Οι φήμες και οι ανεπίσημες συζητήσεις αποτελούν μέρος της καθημερινότητας σε πολλούς χώρους εργασίας. Πληροφορίες που μεταφέρονται από στόμα σε στόμα, σχόλια για συναδέλφους και συζητήσεις που γίνονται ερήμην τους μπορούν να επηρεάσουν το κλίμα μιας ολόκληρης ομάδας.
Παρότι συνήθως αντιμετωπίζουμε αυτές τις συμπεριφορές αρνητικά, οι ειδικοί επισημαίνουν ότι η πραγματικότητα είναι πιο σύνθετη. Ανάλογα με το περιεχόμενο, την πρόθεση και τις συνέπειές τους, μπορεί να λειτουργήσουν προστατευτικά, να ενισχύσουν τις σχέσεις μεταξύ συναδέλφων ή, αντίθετα, να πλήξουν την εμπιστοσύνη και την επαγγελματική αξιοπιστία.
Πώς ξεχωρίζουμε μια χρήσιμη πληροφορία από μια επιζήμια φήμη; Και πώς μπορούμε να αποφύγουμε τη συμμετοχή σε τέτοιες συζητήσεις χωρίς να αποξενωθούμε από τους συναδέλφους μας;
Πότε οι ανεπίσημες συζητήσεις μπορούν να μας προστατεύσουν
Σύμφωνα με τη Ρεμπέκα Γκρίνμπαουμ, καθηγήτρια Διοίκησης Ανθρώπινου Δυναμικού στο Πανεπιστήμιο Rutgers, η ανταλλαγή πληροφοριών για άλλους ανθρώπους συνδέεται με την ανάγκη μας να δημιουργούμε σχέσεις και να αναγνωρίζουμε ποιον μπορούμε να εμπιστευτούμε.
Η ανεπίσημη επικοινωνία μεταξύ συναδέλφων μπορεί να αποδειχθεί χρήσιμη όταν αποσκοπεί στην προειδοποίηση για προβληματικές ή κακοποιητικές συμπεριφορές. Παράλληλα, η συζήτηση δυσάρεστων επαγγελματικών εμπειριών με ανθρώπους που εμπιστευόμαστε μπορεί να προσφέρει συναισθηματική υποστήριξη και να ενισχύσει το αίσθημα ότι ανήκουμε σε μια ομάδα.
Ο Στίβεν Λι, επίκουρος καθηγητής στο Washington State University, επισημαίνει ότι πίσω από τέτοιες συζητήσεις μπορεί να κρύβονται προβλήματα τα οποία ένας οργανισμός δεν έχει αναγνωρίσει ή αντιμετωπίσει.
Ωστόσο, όταν πρόκειται για σοβαρά περιστατικά, η ανεπίσημη ανταλλαγή πληροφοριών δεν αρκεί. Χρειάζεται να απευθυνόμαστε στα αρμόδια πρόσωπα ή στις κατάλληλες υπηρεσίες, ώστε να υπάρχει δυνατότητα ουσιαστικής αντιμετώπισης.
Πότε οι φήμες γίνονται επιζήμιες
Η κατάσταση αλλάζει όταν διαδίδονται ανεπιβεβαίωτες πληροφορίες, αποκαλύπτονται προσωπικά ζητήματα ή διατυπώνονται κακόβουλα σχόλια.
Οι συνέπειες μπορεί να είναι σοβαρές, όχι μόνο για εκείνον που γίνεται αντικείμενο συζήτησης, αλλά και για όσους συμμετέχουν στη διάδοση των πληροφοριών.
Η επαγγελματική αξιοπιστία στηρίζεται σε μεγάλο βαθμό στην εμπιστοσύνη. Όταν αποκτούμε τη φήμη ότι σχολιάζουμε διαρκώς τους άλλους, οι συνάδελφοί μας μπορεί να αρχίσουν να αντιμετωπίζουν με επιφυλακτικότητα όσα λέμε και να αποφεύγουν να μοιράζονται πληροφορίες μαζί μας.
Επιπλέον, η συνεχής ενασχόληση με φήμες αποσπά την προσοχή από την εργασία, περιορίζει την παραγωγικότητα και μπορεί να δημιουργήσει κλίμα ανασφάλειας.
