Η εικόνα ενός σκύλου που κινείται ελεύθερος δίπλα στον άνθρωπό του είναι για πολλούς ένας ιδανικός στόχος. Δημιουργεί την αίσθηση ελέγχου, σχέσης και τέλειας εκπαίδευσης. Το ερώτημα όμως δεν είναι αν φαίνεται ωραίο. Είναι αν είναι ρεαλιστικό και αν είναι σωστό στην καθημερινότητα.
Ας ξεκινήσουμε από το βασικότερο. Στην Ελλάδα, σύμφωνα με τον Νόμο 4830/2021, ο σκύλος σε δημόσιο χώρο πρέπει να βρίσκεται υπό τον πλήρη έλεγχο του ιδιοκτήτη του, κάτι που στην πράξη σημαίνει τη χρήση λουριού, εκτός από ειδικά διαμορφωμένους χώρους. Αυτό δεν είναι μια τυπική υποχρέωση χωρίς ουσία. Έχει στόχο την ασφάλεια. Προστατεύει τον σκύλο, τους γύρω ανθρώπους και τα άλλα ζώα. Άρα πριν καν μιλήσουμε για εκπαίδευση, υπάρχει ένα ξεκάθαρο πλαίσιο που δεν μπορούμε να αγνοήσουμε.
Πολλοί ιδιοκτήτες εκφράζουν από την αρχή την επιθυμία να έχουν τον σκύλο τους ελεύθερο και να μένει δίπλα τους. Αυτό όμως δεν είναι μια απλή δεξιότητα. Είναι το αποτέλεσμα μιας ολόκληρης διαδικασίας εκπαίδευσης και σχέσης.
Για να μπορεί ένας σκύλος να κινείται με ασφάλεια χωρίς λουρί σε μέρη πάντα όπου επιτρέπεται, πρέπει να επιστρέφει σε εσένα σε κάθε συνθήκη. Όχι μόνο όταν είναι ήρεμος ή σε ένα γνώριμο περιβάλλον, αλλά και όταν εμφανίζονται έντονα ερεθίσματα.
Ένα πολύ συνηθισμένο παράδειγμα είναι το εξής. Ο σκύλος περπατάει δίπλα σου και ξαφνικά βλέπει μια γάτα. Εκείνη τη στιγμή ενεργοποιείται έντονη φυσική τάση καταδίωξης. Αν δεν έχει προηγηθεί σωστή εκπαίδευση σε τέτοιες καταστάσεις, ο σκύλος θα φύγει. Αυτό δεν είναι θέμα κακής συμπεριφοράς. Είναι φυσική αντίδραση.
Γι’ αυτό και ακούμε συχνά φράσεις όπως : «Δεν το κάνει ποτέ αυτό», ή «Πάντα ήταν δίπλα μου».
Η πραγματικότητα είναι ότι δεν είχε δοκιμαστεί σε τόσο ισχυρό ερέθισμα.
Ένα ακόμη σημαντικό στοιχείο είναι η φυλή. Δεν έχουν όλοι οι σκύλοι την ίδια προδιάθεση. Κάποιοι έχουν μεγαλύτερη ανάγκη για συνεργασία με τον άνθρωπο, ενώ άλλοι έχουν πιο έντονη τάση για εξερεύνηση ή καταδίωξη. Αυτό επηρεάζει άμεσα το πόσο εύκολα μπορούν να διατηρήσουν επαφή με τον ιδιοκτήτη τους σε δύσκολες συνθήκες.
Στη συνέχεια, πρέπει να δούμε τη σχέση ανθρώπου και σκύλου. Ένας σκύλος δεν μένει κοντά επειδή του το ζητήσαμε μία φορά. Μαθαίνει να μένει κοντά μέσα από επαναλαμβανόμενες εμπειρίες, όπου η παρουσία του ιδιοκτήτη έχει αξία. Αυτό απαιτεί χρόνο, συνέπεια και σωστή καθοδήγηση.
Ένα από τα πιο συχνά λάθη είναι η αποσπασματική εκπαίδευση. Πολλοί προσπαθούν να μάθουν μόνο μία εντολή, όπως το ”έλα”, και θεωρούν ότι αυτό αρκεί. Στην πράξη, η συμπεριφορά είναι αποτέλεσμα πολλών παραγόντων.
Ένας σκύλος που τραβάει στο λουρί, που δυσκολεύεται να συγκρατηθεί ή που ενθουσιάζεται εύκολα, δεν μπορεί ξαφνικά να είναι αξιόπιστος χωρίς λουρί. Η εκπαίδευση λειτουργεί σαν αλυσίδα. Περιλαμβάνει ήρεμο περπάτημα, προσοχή στον ιδιοκτήτη, διαχείριση ερεθισμάτων και σταδιακή εξοικείωση με διαφορετικά περιβάλλοντα.
Συμπέρασμα και πρακτικά βήματα
Αν θέλεις να πλησιάσεις αυτό το επίπεδο ελέγχου, χρειάζεται να το δεις σαν διαδικασία και όχι σαν στόχο που γίνεται από τη μία μέρα στην άλλη.
Μερικά βασικά βήματα για να ξεκινήσεις σωστά:
- Ξεκίνα με μακρύ λουρί. Σου δίνει έλεγχο αλλά και ελευθερία στον σκύλο να κινηθεί και να μάθει.
- Δούλεψε την επιστροφή σε εύκολα περιβάλλοντα πριν πας σε δύσκολα.
- Αντάμειβε κάθε σωστή επιστροφή ώστε να έχει αξία για τον σκύλο.
- Δούλεψε την προσοχή του σκύλου σε εσένα, όχι μόνο όταν τον φωνάζεις αλλά και κατά τη διάρκεια της βόλτας.
- Μάθε στον σκύλο να συγκρατείται πριν δράσει, ειδικά όταν βλέπει κάτι που τον ενθουσιάζει.
- Προχώρησε σταδιακά σε πιο δύσκολες καταστάσεις, ποτέ απότομα.
- Αν δεις ότι δεν ανταποκρίνεται, κάνε ένα βήμα πίσω και απλοποίησε την άσκηση.
Κλείνοντας θα πρέπει να θυμάσαι, αυτό που έχει πραγματική αξία δεν είναι η εικόνα της ελευθερίας. Είναι η ασφάλεια και η σωστή διαχείριση του σκύλου σε κάθε περίσταση. Και αν θελήσεις να δοκιμάσεις να τον αφήσεις πιο ελεύθερο, αυτό πρέπει να γίνεται μόνο σε χώρους όπου επιτρέπεται και είναι ασφαλές για όλους.
