Σε λίγο ξεκινά η νέα σχολική χρονιά και, όπως κάθε Σεπτέμβριο, χιλιάδες οικογένειες μπαίνουν ξανά στη διαδικασία οργάνωσης του προγράμματος των παιδιών τους. Σχολείο, φροντιστήριο, ξένες γλώσσες, δραστηριότητες και, φυσικά, ιδιαίτερα μαθήματα. Είναι η περίοδος κατά την οποία η ζήτηση για ιδιαίτερα αυξάνεται σημαντικά, καθώς μαθητές και γονείς αναζητούν πιο στοχευμένη υποστήριξη, καλύτερη προετοιμασία και ένα πρόγραμμα προσαρμοσμένο στις πραγματικές ανάγκες κάθε παιδιού.
Στην Ελλάδα, τα πιο δημοφιλή ιδιαίτερα μαθήματα παραμένουν συνήθως τα μαθήματα που συνδέονται άμεσα με τις σχολικές και πανελλαδικές εξετάσεις. Μαθηματικά, φυσική, χημεία, αρχαία ελληνικά, νεοελληνική γλώσσα και έκθεση βρίσκονται σταθερά ψηλά στις προτιμήσεις. Παράλληλα, μεγάλη ζήτηση υπάρχει και για μαθήματα πληροφορικής, τόσο για μαθητές όσο και για φοιτητές που χρειάζονται βοήθεια σε προγραμματισμό, αλγορίθμους ή πιο εξειδικευμένα αντικείμενα.
Αντίστοιχα, οι ξένες γλώσσες αποτελούν ένα από τα μεγαλύτερα κομμάτια της αγοράς των ιδιαίτερων μαθημάτων. Τα αγγλικά βρίσκονται φυσικά στην πρώτη θέση, ενώ σημαντική ζήτηση υπάρχει για γερμανικά, γαλλικά, ισπανικά και ιταλικά. Τα τελευταία χρόνια, μάλιστα, η εκμάθηση ξένων γλωσσών δεν αφορά μόνο παιδιά και εφήβους. Όλο και περισσότεροι ενήλικες θέλουν να βελτιώσουν τη γλωσσική τους επάρκεια για επαγγελματικούς λόγους, για σπουδές στο εξωτερικό, για μια αλλαγή καριέρας ή απλώς για προσωπική εξέλιξη.
Είναι όμως τα ιδιαίτερα μαθήματα μόνο για μαθητές και φοιτητές;
Η απάντηση είναι ξεκάθαρα όχι.
Στην πραγματικότητα, τα ιδιαίτερα μαθήματα μπορούν να είναι ένας από τους πιο αποτελεσματικούς τρόπους για να μάθει ένας άνθρωπος σχεδόν οτιδήποτε, ανεξάρτητα από την ηλικία του. Ο λόγος είναι απλός. Η μάθηση δεν γίνεται με τον ίδιο τρόπο για όλους. Κάποιος χρειάζεται περισσότερα παραδείγματα, κάποιος άλλος περισσότερη πρακτική, κάποιος θέλει γρήγορο ρυθμό και κάποιος χρειάζεται χρόνο για να εμπεδώσει μια έννοια. Το ιδιαίτερο μάθημα προσαρμόζεται στον άνθρωπο και όχι ο άνθρωπος στο μάθημα.
Η εξατομίκευση είναι το σημαντικότερο πλεονέκτημα
Σε μια αίθουσα με δεκάδες άτομα ή σε ένα online course που έχει δημιουργηθεί για χιλιάδες χρήστες, το περιεχόμενο είναι αναγκαστικά γενικό. Ο εκπαιδευόμενος πρέπει να ακολουθήσει έναν συγκεκριμένο ρυθμό, μια συγκεκριμένη σειρά και έναν συγκεκριμένο τρόπο εξήγησης. Στο ιδιαίτερο μάθημα συμβαίνει το αντίθετο. Ο καθηγητής ή ο εκπαιδευτής μπορεί να εντοπίσει ακριβώς τα κενά, να αλλάξει προσέγγιση όταν κάτι δεν γίνεται κατανοητό, να επιμείνει εκεί που χρειάζεται και να παραλείψει όσα ο μαθητευόμενος ήδη γνωρίζει. Αυτή η εξατομίκευση μειώνει τον χαμένο χρόνο και αυξάνει την πιθανότητα η γνώση να γίνει πραγματική δεξιότητα.
