίκος Παπαθανάσης, «υποχρέωση μας είναι να μη χαθεί ούτε ένα ευρώ». Ήδη, 9,5 δισ. ευρώ έχουν δεσμευτεί και άλλα 3,3 δισ. έχουν διοχετευθεί στην οικονομία.
Το επόμενο διάστημα θα κρίνει αν τα κονδύλια αυτά θα μεταφραστούν σε πραγματικές επενδύσεις, νέες θέσεις εργασίας, βελτίωση της καθημερινότητας.
Το ερώτημα, ωστόσο, δεν είναι μόνο πού θα πάνε τα χρήματα, αλλά και πόσο γρήγορα και αποτελεσματικά θα φτάσουν εκεί που πραγματικά χρειάζονται!
