Για να μας βλέπεις πιο συχνά στα αποτελέσματα αναζήτησης Προσθήκη της huffingtonpost.gr στην Google

Η Ευρώπη βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα από τα σοβαρότερα γεωπολιτικά ερωτήματα των τελευταίων δεκαετιών: ποιος αποφασίζει για το μέλλον της και με ποιο δικαίωμα; Η προαναγγελθείσα συνάντηση των Ντόναλντ Τραμπ, Βλαντίμιρ Πούτιν και Σι Τζινπίνγκ στην Κίνα, με την Ευρωπαϊκή Ένωση απούσα, δημιουργεί προβληματισμό για τις νέες ισορροπίες ισχύος.

Ο Παναγιώτης Ιωακειμίδης, ομότιμος καθηγητής Ευρωπαϊκής Ενοποίησης και Πολιτικής του ΕΚΠΑ, σε συνέντευξή του στον Τέρενς Κουίκ για τη HuffPost, αναλύει τις γεωπολιτικές διαστάσεις, προειδοποιεί για τους κινδύνους που αντιμετωπίζει η Ουκρανία και εξηγεί γιατί οι εξελίξεις έχουν ιδιαίτερη σημασία για την Κύπρο.

Advertisement
Advertisement

Γιατί η Ευρώπη έμεινε έξω από το τραπέζι

«Η Ευρώπη είναι απούσα πρώτα απ’ όλα διότι δεν έχει προσκληθεί», επισημαίνει ο καθηγητής, θέτοντας αμέσως το ουσιαστικό ερώτημα: γιατί δεν προσκλήθηκε;

Κατά την εκτίμησή του, οι τρεις δυνάμεις δεν αντιμετωπίζουν την Ευρωπαϊκή Ένωση ως παράγοντα ικανό να επηρεάσει αποφασιστικά τις συζητήσεις τους.

Υπάρχει όμως και μια βαθύτερη διαφορά. Η Ευρώπη υποστηρίζει ένα πολυμερές διεθνές σύστημα, θεμελιωμένο στο διεθνές δίκαιο, ενώ οι άλλες δυνάμεις προσεγγίζουν τις διεθνείς σχέσεις περισσότερο μέσα από την ισχύ.

Η παρουσία της Ρωσίας, παρά τη συγκριτικά περιορισμένη οικονομική της δύναμη, εξηγείται, σύμφωνα με τον Ιωακειμίδη, από το πυρηνικό της οπλοστάσιο και τη στρατηγική της ισχύ.

Το έλλειμμα ηγεσίας και η ευρωπαϊκή σιωπή

Advertisement

Στο ερώτημα γιατί η Ευρώπη δεν αντέδρασε δυναμικότερα στον αποκλεισμό της, ο καθηγητής αναγνωρίζει ότι θα έπρεπε να είχε υψώσει τη φωνή της. «Να γίνει πιο ορατή και πιο ακουστή», τονίζει, αναδεικνύοντας το πρόβλημα της ευρωπαϊκής ηγεσίας.

Η Γαλλία και η Γερμανία, οι δύο παραδοσιακοί πυλώνες της ευρωπαϊκής ενοποίησης, αντιμετωπίζουν σοβαρές εσωτερικές πολιτικές πιέσεις. Παράλληλα, οι επικεφαλής των ευρωπαϊκών θεσμών δεν διαθέτουν πάντοτε την πολιτική ισχύ που απαιτείται ώστε οι παρεμβάσεις τους να επηρεάζουν τις αποφάσεις των μεγάλων δυνάμεων.

«Το μεγάλο θύμα μπορεί να είναι η Ουκρανία»

Advertisement

Η σημαντικότερη προειδοποίηση του καθηγητή αφορά το ενδεχόμενο μιας συμφωνίας για τον τερματισμό του πολέμου χωρίς ουσιαστική συμμετοχή της Ουκρανίας.

«Ένα από τα εφιαλτικά σενάρια είναι στην τριμερή συνάντηση της Πέμπτης να υπάρξει ένα μεγάλο θύμα και το μεγάλο θύμα να είναι η Ουκρανία».

Ο Ιωακειμίδης αναφέρεται ειδικότερα στο Ντονμπάς, ακόμη και σε περιοχές που δεν βρίσκονται υπό ρωσικό έλεγχο. Μια τέτοια συμφωνία, υπογραμμίζει, θα μπορούσε να οδηγήσει σε τερματισμό των εχθροπραξιών, αλλά όχι απαραίτητα σε δίκαιη ειρήνη.

Advertisement

Η Κύπρος και ο επικίνδυνος προηγούμενος κανόνας

Η συζήτηση αποκτά ιδιαίτερο ελληνικό ενδιαφέρον όταν τίθεται το ζήτημα της Κύπρου, σημαντικό τμήμα της οποίας παραμένει υπό τουρκική κατοχή.

«Οποιοδήποτε μοντέλο ουσιαστικώς αλλάζει τα σύνορα με τη βία στην Ουκρανία δημιουργεί ένα πρότυπο», προειδοποιεί.

Advertisement

Διευκρινίζει, ωστόσο, ότι οι δύο περιπτώσεις διαφέρουν ουσιαστικά, καθώς η Κυπριακή Δημοκρατία είναι κράτος-μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης και διαθέτει την υποστήριξη της Ελλάδας και των ευρωπαϊκών εταίρων της.

Advertisement

Ο καθηγητής επιμένει στην ανάγκη ομοσπονδιακής λύσης του Κυπριακού, υπογραμμίζοντας ότι η ευρωπαϊκή ενότητα μπορεί να αποτελέσει αποτελεσματικό ανάχωμα απέναντι σε επικίνδυνες διεθνείς διευθετήσεις.

Νέα Γιάλτα; Γιατί η Κίνα διαφωνεί με Τραμπ και Πούτιν

Στο τελευταίο ερώτημα, εάν δηλαδή ο κόσμος οδηγείται σε μια δεύτερη Γιάλτα, ο Ιωακειμίδης εμφανίζεται επιφυλακτικός.

Advertisement

Εκτιμά ότι Τραμπ και Πούτιν ενδεχομένως επιθυμούν έναν διαχωρισμό του κόσμου σε σφαίρες επιρροής. Ωστόσο, η Κίνα έχει διαφορετική στρατηγική. «Η Κίνα δεν θέλει μία Γιάλτα», επισημαίνει χαρακτηριστικά.

Σύμφωνα με την ανάλυσή του, το Πεκίνο επιδιώκει ένα περισσότερο ενιαίο παγκόσμιο σύστημα, στο οποίο θα διαδραματίζει κυρίαρχο ρόλο, χωρίς να υιοθετεί το παραδοσιακό μοντέλο ηγεμονίας.

Αυτή η διαφορετική κινεζική προσέγγιση καθιστά, κατά τον καθηγητή, εξαιρετικά δύσκολη την πραγματοποίηση μιας νέας Γιάλτας.

Το συμπέρασμά του είναι σαφές: Ευρώπη και Ελλάδα οφείλουν να παρακολουθούν με ιδιαίτερη προσοχή τις εξελίξεις, καθώς οι αποφάσεις των μεγάλων δυνάμεων μπορούν να επηρεάσουν άμεσα τα ευρωπαϊκά και ελληνικά συμφέροντα.