Ο Νίκος Παλαιοκώστας υπήρξε για δεκαετίες ένα από τα πλέον γνωστά ονόματα του ελληνικού ποινικού χρονικού. «Φαντομάς», «Ρομπέν των Φτωχών», «Αγρίμι των βουνών» ήταν μερικά από τα προσωνύμια που του αποδόθηκαν, δημιουργώντας γύρω από τον ίδιο και τον μικρότερο αδελφό του Βασίλη έναν μύθο που συχνά ξεπέρασε τα πραγματικά γεγονότα.
Πίσω από τον μύθο, όμως, υπήρχε ένα βαρύ ποινικό παρελθόν: ένοπλες ληστείες, αποδράσεις και συμμετοχή σε απαγωγή.
Από το Μοσχόφυτο Τρικάλων στην παρανομία
Ο Νίκος Παλαιοκώστας γεννήθηκε το 1960 στο Μοσχόφυτο Τρικάλων και ήταν ο μεγαλύτερος αδελφός του Βασίλη. Οι δυο τους μεγάλωσαν σε ορεινή περιοχή της Θεσσαλίας και διατηρούσαν εξαιρετικά στενή σχέση.
Η σύγκρουση του Νίκου με τον νόμο είχε αρχίσει ήδη από τη δεκαετία του 1980. Το 1988 βρέθηκε στις φυλακές Τρικάλων. Στις 18 Δεκεμβρίου εκείνης της χρονιάς δραπέτευσε με τη βοήθεια του αδελφού του.
Τον Φεβρουάριο του 1990 συνελήφθη ξανά. Η γνωριμία των δύο αδελφών με τον Κώστα Σαμαρά, γνωστό ως «Καλλιτέχνη» ή «Πεταλούδα», δημιούργησε μια ομάδα που συνδέθηκε με σειρά ληστειών τραπεζών σε διαφορετικές περιοχές της Ελλάδας.
Η ληστεία της Καλαμπάκας που έγραψε ιστορία
Η υπόθεση που έκανε τα αδέλφια Παλαιοκώστα πανελλαδικά γνωστά σημειώθηκε στις 2 Ιουνίου 1992.
Νίκος και Βασίλης Παλαιοκώστας μαζί με τον Κώστα Σαμαρά εισέβαλαν στο υποκατάστημα της Εθνικής Τράπεζας στην Καλαμπάκα. Η λεία υπολογίστηκε σε περίπου 125 εκατομμύρια δραχμές, ποσό πρωτοφανές για τα δεδομένα της εποχής.
Η επιλογή της ημέρας δεν ήταν τυχαία: ήταν αρχές του μήνα, περίοδος πληρωμών μισθών και συντάξεων και επομένως στα ταμεία υπήρχαν μεγάλα χρηματικά ποσά.
Από τέτοιες υποθέσεις γεννήθηκε σταδιακά και ο μύθος του «Ρομπέν των Φτωχών». Κυκλοφόρησαν πολλές ιστορίες σύμφωνα με τις οποίες χρήματα από ληστείες κατέληγαν σε οικονομικά αδύναμους ανθρώπους. Αυτό συνέβαλε στη δημιουργία μιας ιδιότυπης λαϊκής εικόνας γύρω από τους Παλαιοκώστα, χωρίς βεβαίως να αναιρεί τον χαρακτήρα των εγκληματικών πράξεων για τις οποίες καταδικάστηκαν.
Η απαγωγή Χαΐτογλου
Στις 15 Δεκεμβρίου 1995 σημειώθηκε μία από τις υποθέσεις που συγκλόνισαν την Ελλάδα: η απαγωγή του βιομηχάνου Αλέξανδρου Χαΐτογλου από το Ωραιόκαστρο Θεσσαλονίκης.
Ο επιχειρηματίας κρατήθηκε για τέσσερις ημέρες και απελευθερώθηκε μετά την καταβολή τεράστιου ποσού λύτρων, που στις πηγές της εποχής υπολογίζεται περίπου στα 260-270 εκατομμύρια δραχμές.
Η υπόθεση ενίσχυσε ακόμη περισσότερο το ανθρωποκυνηγητό των διωκτικών αρχών.
Δεκαέξι χρόνια κυνηγημένος
Εκείνο που έκανε τον Νίκο Παλαιοκώστα σχεδόν θρυλική φιγούρα για την εποχή ήταν η ικανότητά του να κινείται για χρόνια χωρίς να συλλαμβάνεται.
Βουνά της Στερεάς Ελλάδας και της Θεσσαλίας, απομονωμένοι δρόμοι, κλεμμένα αυτοκίνητα και συνεχείς αλλαγές τόπου αποτέλεσαν μέρος ενός τρόπου ζωής που δυσκόλευε εξαιρετικά την ΕΛ.ΑΣ.
Στις αστυνομικές ανακοινώσεις καταγραφόταν ως καταζητούμενος επί 16 χρόνια.
Το τέλος αυτής της καταδίωξης ήρθε στις 13 Σεπτεμβρίου 2006.