Πώς επηρεάζουν την ψυχολογία μας
Οι συζητήσεις για τρίτους δεν επηρεάζουν μόνο τις επαγγελματικές σχέσεις, αλλά και τον τρόπο που αισθανόμαστε.
Μια συζήτηση με έναν έμπιστο συνάδελφο μπορεί να μας ανακουφίσει προσωρινά από την ένταση και να μας βοηθήσει να διαχειριστούμε δυσάρεστα συναισθήματα. Ωστόσο, η επανειλημμένη συμμετοχή σε αρνητικές συζητήσεις μπορεί να αφήσει πίσω της ενοχές, αμηχανία ή δυσφορία.
Η Γκρίνμπαουμ προτείνει να προσέχουμε πώς αισθανόμαστε μετά από τέτοιες συνομιλίες. Αν διαπιστώνουμε ότι νιώθουμε ενοχές ή ντροπή, ίσως αυτό αποτελεί ένδειξη ότι η συμπεριφορά μας δεν συμφωνεί με τις προσωπικές μας αξίες.
Αξίζει επίσης να αναρωτιόμαστε αν οι πληροφορίες που μεταφέρουμε είναι αληθείς, ποια είναι η πρόθεσή μας και πόσο μπορεί να επηρεάσουν τον άνθρωπο στον οποίο αναφέρονται.
Πώς κρατάμε αποστάσεις χωρίς να αποξενωθούμε
Η επιθυμία να διατηρήσουμε καλές σχέσεις με τους συναδέλφους μας μπορεί να μας οδηγήσει να συμμετέχουμε σε συζητήσεις που στην πραγματικότητα μας φέρνουν σε δύσκολη θέση.
Ωστόσο, δεν χρειάζεται να γίνουμε απότομοι ή επικριτικοί για να κρατήσουμε αποστάσεις.
Η σύμβουλος επαγγελματικής συμπεριφοράς Μαράια Χάμπερτ προτείνει να αναγνωρίζουμε ευγενικά όσα μας λέει ο συνομιλητής μας, χωρίς να προσθέτουμε σχόλια ή να επιβεβαιώνουμε ανεξακρίβωτες πληροφορίες. Στη συνέχεια, μπορούμε να αλλάζουμε διακριτικά θέμα, στρέφοντας τη συζήτηση σε κοινά ενδιαφέροντα ή σε ουδέτερα ζητήματα.
Είναι επίσης απολύτως θεμιτό να εξηγούμε ότι δεν γνωρίζουμε όλες τις λεπτομέρειες μιας υπόθεσης και επομένως δεν επιθυμούμε να τη σχολιάσουμε.
Αν χρειαζόμαστε να εκφράσουμε τη δυσαρέσκειά μας για μια επαγγελματική εμπειρία, μια συζήτηση με έμπιστο πρόσωπο εκτός εργασιακού περιβάλλοντος μπορεί να μας βοηθήσει, χωρίς να επιβαρύνει τις σχέσεις με τους συναδέλφους μας.
Η σημασία της πρόθεσης και της διακριτικότητας
Το γεγονός ότι μιλάμε για κάποιον που δεν είναι παρών δεν σημαίνει απαραίτητα ότι επιδιώκουμε να τον βλάψουμε. Ακόμη και τα θετικά σχόλια για την απόδοση ή τη συμπεριφορά ενός συναδέλφου αποτελούν μορφή ανεπίσημης επικοινωνίας που μπορεί να ενισχύσει την εκτίμηση και τη συνεργασία.
Η ουσιαστική διαφορά βρίσκεται στο γιατί μοιραζόμαστε μια πληροφορία, πόσο αξιόπιστη είναι και ποιες συνέπειες ενδέχεται να έχει.
Πριν μεταφέρουμε κάτι που ακούσαμε, αξίζει να σκεφτούμε αν θα αισθανόμασταν άνετα να το πούμε παρουσία του ανθρώπου τον οποίο αφορά. Η διακριτικότητα δεν μας απομακρύνει από τους συναδέλφους μας. Αντίθετα, μπορεί να αποτελέσει τη βάση για πιο ειλικρινείς και ουσιαστικές επαγγελματικές σχέσεις.
Με πληροφορίες από Associated Press, Management Decision
