Ήταν μία από τις πιο ηχηρές δικαστικές αποφάσεις της Μεταπολίτευσης. Ο Άκης Τσοχατζόπουλος, ο πολιτικός που είχε βρεθεί μια ανάσα από την ηγεσία του ΠΑΣΟΚ και είχε υπηρετήσει σε κορυφαία υπουργεία, άκουσε στις 7 Οκτωβρίου 2013 το Τριμελές Εφετείο Κακουργημάτων να του επιβάλλει κάθειρξη 20 ετών για νομιμοποίηση εσόδων από παράνομη δραστηριότητα, κατ’ επάγγελμα και κατ’ εξακολούθηση. Η απόφαση αποτέλεσε το αποκορύφωμα μιας υπόθεσης που είχε συνδεθεί με εξοπλιστικά προγράμματα, διαδρομές χρημάτων, υπεράκτιες εταιρείες και ακριβά ακίνητα.
Από την κορυφή της πολιτικής στην αίθουσα του δικαστηρίου
Ο Απόστολος-Αθανάσιος «Άκης» Τσοχατζόπουλος υπήρξε επί δεκαετίες ένα από τα ισχυρότερα στελέχη του ΠΑΣΟΚ και στενός συνεργάτης του Ανδρέα Παπανδρέου. Διετέλεσε υπουργός σε πολλές κυβερνήσεις και από το 1996 έως το 2001 υπουργός Εθνικής Άμυνας. Το 1996 διεκδίκησε μάλιστα την πρωθυπουργία και την προεδρία του ΠΑΣΟΚ μετά την αποχώρηση του Ανδρέα Παπανδρέου, χάνοντας από τον Κώστα Σημίτη.
Η πολιτική διαδρομή του, όμως, έμελλε να επισκιαστεί από τις έρευνες για εξοπλιστικά προγράμματα της περιόδου κατά την οποία βρισκόταν στο υπουργείο Άμυνας. Στο επίκεντρο βρέθηκαν, μεταξύ άλλων, η προμήθεια των ρωσικών αντιαεροπορικών συστημάτων TOR-M1 και η υπόθεση των γερμανικών υποβρυχίων.
Το δίκτυο του «μαύρου» χρήματος
Η δικαστική έρευνα περιέγραψε ένα σύνθετο πλέγμα εταιρειών και τραπεζικών διαδρομών μέσω των οποίων, σύμφωνα με την κατηγορία και τις δικαστικές κρίσεις, διακινήθηκαν παράνομα χρήματα που συνδέθηκαν με εξοπλιστικές συμβάσεις. Στην υπόθεση εμφανίστηκαν υπεράκτιες εταιρείες, ενδιάμεσα πρόσωπα, λογαριασμοί στο εξωτερικό και αγορές ακινήτων.
Ιδιαίτερη δημοσιότητα είχε πάρει η κατοικία στη Διονυσίου Αρεοπαγίτου, απέναντι από την Ακρόπολη, καθώς η απόκτησή της εξετάστηκε στο πλαίσιο της διαδρομής των χρημάτων. Η υπόθεση εξελίχθηκε έτσι από ένα πολιτικό σκάνδαλο σε μια μεγάλη δικαστική έρευνα για ξέπλυμα χρήματος.
Η απόφαση της 7ης Οκτωβρίου 2013
Μετά από μια πολύμηνη ακροαματική διαδικασία, το Τριμελές Εφετείο Κακουργημάτων έκρινε τον Άκη Τσοχατζόπουλο ένοχο για νομιμοποίηση εσόδων από παράνομη δραστηριότητα, κατ’ επάγγελμα και κατ’ εξακολούθηση. Δεν του αναγνωρίστηκε ελαφρυντικό και του επιβλήθηκε κάθειρξη 20 ετών, η ανώτατη ποινή που μπορούσε να επιβληθεί για το αδίκημα.
Σε κάθειρξη 12 ετών καταδικάστηκαν η σύζυγός του Βίκυ Σταμάτη και η κόρη του Αρετή Τσοχατζοπούλου. Ο Γιάννης Σμπώκος καταδικάστηκε σε 16 χρόνια, ενώ σε άλλους καταδικασθέντες επιβλήθηκαν ποινές από 6 έως 13 έτη. Συνολικά, 17 από τους 19 κατηγορουμένους κρίθηκαν ένοχοι, ενώ δύο αθωώθηκαν.
Δημεύσεις και φυλακή
Το δικαστήριο προχώρησε και σε δημεύσεις περιουσιακών στοιχείων, ενώ αποφάσισε χρηματική ικανοποίηση υπέρ του Ελληνικού Δημοσίου. Ο Τσοχατζόπουλος, η Βίκυ Σταμάτη, η Αρετή Τσοχατζοπούλου και άλλοι ήδη προσωρινά κρατούμενοι δεν έλαβαν αναστολή και παρέμειναν στη φυλακή.
Η εικόνα ενός πρώην υπουργού Εθνικής Άμυνας και ιστορικού στελέχους του κυβερνώντος επί χρόνια ΠΑΣΟΚ να οδηγείται στη φυλακή είχε τεράστιο πολιτικό και συμβολικό βάρος, ιδιαίτερα σε μια περίοδο κατά την οποία η ελληνική κοινωνία βίωνε τις συνέπειες της οικονομικής κρίσης.
Η υπόθεση δεν τελείωσε το 2013
Η δικαστική διαδρομή συνεχίστηκε. Το 2017, σε δεύτερο βαθμό, το Πενταμελές Εφετείο Κακουργημάτων έκρινε εκ νέου ένοχο τον Τσοχατζόπουλο για ξέπλυμα χρήματος και μείωσε την ποινή του από τα 20 στα 19 χρόνια κάθειρξης. Η υπόθεση των εξοπλιστικών συνέχισε για χρόνια να απασχολεί τη Δικαιοσύνη μέσα από διαφορετικές δικογραφίες και πρόσωπα.
Ο Τσοχατζόπουλος αποφυλακίστηκε για λόγους υγείας, έπειτα από πολυετή κράτηση. Πέθανε στις 27 Αυγούστου 2021, σε ηλικία 82 ετών.
Μια υπόθεση-σύμβολο της Μεταπολίτευσης
Η καταδίκη του Άκη Τσοχατζόπουλου έμεινε στην πολιτική ιστορία όχι μόνο λόγω της βαρύτητας των ποινών. Ήταν η πτώση ενός ανθρώπου που είχε φτάσει στα υψηλότερα επίπεδα της εξουσίας και για χρόνια βρισκόταν στον στενό πυρήνα του πολιτικού συστήματος.
Η 7η Οκτωβρίου 2013 έγινε έτσι μια ημερομηνία-ορόσημο στη συζήτηση για τη διαφθορά, τη διαχείριση των εξοπλιστικών δαπανών και τη λογοδοσία των πολιτικών προσώπων. Η υπόθεση υπενθύμισε με τον πιο ηχηρό τρόπο ότι η πολιτική ισχύς δεν αποτελεί από μόνη της ασπίδα απέναντι στη Δικαιοσύνη.
