Σε μια περίοδο όπου η Ευρώπη επιδιώκει να ενισχύσει την παραγωγή κρίσιμων πρώτων υλών και να μειώσει την εξάρτησή της από τρίτες χώρες, η συζήτηση γύρω από τη μεταλλευτική δραστηριότητα μετατοπίζεται από το «αν» στο «πώς». Η πρόκληση πλέον δεν είναι μόνο η αξιοποίηση των διαθέσιμων κοιτασμάτων, αλλά η ανάπτυξη έργων που συνδυάζουν προηγμένη τεχνολογία, υψηλά περιβαλλοντικά πρότυπα και ουσιαστική συνεισφορά στην οικονομία και την κοινωνία.
Το μεταλλευτικό έργο χαλκού και χρυσού στις Σκουριές, αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτής της νέας γενιάς επενδύσεων. Με την έναρξη παραγωγής του, το έργο αναδεικνύει ένα διαφορετικό μοντέλο μεταλλευτικής δραστηριότητας, σχεδιασμένο εξαρχής στη βάση των αρχών της υπεύθυνης μεταλλευτικής δραστηριότητας, της ψηφιακής τεχνολογίας και της υπεύθυνης διαχείρισης των φυσικών πόρων.
Η τεχνολογία βρίσκεται στον πυρήνα αυτού του σχεδιασμού. Οι Σκουριές αποτελούν το πρώτο, πλήρως ψηφιακό και αυτοματοποιημένο μεταλλείο της Ελλάδας, αξιοποιώντας προηγμένα συστήματα αυτοματισμού, τηλεχειρισμού και παρακολούθησης των παραγωγικών διαδικασιών, εξ’ αποστάσεως και σε πραγματικό χρόνο. Αντίστοιχες τεχνολογίες εφαρμόζονται ήδη στο υπόγειο μεταλλείο της Ολυμπιάδας, όπου το πρώτο υπόγειο δίκτυο κινητής τηλεφωνίας 4G LTE σε βάθος 400 μέτρων, επιτρέπει μεθόδους απομακρυσμένης εξόρυξης, που βελτιώνουν την ασφάλεια και την παραγωγικότητα. Οι εργαζόμενοι έχουν πρόσβαση σε ένα σύγχρονο εκπαιδευτικό κέντρο, το Prometheus (Προμηθέας) Mining Academy, όπου εκπαιδεύονται σε προσομοιωτές επαυξημένης πραγματικότητας άνω των 3 εκατ. ευρώ πριν απασχοληθούν στο πεδίο.
Εξίσου καθοριστικό ρόλο, διαδραματίζει ο περιβαλλοντικός σχεδιασμός, ο οποίος δεν αντιμετωπίστηκε ως συμπληρωματική παράμετρος του έργου, αλλά ως βασική προϋπόθεση ανάπτυξής του. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί, η εφαρμογή της τεχνολογίας ξηρής απόθεσης αφυγρασμένων μεταλλευτικών καταλοίπων, μίας από τις πλέον προηγμένες διεθνώς. Η τεχνολογία αυτή, επιτρέπει την αφαίρεση έως και του 90% του νερού από τα κατάλοιπα, μεγιστοποιεί την ανακύκλωση και επαναχρησιμοποίησή του, στην παραγωγική διαδικασία και έχει οδηγήσει σε περίπου 40% μικρότερο περιβαλλοντικό αποτύπωμα – σε σχέση πάντα, με τον αρχικό σχεδιασμό του έργου.
Παράλληλα, στις Σκουριές εφαρμόζεται ολοκληρωμένο σύστημα διαχείρισης υδάτων και αποβλήτων, ενώ η φιλοσοφία της παράλληλης αποκατάστασης επιτρέπει την προοδευτική επαναφορά των περιοχών όπου ολοκληρώνεται η μεταλλευτική δραστηριότητα, χωρίς να απαιτείται η αναμονή μέχρι το τέλος της διάρκειας ζωής του έργου. Μέρος των μεταλλευτικών καταλοίπων, αξιοποιείται για την πλήρωση των υπόγειων στοών και του τελικού ανοιχτού ορύγματος, ενισχύοντας τις πρακτικές κυκλικότητας του έργου.
Η περιβαλλοντική επίδοση τεκμηριώνεται διαρκώς, μέσα από ένα από τα πλέον ολοκληρωμένα συστήματα περιβαλλοντικής παρακολούθησης στην Ευρώπη. Περισσότερα από 700 σημεία ελέγχου, καταγράφουν σε πραγματικό χρόνο 15 διαφορετικές περιβαλλοντικές παραμέτρους, με τα αποτελέσματα να δημοσιοποιούνται μέσω ειδικής ψηφιακής πλατφόρμας, ενισχύοντας τη διαφάνεια και την επιστημονική τεκμηρίωση της λειτουργίας.
Περισσότερο από μια εμβληματική βιομηχανική επένδυση, οι Σκουριές αποτυπώνουν την κατεύθυνση προς την οποία εξελίσσεται σήμερα, η ευρωπαϊκή μεταλλευτική βιομηχανία. Μια κατεύθυνση όπου η τεχνολογία, η ψηφιοποίηση και η βιωσιμότητα δεν αποτελούν πλέον επιλογές, αλλά τον νέο κανόνα λειτουργίας της σύγχρονης, μεταλλευτικής δραστηριότητας.
