Υπάρχουν στιγμές που ένας επικεφαλής δημόσιου οργανισμού καλείται να αποδείξει ότι η διαφάνεια δεν είναι απλώς μια ωραία λέξη σε υπηρεσιακά έγγραφα. Ότι η νομιμότητα δεν σταματά στην πόρτα του γραφείου του. Και ότι ο έλεγχος πρέπει να αρχίζει πρώτα από το ίδιο του το σπίτι.
Ο διοικητής της ΑΑΔΕ, Γιώργος Πιτσιλής, δείχνει ότι δεν επιτρέπει μύγα στο σπαθί του.
Με αφορμή τις τελευταίες αποκαλύψεις για τις υποθέσεις Pizza Fan και «Χωριάτικο», αλλά και τις πληροφορίες που έχουν δει το φως της δημοσιότητας για πιθανές διαρροές φορολογικών ελέγχων, προχωρά σε μια πρωτοβουλία που αξίζει να αναγνωριστεί και να υποστηριχθεί.
Δεν αρκείται στον έλεγχο των επιχειρήσεων που φέρονται να φοροδιαφεύγουν. Στρέφει τον προβολέα και προς το εσωτερικό της ίδιας της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων.
Και εκεί θέλει να ξεσκονιστούν τα πάντα.
Πρώτα καθαρίζεις το δικό σου σπίτι
Η κατεύθυνση είναι σαφής. Περιουσίες υπαλλήλων που ενδεχομένως δεν δικαιολογούνται από τα νόμιμα εισοδήματά τους, πληροφορίες για επικείμενους ελέγχους που μπορεί να έφτασαν πρόωρα σε ελεγχόμενους και καταγγελίες για εκμετάλλευση υπηρεσιακής θέσης μπαίνουν στο μικροσκόπιο των Εσωτερικών Υποθέσεων.
Σύμφωνα με πληροφοριες από αξιόπιστες πηγές της ΑΑΔΕ με τις οποίες επικοινώνησε η HuffPost, οι έλεγχοι περιουσιακής κατάστασης μπορούν να αφορούν όχι μόνο εν ενεργεία αλλά και συνταξιούχους υπαλλήλους. Παράλληλα, επιδιώκεται η ενίσχυση των Εσωτερικών Υποθέσεων και η αξιολόγηση όλων των σχετικών καταγγελιών.
Αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία.
Διότι δεν μπορεί το κράτος να απαιτεί από τον επαγγελματία, τον μικρομεσαίο, τον μισθωτό και τον συνταξιούχο να είναι απολύτως συνεπείς στις φορολογικές τους υποχρεώσεις, εάν υπάρχει έστω και η υποψία ότι κάποιος μέσα στον ίδιο τον ελεγκτικό μηχανισμό μπορεί να λειτουργεί με δύο μέτρα και δύο σταθμά.
Δεν μπορεί ο έντιμος επιχειρηματίας να φοβάται τον έλεγχο και ο επιτήδειος να πιστεύει ότι μπορεί να εξαγοράζει την πληροφορία.
Και δεν μπορεί να υπάρχουν δύο κατηγορίες φορολογουμένων. Εκείνοι που ελέγχονται κανονικά και εκείνοι που ενδεχομένως πληροφορούνται από πριν ότι έρχεται ο έλεγχος.
Τα στοιχεία που επιβάλλουν αποφασιστικότητα
Η ανάγκη για εσωτερική κάθαρση δεν είναι θεωρητική.
Το 2025 ολοκληρώθηκαν 69 έλεγχοι περιουσιακής κατάστασης στελεχών της ΑΑΔΕ. Σε δύο περιπτώσεις διαπιστώθηκε ότι δεν δικαιολογούνταν η απόκτηση περιουσιακών στοιχείων και οι φάκελοι διαβιβάστηκαν στις αρμόδιες αρχές.
Την ίδια χρονιά πραγματοποιήθηκαν 95 έλεγχοι για ενδεχόμενα ποινικά αδικήματα και πειθαρχικά παραπτώματα. Σε 25 από αυτούς προέκυψαν ευρήματα που αφορούσαν συνολικά 58 υπαλλήλους.
Πρόκειται για ευρήματα και παραπομπές, όχι αυτομάτως για αποδεδειγμένη ενοχή ή τελεσίδικες καταδίκες.
Αλλά είναι αριθμοί που δείχνουν γιατί ο έλεγχος πρέπει να είναι συνεχής, ουσιαστικός και αυστηρός.
Και εδώ ακριβώς βρίσκεται η αξία της στάσης Πιτσιλή. Δεν επιλέγει τη βολική λύση να αντιμετωπιστούν οι καταγγελίες ως μεμονωμένες φήμες. Ζητά στοιχεία από την Αστυνομία και τις ανακριτικές αρχές, ώστε να διαπιστωθεί αν υπάρχει πραγματική εμπλοκή υπαλλήλων.