Η αξία αυτή γίνεται ακόμα μεγαλύτερη σήμερα, σε μια περίοδο όπου η τεχνολογία εξελίσσεται με πρωτοφανή ταχύτητα. Η τεχνητή νοημοσύνη αλλάζει ήδη τον τρόπο με τον οποίο εργαζόμαστε, γράφουμε, αναλύουμε δεδομένα, προγραμματίζουμε, σχεδιάζουμε, επικοινωνούμε και λαμβάνουμε αποφάσεις. Πολλές επαναλαμβανόμενες εργασίες αυτοματοποιούνται και αρκετές επαγγελματικές δεξιότητες που θεωρούνταν επαρκείς πριν από λίγα χρόνια δεν είναι πλέον αρκετές.
Για τον σημερινό επαγγελματία, η συνεχής μάθηση δεν είναι απλώς ένα πλεονέκτημα στο βιογραφικό. Είναι προϋπόθεση για να παραμείνει ανταγωνιστικός. Κάποιος μπορεί να χρειάζεται να μάθει να χρησιμοποιεί εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης, να βελτιώσει τις γνώσεις του στο Excel ή στην ανάλυση δεδομένων, να μάθει προγραμματισμό, digital marketing, πωλήσεις, public speaking, μια ξένη γλώσσα ή ακόμη και ένα εντελώς νέο αντικείμενο που θα του επιτρέψει να αλλάξει επαγγελματική κατεύθυνση.
Σε αυτές τις περιπτώσεις, το ιδιαίτερο μάθημα μπορεί να λειτουργήσει σαν επιταχυντής.
Ένας ενήλικας δεν έχει πάντα τον χρόνο να παρακολουθήσει δεκάδες ώρες γενικού περιεχομένου μέχρι να φτάσει σε αυτό που πραγματικά χρειάζεται. Θέλει συνήθως συγκεκριμένο αποτέλεσμα και το θέλει όσο γίνεται πιο γρήγορα. Με έναν κατάλληλο εκπαιδευτή μπορεί να δημιουργηθεί ένα πρόγραμμα κομμένο και ραμμένο στον στόχο του.
Για παράδειγμα, ένα εξατομικευμένο πρόγραμμα μπορεί να επικεντρωθεί σε:
- συγκεκριμένες δεξιότητες που απαιτούνται για μια νέα θέση εργασίας
- πρακτικά projects αντί για περιττή θεωρία
- πραγματικά προβλήματα που αντιμετωπίζει ο επαγγελματίας στην καθημερινότητά του
- άμεσο feedback και διόρθωση λαθών
- συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα μέχρι την επίτευξη του στόχου
Είναι ακριβά τα ιδιαίτερα μαθήματα ή ακριβή είναι η αδράνεια;
Ένα από τα πιο συνηθισμένα επιχειρήματα απέναντι στα ιδιαίτερα μαθήματα είναι το κόστος. Πράγματι, ένα προσωπικό μάθημα μπορεί να κοστίζει περισσότερο από ένα φθηνό online course ή από ένα μαζικό σεμινάριο. Η σύγκριση όμως είναι ελλιπής όταν κοιτάμε μόνο την τιμή αγοράς και όχι το αποτέλεσμα.
Το πραγματικό ερώτημα δεν είναι μόνο «πόσο κοστίζει ένα ιδιαίτερο μάθημα;». Είναι επίσης «πόσο κοστίζει να μη βελτιώνομαι;».
