Υπάρχουν χειρουργικές επεμβάσεις που δεν αποτελούν απλώς ιατρικά επιτεύγματα. Είναι ιστορίες ανθρώπων, οικογενειών, αγωνίας και ελπίδας. Μία από αυτές γράφτηκε στις 11 Οκτωβρίου 2003, όταν δύο δίδυμα κοριτσάκια από τη Θεσσαλονίκη, γεννημένα ενωμένα στο κεφάλι, χωρίστηκαν με επιτυχία στη Ρώμη. Μια ιδιαίτερα συγκινητική λεπτομέρεια από τις πρώτες στιγμές μετά την επέμβαση ήταν ότι το ένα μωρό άπλωσε το χέρι του προς το άλλο.
Τα κοριτσάκια από τη Θεσσαλονίκη
Τα κορίτσια γεννήθηκαν στις 13 Ιουνίου 2003 στο Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης. Ήταν ενωμένα στην περιοχή του κεφαλιού, αλλά διέθεταν ξεχωριστούς εγκεφάλους. Η οικογένεια ταξίδεψε στην Ιταλία και η επέμβαση πραγματοποιήθηκε στο Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Agostino Gemelli της Ρώμης. Επικεφαλής ήταν ο νευροχειρουργός Concezio Di Rocco. Στη διαδικασία συμμετείχε μεγάλη ομάδα ειδικών και η επέμβαση διήρκεσε περίπου 13 ώρες. Τα παιδιά ήταν τότε σχεδόν τεσσάρων μηνών, όχι πέντε όπως αναφέρεται σε ορισμένες επετειακές καταγραφές.
Το πρώτο ξύπνημα και η επιστροφή στην Ελλάδα
Μετά τον διαχωρισμό, τα βρέφη μεταφέρθηκαν για εντατική παρακολούθηση. Σύμφωνα με τις τότε περιγραφές, το ένα άπλωσε το χέρι προς την αδελφή του. Στις 29 Οκτωβρίου 2003 επέστρεψαν στη Θεσσαλονίκη, με προοπτική περαιτέρω επεμβάσεων αποκατάστασης του κρανίου. Δεν υπάρχουν επαρκώς τεκμηριωμένες δημόσιες πληροφορίες για τη μετέπειτα ζωή τους.
Υπήρξαν και άλλες περιπτώσεις στην Ελλάδα;
Η περίπτωση αυτή συγκαταλέγεται στις πιο γνωστές ελληνικές ιστορίες επιτυχούς διαχωρισμού ενωμένων διδύμων. Δεν υπάρχει όμως εύκολα προσβάσιμο πλήρες δημόσιο μητρώο όλων των αντίστοιχων γεννήσεων και επεμβάσεων στην Ελλάδα. Επομένως δεν μπορεί να υποστηριχθεί ότι ήταν η μοναδική ελληνική περίπτωση.
Οι Ιρανές αδελφές που πέθαναν στη Σιγκαπούρη
Τον Ιούλιο του 2003, μόλις τρεις μήνες νωρίτερα, οι 29χρονες Λαντάν και Λαλέχ Μπιτζανί, ενωμένες στο κεφάλι από τη γέννησή τους, υποβλήθηκαν στη Σιγκαπούρη σε επέμβαση που κράτησε περίπου 50 ώρες. Επιθυμούσαν να ζήσουν ανεξάρτητες ζωές. Παρά τον χειρουργικό διαχωρισμό, και οι δύο πέθαναν στις 8 Ιουλίου από σοβαρές επιπλοκές και αιμορραγία. Η υπόθεση προκάλεσε διεθνή συζήτηση για τα όρια της ιατρικής και την αυτονομία των ασθενών.
Οι αδελφοί που έδωσαν το όνομα «Σιαμαίοι»
Οι Τσανγκ και Ενγκ Μπάνκερ γεννήθηκαν το 1811 στο Σιάμ, τη σημερινή Ταϊλάνδη, ενωμένοι στον κορμό. Έγιναν παγκοσμίως γνωστοί, εγκαταστάθηκαν στις Ηνωμένες Πολιτείες, παντρεύτηκαν δύο αδελφές και απέκτησαν συνολικά 21 παιδιά. Δεν χωρίστηκαν χειρουργικά και πέθαναν το 1874. Από αυτούς καθιερώθηκε ο όρος «σιαμαία δίδυμα», αν και σήμερα προτιμάται ο ακριβέστερος όρος «ενωμένα δίδυμα».
Το Νεπάλ, η Φιλαδέλφεια και οι νεότερες επιτυχίες
Το 2001 οι αδελφές Γκάνγκα και Τζαμούνα Σρέστα από το Νεπάλ χωρίστηκαν στη Σιγκαπούρη ύστερα από εξαιρετικά πολύωρη επέμβαση. Το 2017 οι Έριν και Άμπι Ντιλέινι, ενωμένες στο κεφάλι, χωρίστηκαν σε ηλικία δέκα μηνών στο Παιδιατρικό Νοσοκομείο της Φιλαδέλφειας. Το 2021 στο ίδιο νοσοκομείο χωρίστηκαν οι Άντισον και Λιλιάνα Αλτομπέλι, που μοιράζονταν ανατομικές δομές του θώρακα και της κοιλιάς. Το 2024 πραγματοποιήθηκε επίσης επιτυχής διαχωρισμός των αδελφών Αμάρι και Τζαβάρ Ράφιν, οι οποίοι μοιράζονταν τμήματα του θώρακα, του διαφράγματος και του ήπατος.
Πόσο σπάνια είναι τα ενωμένα δίδυμα;
Η συχνότητα υπολογίζεται περίπου σε μία περίπτωση ανά 35.000 έως 80.000 γεννήσεις, ανάλογα με τη μέθοδο καταγραφής. Πολλά έμβρυα δεν επιβιώνουν έως τη γέννηση. Ο διαχωρισμός εξαρτάται από τα κοινά όργανα, την αγγείωση και τη δυνατότητα αυτόνομης επιβίωσης. Οι σύγχρονες απεικονιστικές τεχνικές και τα τρισδιάστατα μοντέλα βοηθούν τον σχεδιασμό, χωρίς να εξαλείφουν τον κίνδυνο.
Μια επέμβαση που έμεινε στη μνήμη
Η 11η Οκτωβρίου 2003 έμεινε ως μια ημέρα ελπίδας για δύο παιδιά από τη Θεσσαλονίκη. Πίσω από τις χειρουργικές τεχνικές, τους γιατρούς και την πολύωρη προσπάθεια, υπάρχει μια εικόνα που παραμένει συγκινητική: ένα μικρό χέρι που αναζητά την αδελφή του. Ο διαχωρισμός των σωμάτων δεν σήμαινε και διαχωρισμό του δεσμού τους.
Πηγές: Associated Press, AFP, The Guardian, Children’s Hospital of Philadelphia.
