ΤΟ BLOG
30/03/2017 10:06 EEST | Updated 31/03/2018 08:12 EEST

Φοροδιαφυγή: «Έγκλημα κατά της ζωής» ή έγκλημα κατά της Εθνικής Ασφάλειας;

Το 2016 σε έκθεση του αμερικανικού Υπουργείου Εξωτερικών σχετική με την καταπολέμηση του παγκόσμιου ξεπλύματος μαύρου χρήματος, και των οικονομικών εγκλημάτων που μπορεί να συνδέονται με χρηματοδότηση της τρομοκρατίας, συμπεριλήφθηκε και η Ελλάδα ως μία από τις χώρες όπου πραγματοποιείται σημαντικό ("major") ξέπλυμα μαύρου χρήματος. Σύμφωνα με την έκθεση «...η επίσημη δωροδοκία, η παρουσία οργανωμένου εγκλήματος, και η μεγάλη άτυπη (μαύρη) οικονομία καθιστούν τη χώρα (σ.σ. εννοεί την Ελλάδα) τρωτή στο ξέπλυμα χρημάτων και τη χρηματοδότηση της τρομοκρατίας...».

ullstein bild via Getty Images

Σε πρωτοσέλιδο δημοσίευμα της εφημερίδας ΕΣΤΙΑ (28 Μαρτίου 2017) με τίτλο «Έγκλημα κατά της ζωής η φοροδιαφυγή» αναφέρθηκε η άποψη της εισαγγελέως του Αρείου Πάγου σύμφωνα με την οποία (όπως αναφέρει το δημοσίευμα) «η φοροδιαφυγή αποτελεί έγκλημα ισοδύναμο προς αυτά που στρέφονται κατά της ανθρώπινης ζωής (...) Η ανωτάτη εισαγγελική λειτουργός παρενέβη σε σεμινάριο της Εθνικής Σχολής Δικαστών, όπου διετυπώθη από ανώτερο δικαστή η άποψις ότι η φοροδιαφυγή πρέπει να αποποινικοποιηθεί...»

Το 2016 σε έκθεση του αμερικανικού Υπουργείου Εξωτερικών σχετική με την καταπολέμηση του παγκόσμιου ξεπλύματος μαύρου χρήματος, και των οικονομικών εγκλημάτων που μπορεί να συνδέονται με χρηματοδότηση της τρομοκρατίας, συμπεριλήφθηκε και η Ελλάδα ως μία από τις χώρες όπου πραγματοποιείται σημαντικό ("major") ξέπλυμα μαύρου χρήματος. Σύμφωνα με την έκθεση «...η επίσημη δωροδοκία, η παρουσία οργανωμένου εγκλήματος, και η μεγάλη άτυπη (μαύρη) οικονομία καθιστούν τη χώρα (Σ.Σ. εννοεί την Ελλάδα) τρωτή στο ξέπλυμα χρημάτων και τη χρηματοδότηση της τρομοκρατίας...». Σύμφωνα με την έκθεση «οι περιορισμοί στην κίνηση κεφαλαίων (σ.σ. τα γνωστά capital controls που επιβλήθηκαν στη χώρα μας) δεν έχουν επηρεάσει την ποιότητα των ύποπτων συναλλαγών...»

Παράλληλα, ας θυμίσω πως το 2010 είχε πραγματοποιηθεί στη Νέα Υόρκη η Παγκόσμια Σύνοδος για την Ηθική («Global Ethics Summit») όπου ένας υψηλόβαθμος τότε αξιωματούχος του Αμερικανικού Υπουργείου Δικαιοσύνης, είχε δηλώσει μεταξύ άλλων τα εξής: «...από εδώ και στο εξής, οι ΗΠΑ θα φέρουν ενώπιον της Δικαιοσύνης την (παγκόσμια) διαφθορά με εντεινόμενο και αυστηρό τρόπο... η (παγκόσμια) διαφθορά είναι θέμα Εθνικής Ασφάλειας για τις ΗΠΑ...». Ήταν, ίσως, η πρώτη φορά που συνδέθηκε η παγκόσμια διαφθορά ως κίνδυνος για την Εθνική Ασφάλεια μίας χώρας. Και ποιας χώρας μάλιστα...

Η διαφθορά συνδέεται έμμεσα με τη φοροδιαφυγή: είναι δύο συγκοινωνούντα δοχεία. Η φοροδιαφυγή παράγει διαφθορά. Κάποιος/α άλλος/η θα μπορούσε να ισχυρισθεί, χωρίς να σφάλλει, πως η φοροδιαφυγή είναι διαφθορά.

Η Ελλάδα βρίσκεται μπροστά σε ένα ιστορικό σταυροδρόμι: τώρα, όσο ποτέ άλλοτε, πλησιάζει ίσως η περίοδος κατά την οποία θα ξεκινήσουν δειλά-δειλά οι διαδικασίες για την έρευνα και έπειτα (αναλόγως των αποτελεσμάτων, τα οποία πιθανώς/ίσως θα είναι παρόμοια με αυτά της Κύπρου καθώς συντρέχουν παρόμοιοι γεωλογικοί λόγοι) για την αξιοποίηση των πιθανών ελληνικών κοιτασμάτων υδρογονανθράκων. Τα θέματα της διαφθοράς/φοροδιαφυγής συνδέονται άμεσα με τα θέματα αξιοποίησης των ορυκτών πόρων.

