Για τους περισσότερους φιλάθλους, ένας αγώνας του Μουντιάλ και πόσο μάλλον της αγαπημένης τους ομάδας στα εθνικά η ευρωπαικά παιγνίδια, είναι 90 λεπτά έντασης, πάθους, αγωνίας, φωνών, απογοήτευσης ή έκρηξης χαράς. Για κάποιους, όμως, ειδικά για όσους πάσχουν από στεφανιαία νόσο, ακόμη κι αν δεν το γνωρίζουν, αυτή η έντονη συναισθηματική φόρτιση μπορεί να γίνει σοβαρός καρδιακός κίνδυνος.
Η εικόνα είναι γνώριμη: γεμάτα γήπεδα, σπίτια με τηλεοράσεις ανοιχτές, παρέες που ζουν κάθε φάση σαν τελικό. Ενα γκολ στο τελευταίο λεπτό. Μια διαδικασία πέναλτι. Μια απόφαση του VAR που καθυστερεί βασανιστικά. Ολα αυτά είναι μέρος της μαγείας του ποδοσφαίρου.
Ομως, η καρδιά δεν ξεχωρίζει πάντα αν το στρες προέρχεται από έναν καβγά, μια ξαφνική κακή είδηση ή έναν αγώνα που κρίνεται στις λεπτομέρειες. Αντιδρά βιολογικά: ανεβάζει παλμούς, αυξάνει την αρτηριακή πίεση, εκκρίνει ορμόνες του στρες και βάζει τον οργανισμό σε κατάσταση συναγερμού.
Η HuffPost επικοινώνησε με το Ωνάσειο και συνομίλησε με έναν από τους πιο γνωστούς καρδιολόγους, ο οποίος επισημαίνει ότι η έντονη συγκίνηση, η αγωνία και το στρες σε θεατές είτε παρακολουθούν από την τηλεόραση είτε βρίσκονται στο γήπεδο, μπορεί να λειτουργήσουν ως εκλυτικός παράγοντας καρδιακού επεισοδίου, κυρίως σε ανθρώπους που πάσχουν από στεφανιαία νόσο.
Το κρίσιμο σημείο είναι ότι δεν κινδυνεύουν μόνο όσοι γνωρίζουν ήδη το πρόβλημα. Υπάρχουν άνθρωποι που έχουν αδιάγνωστη στεφανιαία νόσο και δεν έχουν ακόμη αντιληφθεί ότι ανήκουν σε ομάδα υψηλότερου κινδύνου. Σε αυτούς, μια έντονη συναισθηματική φόρτιση μπορεί να αποκαλύψει με βίαιο τρόπο ένα πρόβλημα που προϋπήρχε.
Τι συμβαίνει στο σώμα την ώρα της αγωνίας
Στις στιγμές μεγάλης έντασης, ο οργανισμός ενεργοποιεί τον μηχανισμό του στρες. Η αδρεναλίνη ανεβαίνει, οι παλμοί αυξάνονται, η πίεση μπορεί να εκτοξευθεί και η καρδιά χρειάζεται περισσότερο οξυγόνο.
Για έναν υγιή οργανισμό, αυτό συνήθως είναι μια παροδική αντίδραση. Για έναν άνθρωπο με στενωμένες στεφανιαίες αρτηρίες, όμως, η αυξημένη ανάγκη της καρδιάς σε οξυγόνο μπορεί να μην καλυφθεί επαρκώς. Εκεί μπορεί να εμφανιστεί στηθάγχη, αρρυθμία ή, σε πιο σοβαρές περιπτώσεις, οξύ καρδιακό επεισόδιο.
Το ποδόσφαιρο δεν είναι από μόνο του επικίνδυνο. Επικίνδυνος μπορεί να γίνει ο συνδυασμός: έντονο στρες, γνωστή ή άγνωστη καρδιοπάθεια, υπέρταση, κάπνισμα, διαβήτης, παχυσαρκία, υψηλή χοληστερόλη, αλκοόλ, αφυδάτωση και υψηλές θερμοκρασίες.
Το γήπεδο «ανεβάζει» περισσότερο τους παλμούς
Νεότερα επιστημονικά δεδομένα δείχνουν ότι η καρδιά των φιλάθλων επηρεάζεται μετρήσιμα κατά τη διάρκεια μεγάλων αγώνων.
Σε μελέτη με έξυπνα ρολόγια, ερευνητές κατέγραψαν για 12 εβδομάδες τους παλμούς και τα επίπεδα στρες 229 φιλάθλων της Arminia Bielefeld στον τελικό Κυπέλλου Γερμανίας του 2025. Τα ευρήματα έδειξαν ότι όσοι βρίσκονταν στο γήπεδο είχαν κατά μέσο όρο υψηλότερους παλμούς σε σχέση με όσους παρακολουθούσαν τον αγώνα από την τηλεόραση ή σε δημόσια προβολή.
Η φυσική παρουσία στο γήπεδο φαίνεται ότι ενισχύει τη σωματική αντίδραση: ο θόρυβος, η ατμόσφαιρα, το πλήθος, η αίσθηση συμμετοχής και η άμεση επαφή με το παιχνίδι δημιουργούν ένα περιβάλλον υψηλής διέγερσης.
