Ένα νέο σύστημα αξιολόγησης της οικονομικής συνέπειας πολιτών και επιχειρήσεων θέτει σε εφαρμογή το Ελληνικό Δημόσιο, δημιουργώντας έναν μηχανισμό που θυμίζει σε μεγάλο βαθμό τον γνωστό «Τειρεσία» των τραπεζών. Με την έκδοση της σχετικής υπουργικής απόφασης, ανοίγει ο δρόμος για την υλοποίηση του συστήματος πιστοληπτικής βαθμολόγησης, το οποίο φιλοδοξεί να αποτελέσει σημείο αναφοράς για τη σχέση των φορολογουμένων με τις τράπεζες αλλά και με το ίδιο το Δημόσιο.
Η διαδικασία θα είναι προαιρετική. Κάθε φυσικό ή νομικό πρόσωπο θα μπορεί, εφόσον το επιθυμεί, να ζητά την έκδοση της προσωπικής του πιστοληπτικής αξιολόγησης μέσω της ειδικής πλατφόρμας του Δημοσίου, λαμβάνοντας το αποτέλεσμα μέσα σε μόλις 24 ώρες.
Στόχος είναι να αποτυπώνεται με αντικειμενικό τρόπο η οικονομική συμπεριφορά κάθε ενδιαφερομένου, ώστε να είναι ευκολότερη η πρόσβασή του σε τραπεζική χρηματοδότηση, αλλά και πιθανώς σε ευνοϊκότερες ρυθμίσεις οφειλών προς το Δημόσιο.
Πώς θα προκύπτει η βαθμολογία
Η πλατφόρμα θα αντλεί, μόνο με τη συναίνεση του ενδιαφερομένου, στοιχεία από τις βάσεις δεδομένων του Δημοσίου.
Συγκεκριμένα θα αξιοποιούνται στοιχεία από:
- το myAADE (TaxISnet),
- τις φορολογικές δηλώσεις Ε1, Ε2 και Ε3,
- τις οφειλές και τις πληρωμές προς το Δημόσιο,
- τον ΕΦΚΑ,
- το ΚΕΑΟ,
- καθώς και πληροφορίες για δανειακές υποχρεώσεις, εισοδήματα, τζίρο, δαπάνες και τη συνολική οικονομική συμπεριφορά.
Η βαθμολογία θα κατατάσσει τους πολίτες σε έξι κατηγορίες και τις επιχειρήσεις σε δέκα κατηγορίες.
Τι κερδίζει ο συνεπής φορολογούμενος
Όσο υψηλότερη είναι η βαθμολογία, τόσο μεγαλύτερες θα είναι οι πιθανότητες για:
- χαμηλότερα επιτόκια δανεισμού,
- λιγότερες απαιτούμενες εγγυήσεις,
- ευκολότερη πρόσβαση σε τραπεζική χρηματοδότηση,
- ενδεχομένως ευνοϊκότερες ρυθμίσεις οφειλών προς το Δημόσιο.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι περίπου το 40% των ελληνικών επιχειρήσεων που σήμερα δεν έχουν ληξιπρόθεσμες οφειλές θα μπορούν να αξιοποιήσουν τη θετική αξιολόγηση για καλύτερους όρους χρηματοδότησης.
Η πιστοληπτική αξιολόγηση θα ισχύει για τρεις μήνες. Αν στο μεταξύ μεταβληθούν ουσιωδώς τα οικονομικά στοιχεία του ενδιαφερομένου, θα υπάρχει δυνατότητα υποβολής αιτήματος για νέα αξιολόγηση ή διόρθωση.
Τι είναι ο Τειρεσίας και γιατί ονομάστηκε έτσι
Η εταιρεία Τειρεσίας Α.Ε. ιδρύθηκε από τις ελληνικές τράπεζες το 1997 και λειτουργεί ως διατραπεζικό σύστημα συγκέντρωσης πληροφοριών για την οικονομική συμπεριφορά ιδιωτών και επιχειρήσεων. Το όνομά της προέρχεται από τον μυθικό μάντη Τειρεσία της αρχαίας ελληνικής μυθολογίας, ο οποίος, αν και τυφλός, είχε το χάρισμα να «βλέπει» την αλήθεια και να προβλέπει τις εξελίξεις.
«Λευκός» και «Μαύρος» Τειρεσίας
Στην πράξη υπάρχουν δύο βασικές κατηγορίες πληροφοριών:
- Ο λεγόμενος “Μαύρος Τειρεσίας”, όπου καταγράφονται αρνητικά οικονομικά στοιχεία, όπως απλήρωτες επιταγές, διαταγές πληρωμής, κατασχέσεις, πτωχεύσεις και άλλες σοβαρές οικονομικές εκκρεμότητες.
- Ο “Λευκός Τειρεσίας”, που αποτυπώνει τη θετική συναλλακτική συμπεριφορά, δηλαδή τη συνέπεια στις πληρωμές και την ομαλή εξυπηρέτηση των οικονομικών υποχρεώσεων. Τα τελευταία χρόνια η διεθνής τάση δίνει ολοένα μεγαλύτερη βαρύτητα σε αυτή τη θετική αξιολόγηση και όχι μόνο στην καταγραφή των αρνητικών στοιχείων.
Υπάρχουν αντίστοιχα συστήματα στο εξωτερικό;
Η Ελλάδα δεν αποτελεί εξαίρεση. Αντίστοιχα συστήματα λειτουργούν σχεδόν σε όλες τις ανεπτυγμένες οικονομίες.
Στις Ηνωμένες Πολιτείες χρησιμοποιείται ευρέως το γνωστό credit score (FICO Score), ενώ λειτουργούν μεγάλοι οργανισμοί όπως οι Experian, Equifax και TransUnion.
Στη Γερμανία κυριαρχεί η SCHUFA, στο Ηνωμένο Βασίλειο δραστηριοποιούνται επίσης οι Experian, Equifax και TransUnion, ενώ αντίστοιχα πιστοληπτικά μητρώα υπάρχουν στη Γαλλία, την Ιταλία, την Ισπανία, τον Καναδά, την Αυστραλία και στις περισσότερες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η διεθνής πρακτική δείχνει ότι η θετική πιστοληπτική εικόνα αποτελεί πλέον σημαντικό οικονομικό «διαβατήριο», καθώς μπορεί να επηρεάσει όχι μόνο την έγκριση ενός δανείου αλλά και το επιτόκιο, τους όρους χρηματοδότησης και γενικότερα το κόστος συναλλαγών για κάθε πολίτη ή επιχείρηση.