Πόσο μπορεί να κοστίσει σε έναν επαγγελματία το να μείνει πίσω σε μια νέα τεχνολογία; Πόσες ευκαιρίες μπορεί να χάσει επειδή δεν έχει μια συγκεκριμένη δεξιότητα; Πόσο χρόνο μπορεί να σπαταλήσει προσπαθώντας μόνος του να βρει τι πρέπει να μάθει, με ποια σειρά και με ποιον τρόπο;
Το κόστος της αδράνειας μπορεί να είναι πολύ μεγαλύτερο από το κόστος της εκπαίδευσης.
Τα φθηνά courses έχουν φυσικά τη θέση τους και μπορούν να προσφέρουν χρήσιμη γνώση. Το πρόβλημα είναι ότι η αγορά ενός course δεν σημαίνει απαραίτητα και μάθηση. Συχνά αναφέρεται ότι λιγότερο από το 20% όσων αγοράζουν online courses φτάνουν μέχρι την ολοκλήρωσή τους, ενώ ακόμη λιγότεροι εφαρμόζουν συστηματικά όσα έμαθαν στην πράξη. Ακόμη και όταν το ακριβές ποσοστό διαφέρει ανά πλατφόρμα και είδος εκπαίδευσης, το πρόβλημα είναι γνωστό. Χωρίς προσωπική καθοδήγηση, λογοδοσία και προσαρμογή στις ανάγκες του εκπαιδευόμενου, είναι πολύ εύκολο ένα course να μείνει στη μέση.
Και εδώ βρίσκεται η ουσία. Το ιδιαίτερο μάθημα δεν προσφέρει απλώς πληροφορία. Προσφέρει εξατομίκευση, καθοδήγηση, ανατροφοδότηση και έναν άνθρωπο που προσαρμόζει τη μαθησιακή διαδικασία πάνω σε έναν συγκεκριμένο στόχο. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε καλύτερη μάθηση και, κυρίως, σε μεγαλύτερη ταχύτητα στα αποτελέσματα.
Τα ιδιαίτερα μαθήματα είναι για όλους
Ίσως έχουμε συνηθίσει να συνδέουμε τη λέξη «ιδιαίτερα» με μαθητές που προετοιμάζονται για διαγωνίσματα ή με φοιτητές που προσπαθούν να περάσουν ένα δύσκολο μάθημα. Σήμερα όμως αυτή η εικόνα είναι πολύ περιορισμένη.
Τα ιδιαίτερα μαθήματα μπορούν να αφορούν έναν μαθητή που θέλει να βελτιώσει τα μαθηματικά του, έναν φοιτητή που χρειάζεται βοήθεια στον προγραμματισμό, έναν επαγγελματία που θέλει να μάθει τεχνητή νοημοσύνη, έναν εργαζόμενο που χρειάζεται καλύτερα αγγλικά, έναν επιχειρηματία που θέλει να κατανοήσει το digital marketing ή έναν άνθρωπο 50 ετών που αποφασίζει να μάθει κάτι εντελώς νέο.
Η εκπαίδευση δεν τελειώνει με το σχολείο ή το πανεπιστήμιο. Στην εποχή της τεχνητής νοημοσύνης, η ικανότητα να μαθαίνουμε γρήγορα και αποτελεσματικά γίνεται μια από τις σημαντικότερες δεξιότητες. Και όταν η ταχύτητα, η εξατομίκευση και το πρακτικό αποτέλεσμα έχουν σημασία, τα ιδιαίτερα μαθήματα μπορούν να αποτελέσουν μία από τις καλύτερες επιλογές. Γιατί τελικά τα ιδιαίτερα μαθήματα δεν είναι μόνο για μαθητές και φοιτητές. Είναι για οποιονδήποτε δεν θέλει να μείνει στάσιμος. Και σε μια εποχή όπου η τεχνολογία προχωρά τόσο γρήγορα, κανείς δεν έχει πραγματικά την πολυτέλεια να μείνει πίσω.