Αυτό δεν σημαίνει ότι ο καναπές είναι πάντα ασφαλής. Ακόμη και η τηλεοπτική παρακολούθηση μπορεί να προκαλέσει αύξηση των παλμών και του στρες, ειδικά όταν ο αγώνας έχει μεγάλη σημασία για τον φίλαθλο.
Ποιοι πρέπει να προσέχουν περισσότερο
Οι ειδικοί συνιστούν ιδιαίτερη προσοχή σε όσους έχουν ιστορικό εμφράγματος, στεφανιαία νόσο, στηθάγχη, καρδιακή ανεπάρκεια, αρρυθμίες ή έχουν υποβληθεί σε αγγειοπλαστική ή bypass.
Πιο προσεκτικοί πρέπει επίσης να είναι όσοι έχουν παράγοντες κινδύνου, ακόμη κι αν δεν έχουν διαγνωσμένη καρδιοπάθεια: υπέρταση, σακχαρώδη διαβήτη, υψηλή χοληστερόλη, κάπνισμα, παχυσαρκία, καθιστική ζωή ή οικογενειακό ιστορικό καρδιαγγειακής νόσου.
Ιδιαίτερη σημασία έχει και η συνέπεια στη φαρμακευτική αγωγή. Οσοι λαμβάνουν φάρμακα για την καρδιά, την πίεση ή τη χοληστερόλη δεν πρέπει να τα παραλείπουν επειδή «έχει αγώνα», επειδή βρίσκονται σε παρέα ή επειδή καταναλώνουν αλκοόλ.
Αλκοόλ, κάπνισμα και ζέστη: Ο επικίνδυνος συνδυασμός
Το Μουντιάλ, ειδικά μέσα στο καλοκαίρι, συχνά συνοδεύεται από μπύρες, βαριά φαγητά, πολύωρη καθιστική παρακολούθηση, κάπνισμα και έντονη ζέστη. Ολα αυτά μπορεί να επιβαρύνουν την καρδιά.
Το αλκοόλ μπορεί να επηρεάσει τους παλμούς και την πίεση, ενώ η ζέστη και η αφυδάτωση αυξάνουν την καταπόνηση του οργανισμού. Το κάπνισμα, από την άλλη, επιβαρύνει άμεσα το καρδιαγγειακό σύστημα και αυξάνει τον κίνδυνο αγγειακών επεισοδίων.
Το μήνυμα των καρδιολόγων δεν είναι «μην δείτε τον αγώνα». Είναι: δείτε τον με τρόπο που δεν βάζει την καρδιά σε περιττή δοκιμασία.
Τα σημάδια που δεν πρέπει να αγνοηθούν
Πόνος, πίεση ή βάρος στο στήθος, δύσπνοια, κρύος ιδρώτας, ζάλη, τάση λιποθυμίας, έντονη αδυναμία, ναυτία, πόνος που αντανακλά στο χέρι, στον ώμο, στον αυχένα, στη γνάθο ή στην πλάτη είναι συμπτώματα που δεν πρέπει να αποδίδονται βιαστικά στην «αγωνία του ματς».
Το ίδιο ισχύει για έναν πολύ γρήγορο ή ακανόνιστο καρδιακό ρυθμό, ειδικά αν συνοδεύεται από δυσφορία, πόνο στο στήθος ή δύσπνοια.
Σε τέτοια περίπτωση, η οδηγία είναι σαφής: δεν περιμένουμε να τελειώσει ο αγώνας. Ζητάμε άμεσα ιατρική βοήθεια.
Πώς μπορούν να προστατευθούν οι φίλαθλοι
Οσοι ανήκουν σε ομάδα υψηλού κινδύνου καλό είναι να παρακολουθούν τον αγώνα σε πιο ήρεμο περιβάλλον, να αποφεύγουν την υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ, να πίνουν νερό, να μην καπνίζουν, να μην παραλείπουν την αγωγή τους και να αποφεύγουν τη μεγάλη έκθεση σε ζέστη ή συνωστισμό.
Αν κάποιος γνωρίζει ότι έχει καρδιολογικό πρόβλημα, καλό είναι να έχει ενημερώσει τους ανθρώπους που βρίσκονται μαζί του. Αν έχει οδηγίες από τον γιατρό του για συγκεκριμένα φάρμακα σε περίπτωση στηθάγχης ή συμπτωμάτων, πρέπει να τις ακολουθήσει όπως του έχουν δοθεί.
Για όλους τους υπόλοιπους, το Μουντιάλ είναι μια υπενθύμιση ότι η καρδιά δεν επηρεάζεται μόνο από τη διατροφή και την άσκηση. Επηρεάζεται και από το συναίσθημα.
Και στο ποδόσφαιρο, όπως και στην υγεία, το τελικό σφύριγμα δεν πρέπει να βρίσκει κανέναν να έχει αγνοήσει τα προειδοποιητικά σημάδια.