Η παραγόμενη διαφθορά μέσω της φοροδιαφυγής/ξέπλυμα χρήματος αποτελεί θανάσιμο εθνικό κίνδυνο για οποιαδήποτε χώρα διαθέτει ορυκτούς πόρους. Σε αυτό το σταυροδρόμι της πατρίδας μας και οι τρεις εξουσίες (νομοθετική, δικαστική, εκτελεστική) οφείλουν να κατανοήσουν πως έχουμε μπει ήδη σε άλλη εποχή . Μία εποχή η οποία απαντάται μία φορά στα 100 χρόνια. Θα πρέπει ίσως να υπάρξει μία αναπροσαρμογή της νομικής (επιστημονικής) σκέψης αλλά και οι εκπρόσωποι των τριών εξουσιών να αρχίσουν να «σκέφτονται (και) με όρους «ορυκτών πόρων».

Η εκμετάλλευση-αξιοποίηση των ορυκτών πόρων δεν συνάδει με παρουσία διαφθοράς, ξεπλύματος μαύρου χρήματος κλπ. Η παρουσία ορυκτών πόρων (και ειδικά οι υδρογονάνθρακες) μπορεί να θεωρηθεί ως ευχή ή κατάρα για μία χώρα. Τι σημαίνει πραγματικά η φράση «Ευχή ή Κατάρα;» όταν αναφερόμαστε στις πλουτοπαραγωγικές πηγές μίας χώρας; Βάσει ακαδημαϊκής βιβλιογραφίας μία χώρα πάσχει από την κατάρα των πλουτοπαραγωγικών πηγών εφόσον αποδεδειγμένα διαθέτει πλουτοπαραγωγικές πηγές και ταυτόχρονα πληροί και τα τρία κάτωθι κριτήρια/χαρακτηριστικά:

1. το πολιτικό της προσωπικό είναι διεφθαρμένο,

2. οι θεσμοί της είναι ασθενείς λόγω της διαφθοράς, και

3. το πολιτικό της σύστημα είναι πελατειακό (clientelism)

Στην πατρίδα μας, δυστυχώς και τα τρία παραπάνω χαρακτηριστικά ευδοκιμούν. Τυχόν αποποινικοποίηση της φοροδιαφυγής όχι απλώς θα εντείνει τα προαναφερθέντα χαρακτηριστικά, αλλά θα ρίξει τη χώρα στο γκρεμό. Θα τη μετατρέψει σε Αφρικανική μπανανία.

Η κατάρα των πλουτοπαραγωγικών πηγών δεν συνδέεται τόσο με εξωτερικούς κινδύνους, όσο, κυρίως, με εσωτερικούς: ένας βασικός εχθρός της αξιοποίησης των ορυκτών πόρων βρισκόταν και βρίσκεται ακόμη εντός των πυλών...

Εκ των προαναφερθέντων διαπιστώνεται πως η διαφθορά διαμέσω της φοροδιαφυγής μεταβάλλεται σε πανμέγιστο κίνδυνο Εθνικής Ασφάλειας για τη χώρα μας. Αυτό θα πρέπει να αποτελέσει από τώρα και στο εξής Δόγμα για κάθε ελληνική Κυβέρνηση ανεξαρτήτου κόμματος (ας επισημανθεί επίσης το επιχείρημα πως μέσω της φοροδιαφυγής ουσιαστικά απολείπονται οικονομικοί πόροι απαραίτητοι για την ενίσχυση της Εθνικής Άμυνας).

Για να παραφράσω μία ιστορική φράση: «Είτε το έθνος θα εξαφανίσει τη διαφθορά (φοροδιαφυγή), είτε η διαφθορά (φοροδιαφυγή) θα αφανίσει το έθνος».

Συμπερασματικά: ως πολίτης όχι απλά συμφωνώ με την άποψη ότι η φοροδιαφυγή αποτελεί «έγκλημα ισοδύναμο προς αυτά που στρέφονται κατά της ανθρώπινης ζωής» αλλά εκ των προαναφερθέντων συνάγεται ίσως το συμπέρασμα ότι υπό τις νέες συνθήκες οι οποίες τείνουν να διαμορφωθούνη φοροδιαφυγή θα μπορούσε να αποτελέσει ίσως έγκλημα ισοδύναμο προς αυτά που στρέφονται κατά της Εθνικής Ασφάλειας.

ΥΓ. Χωρίς να έχει άδικο κάποιος/α θα μπορούσε να θέσει προς συζήτηση το θέμα της υπερφορολόγησης η οποία κρίνεται ως μία εκ των πιθανών γενεσιουργών αιτίων του φαινομένου της φοροδιαφυγής: η υπερφορολόγηση των πολιτών δημιουργεί κίνητρα για φοροδιαφυγή. Αυτό όμως είναι ένα θέμα που αφορά ξεκάθαρα την οικονομική πολιτική και τους ψηφοφόρους. Ωστόσο, αντιλαμβάνεται ίσως ο αναγνώστης την έμμεση πιθανή σχέση μεταξύ της υπερφορολόγησης και των θεμάτων που άπτονται την Εθνική Ασφάλεια.