Στο σημείο αυτό να υπογραμμίσω ότι για σχεδόν δύο χρόνια, 1915-17, συνυπηρετούσα με τον Γιώργο Πιτσιλή στην Διυπουργική Επιτροπή Πάταξη της διαφθοράς. Τότε που φορούσε αλεξίσφαιρα και έμπαινε μέσα στο κάθε άντρο που είχαν στήσει συμμορίες οινοπνευματωδών, καπνικών και πετρελαιοειδών προϊόντων. Με εξαιρετική αποτελεσματικότητα στη δράση του.
Μια στρατιά αδιάφθορων για το ελληνικό Δημόσιο
Προσωπικά θεωρώ ότι αυτή είναι η κατεύθυνση που χρειάζεται το ελληνικό κράτος. Ο Γιώργος Πιτσιλής πρέπει να έχει πίσω του μια πραγματική στρατιά αδιάφθορων. Υπαλλήλων που δεν σηκώνουν τηλέφωνα για να προειδοποιούν φίλους και γνωστούς. Που δεν μετατρέπουν την υπηρεσιακή πληροφορία σε εμπόρευμα. Που δεν αντιμετωπίζουν τη δημόσια θέση ως ευκαιρία προσωπικού πλουτισμού.
Και, κυρίως, υπαλλήλων που δεν χρειάζονται κανέναν να τους υπενθυμίσει τι σημαίνει καθήκον.
Ας είμαστε όμως δίκαιοι. Η συντριπτική πλειονότητα των εργαζομένων δεν μπορεί να μπαίνει συλλήβδην στο στόχαστρο επειδή υπάρχουν καταγγελίες για ορισμένους.
Οι έντιμοι υπάλληλοι της ΑΑΔΕ είναι οι πρώτοι που έχουν συμφέρον να απομακρύνεται κάθε σκιά από την υπηρεσία τους.
Γιατί ένας επίορκος, εφόσον αποδειχθεί ότι υπάρχει, δεν εκθέτει μόνο τον εαυτό του. Αδικεί εκατοντάδες συναδέλφους του που εργάζονται με συνέπεια, αξιοπρέπεια και επαγγελματισμό.
Καμία συγκάλυψη, αλλά και καμία άδικη στοχοποίηση
Η διαφάνεια δεν μπορεί να λειτουργεί με επικοινωνιακούς όρους.
Δεν αρκεί να ανακοινώνονται έλεγχοι. Πρέπει να ολοκληρώνονται, να τεκμηριώνονται και, όπου προκύπτουν ευθύνες, να ακολουθούν οι νόμιμες διαδικασίες.
Χωρίς εξαιρέσεις λόγω θέσης, γνωριμιών ή προηγούμενης υπηρεσιακής ισχύος.
Ταυτόχρονα, πρέπει να προστατεύεται το τεκμήριο αθωότητας. Διότι πραγματική δικαιοσύνη δεν είναι να καταδικάζεις κάποιον επειδή καταγγέλθηκε. Είναι να ερευνάς τα πάντα και να αποδίδεις ευθύνες εκεί όπου υπάρχουν αποδείξεις.
Αυτή είναι η διαφορά ανάμεσα στην κάθαρση και στο κυνήγι εντυπώσεων.
Ο Πιτσιλής δίνει ένα παράδειγμα που πρέπει να ακολουθήσουν και άλλοι
Η Ελλάδα έχει ανάγκη από δημόσιους οργανισμούς που θα εμπνέουν εμπιστοσύνη. Από διοικήσεις που δεν θα φοβούνται να ελέγξουν ακόμη και τα δικά τους στελέχη.
Η ΑΑΔΕ διαθέτει τεράστιες εξουσίες. Ελέγχει περιουσίες, εισοδήματα, επιχειρήσεις και οικονομικές συναλλαγές. Αυτή η εξουσία πρέπει να συνοδεύεται από ακόμη μεγαλύτερη θεσμική υπευθυνότητα.
Γι’ αυτό θεωρώ ότι ο Γιώργος Πιτσιλής κινείται προς τη σωστή κατεύθυνση.
Δεν γνωρίζουμε ακόμη τι θα αποδείξουν όλες οι έρευνες. Ούτε πρέπει να προεξοφλήσουμε αποτελέσματα.
Εκείνο όμως που ήδη έχει πολιτική και θεσμική σημασία είναι η επιλογή να μη μείνει καμία σοβαρή καταγγελία ανεξέταστη.
Γιατί το πραγματικά ισχυρό κράτος δεν είναι εκείνο που ελέγχει μόνο τους πολίτες του. Είναι εκείνο που έχει το θάρρος να ελέγχει πρώτα τον εαυτό του.
Και σε μια Ελλάδα που εξακολουθεί να αναζητά τη βαθύτερη εμπιστοσύνη των πολιτών στους θεσμούς, αυτή η προσπάθεια αξίζει στήριξη.
Με μία απαραίτητη προϋπόθεση: να φτάσει μέχρι τέλους.
Γιατί η διαφάνεια δεν μετριέται από το πόσο δυνατά ανακοινώνεται.
Μετριέται από το πόσο αποφασιστικά εφαρμόζεται.
