Η έναρξη κάθε ακαδημαϊκής χρονιάς συνοδεύεται από το ίδιο αγωνιώδες ερώτημα για χιλιάδες οικογένειες: πού θα μείνει το παιδί που πέρασε σε μια σχολή μακριά από το σπίτι του; Το στεγαστικό πρόβλημα των φοιτητών έχει εξελιχθεί σε μία από τις μεγαλύτερες κοινωνικές προκλήσεις της χώρας, καθώς τα ενοίκια έχουν εκτοξευθεί και οι διαθέσιμες φοιτητικές εστίες παραμένουν ελάχιστες σε σχέση με τις πραγματικές ανάγκες.
Τα τελευταία χρόνια έγιναν ορισμένα θετικά βήματα. Με τη συμμετοχή ιδιωτών, μέσω συμβάσεων για την κατασκευή και λειτουργία νέων φοιτητικών εστιών, προχωρούν σημαντικά έργα σε πανεπιστήμια όπως της Μαγνησίας και του Ρεθύμνου. Πρόκειται για μια κατεύθυνση που μπορεί να αποδώσει, καθώς δημιουργούνται σύγχρονες εγκαταστάσεις με προκαθορισμένο και προσιτό κόστος διαμονής για τους φοιτητές. Ωστόσο, όσο σημαντικές κι αν είναι αυτές οι πρωτοβουλίες, αποτελούν ακόμη σταγόνα στον ωκεανό.
Την ίδια στιγμή, πολλές από τις παλαιότερες φοιτητικές εστίες παρουσιάζουν μια απογοητευτική εικόνα. Σε περιοχές όπως η Καισαριανή και ο Ζωγράφος, κτίρια που κάποτε αποτελούσαν πρότυπα φοιτητικής στέγασης έχουν υποστεί τη φθορά του χρόνου αλλά και την αδιαφορία. Οι ζημιές, οι βανδαλισμοί και η έλλειψη σεβασμού στους κοινόχρηστους χώρους δείχνουν ότι δεν αρκεί μόνο η χρηματοδότηση. Χρειάζεται και καλλιέργεια κουλτούρας ευθύνης απέναντι σε μια δημόσια περιουσία που εξυπηρετεί τους ίδιους τους φοιτητές.
Η Ελλάδα θα μπορούσε να αντλήσει ιδέες από επιτυχημένα παραδείγματα του εξωτερικού. Στην Κύπρο, για παράδειγμα, η Εκκλησία συμμετέχει ενεργά στην ανέγερση φοιτητικών εστιών, όπως στη Λεμεσό, προσφέροντας στέγη με ιδιαίτερα χαμηλό αντίτιμο, ενώ και δήμοι της Λευκωσίας έχουν επενδύσει σε αντίστοιχες υποδομές. Το κόστος των έργων αποσβένεται σε βάθος χρόνου και η κοινωνία αποκτά μια μόνιμη περιουσία που στηρίζει τη νέα γενιά.
Αντίστοιχα, στην Ισπανία εφαρμόζεται σε αρκετές πανεπιστημιουπόλεις ένα ευέλικτο μοντέλο συνεργασίας με ξενοδοχειακές μονάδες. Από τον Οκτώβριο έως και το τέλος Μαΐου, περίοδο κατά την οποία η τουριστική ζήτηση είναι περιορισμένη, ξενοδοχεία διαθέτουν δωμάτια σε φοιτητές με συμφωνημένες τιμές. Έτσι, οι ξενοδόχοι εξασφαλίζουν πληρότητα τους χειμερινούς μήνες και οι φοιτητές αξιοπρεπή και ασφαλή διαμονή.
Η πρόσφατη ανακαίνιση της φοιτητικής εστίας επί της Πατησίων αποτελεί ασφαλώς μια θετική εξέλιξη. Όμως δεν μπορεί να αντιμετωπίσει ένα πρόβλημα που αφορά δεκάδες χιλιάδες νέους σε ολόκληρη τη χώρα.
Η Ελλάδα χρειάζεται ένα ολοκληρωμένο εθνικό σχέδιο για τη φοιτητική στέγη. Με συνέργειες κράτους, πανεπιστημίων, ιδιωτικού τομέα, αυτοδιοίκησης και κοινωνικών φορέων. Μόνο έτσι η εισαγωγή σε ένα πανεπιστήμιο δεν θα μετατρέπεται σε οικονομικό εφιάλτη για μια ελληνική οικογένεια, αλλά θα παραμένει αυτό που πρέπει να είναι: μια ευκαιρία για γνώση, πρόοδο και ίσες ευκαιρίες.