Η ενέδρα στον Παρνασσό
Η Αστυνομία είχε οργανώσει επιχείρηση που περιλάμβανε παρακολουθήσεις και ενέδρες. Το απόγευμα της 13ης Σεπτεμβρίου δέκα αστυνομικοί είχαν αναπτυχθεί στην περιοχή Βαρκός, κοντά στο Λιβάδι Παρνασσού.
Στις 17:30 εμφανίστηκε ένα μαύρο Opel Corsa, το οποίο είχε κλαπεί από την περιοχή της Άρτας.
Ο οδηγός ήταν ο Νίκος Παλαιοκώστας.
Οι αστυνομικοί του έκαναν σήμα να σταματήσει. Εκείνος προσπάθησε να διαφύγει αναπτύσσοντας ταχύτητα, αλλά το αυτοκίνητο εξετράπη της πορείας του και ανατράπηκε.
Ο Παλαιοκώστας τραυματίστηκε, με κάταγμα στο αριστερό χέρι, και συνελήφθη. Μέσα στο αυτοκίνητο η Αστυνομία ανακοίνωσε ότι βρέθηκαν τρία πυροβόλα όπλα. (Υπουργείο Υγείας)
Ήταν το τέλος ενός από τα μεγαλύτερα ανθρωποκυνηγητά στην ιστορία της Ελληνικής Αστυνομίας.
Σύμφωνα με δημοσιεύματα της εποχής, όταν κατάλαβε ότι πλέον δεν μπορούσε να ξεφύγει, φέρεται να είπε στους αστυνομικούς:
«Κάνατε τη μεγάλη σας τύχη ως αστυνομία. Συλλάβατε αυτόν που αναζητούσατε επί σειράν ετών».
197 χρόνια ποινών
Μετά τη σύλληψή του οδηγήθηκε στη φυλακή. Οι συνολικές ποινές που είχαν συσσωρευτεί σε βάρος του έφθασαν, σύμφωνα με τις σχετικές δικαστικές αναφορές, τα 197 χρόνια και 376 μήνες.
Κρατήθηκε επί χρόνια στις φυλακές Αγίου Στεφάνου Πατρών. Παρά τη φήμη που τον ακολουθούσε, στη διάρκεια της κράτησής του αναφερόταν ότι είχε καλή διαγωγή.
Η αποφυλάκιση για λόγους υγείας
Σταδιακά η κατάσταση της υγείας του επιδεινώθηκε σημαντικά. Αντιμετώπιζε μεταξύ άλλων σοβαρή νεφρική ανεπάρκεια και χρειαζόταν τακτικές αιμοκαθάρσεις.
Στις 6 Οκτωβρίου 2021 το αρμόδιο δικαστικό συμβούλιο έκανε δεκτή την αίτηση αποφυλάκισής του για λόγους υγείας.
Την επόμενη ημέρα πέρασε την πύλη των φυλακών Αγίου Στεφάνου και επέστρεψε στα Τρίκαλα. Το υπόλοιπο της ποινής του θα εκτιόταν σε κατ’ οίκον περιορισμό, με δικαίωμα εξόδου δύο φορές την εβδομάδα, μεταξύ άλλων για τις ανάγκες της αιμοκάθαρσης.
Έτσι, δεκαπέντε χρόνια μετά τη σύλληψη στον Παρνασσό, ο Νίκος Παλαιοκώστας επέστρεψε στην περιοχή όπου είχε γεννηθεί.
Το τέλος στα Τρίκαλα
Τα τελευταία χρόνια της ζωής του σημαδεύτηκαν από σοβαρά προβλήματα υγείας.
Υποβαλλόταν σε αιμοκάθαρση δύο φορές την εβδομάδα, ενώ είχε υποστεί και εγκεφαλικό επεισόδιο και είχε νοσηλευτεί σε κέντρο αποκατάστασης.
Στη συνέχεια μεταφέρθηκε στο Γενικό Νοσοκομείο Τρικάλων και νοσηλεύτηκε στην Α΄ Παθολογική Κλινική.
Τα ξημερώματα της 26ης Απριλίου 2025, περίπου στις 4:00, ο Νίκος Παλαιοκώστας πέθανε στο νοσοκομείο. Ήταν 65 ετών.
Έτσι έκλεισε οριστικά η διαδρομή ενός ανθρώπου που για πολλά χρόνια βρέθηκε ανάμεσα στην πραγματικότητα του οργανωμένου εγκλήματος και στον λαϊκό μύθο που δημιουργήθηκε γύρω από το όνομά του.
Και υπάρχει μια τελευταία ιδιαιτερότητα στην ιστορία των δύο αδελφών: ενώ ο Νίκος συνελήφθη το 2006, φυλακίστηκε, αποφυλακίστηκε για λόγους υγείας και τελικά πέθανε το 2025, ο μικρότερος αδελφός του, Βασίλης Παλαιοκώστας, παρέμεινε για χρόνια ο πλέον διάσημος καταζητούμενος της χώρας, συνδέοντας το οικογενειακό όνομα με ένα από τα μεγαλύτερα κεφάλαια του ελληνικού ποινικού χρονικού.
