Η αντιπαράθεση Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν περνά πλέον σε ένα πρωτοφανές επίπεδο λεκτικής και στρατιωτικής κλιμάκωσης, με την Τεχεράνη να απαντά στις δηλώσεις του Ντόναλντ Τραμπ για τα Στενά του Ορμούζ όχι μόνο με ευθείες απειλές, αλλά και με την ανακοίνωση χρηματικής αμοιβής για τη θανάτωση ή τη σύλληψη Αμερικανών στρατιωτικών.
Πρωταγωνιστής της νέας ιρανικής πρόκλησης είναι ο αρχηγός του ιρανικού στρατού, υποστράτηγος Αμίρ Χαταμί, ο οποίος απάντησε προσωπικά στον Αμερικανό πρόεδρο μετά τη δήλωσή του ότι, όταν ολοκληρωθεί η ήττα του Ιράν, θα μπορούσε να ανακηρύξει τα Στενά του Ορμούζ «έδαφος των Ηνωμένων Πολιτειών».
«Αυτό είναι το Ιράν – Θα σου σπάσουν τα πόδια»
Ο Χαταμί χαρακτήρισε «μεγάλο λάθος» τις δηλώσεις Τραμπ και χρησιμοποίησε μία φράση ασυνήθιστα προσωπική ακόμη και για τα δεδομένα της σκληρής αντιπαράθεσης Τεχεράνης–Ουάσινγκτον:
«Αυτό είναι το Ιράν και έχει υπερασπιστές που θα σου σπάσουν τα πόδια».
Ο Ιρανός στρατηγός υποστήριξε επίσης ότι οι αμερικανικές δυνάμεις έχουν ουσιαστικά εκδιωχθεί από την περιοχή και ότι δεν πρέπει να τους επιτραπεί να επιστρέψουν στον Περσικό Κόλπο, στη Θάλασσα του Ομάν και στα Στενά του Ορμούζ.
Η φρασεολογία δείχνει πόσο έχει ανέβει το θερμόμετρο ανάμεσα στις δύο πλευρές, καθώς το Ορμούζ παραμένει ένα από τα σημαντικότερα στρατηγικά περάσματα του πλανήτη και κρίσιμος διάδρομος για την παγκόσμια αγορά ενέργειας.
Τραμπ: «Θα κάνω τα Στενά του Ορμούζ αμερικανικό έδαφος»
Η οργισμένη αντίδραση της Τεχεράνης ήρθε μετά τις δηλώσεις του Τραμπ ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν πλέον τον έλεγχο της διέλευσης από τα Στενά.
Ο Αμερικανός πρόεδρος δήλωσε ότι, μετά την ολοκλήρωση της ήττας του Ιράν, θα μπορούσε να ανακηρύξει τα Στενά του Ορμούζ αμερικανικό έδαφος, υποστηρίζοντας παράλληλα ότι κανένα πλοίο δεν μπορεί να περάσει εάν δεν το επιτρέψουν οι ΗΠΑ.
Στην πράξη, πάντως, η κατάσταση στη θαλάσσια περιοχή παραμένει πολύ πιο περίπλοκη. Πρόσφατα στοιχεία για τη ναυσιπλοΐα δείχνουν δραματική μείωση της κίνησης σε σχέση με την περίοδο πριν από τον πόλεμο, καθώς ο κίνδυνος επιθέσεων και το υψηλό κόστος ασφάλισης εξακολουθούν να αποτρέπουν πολλά εμπορικά πλοία. (The Wall Street Journal)
30.000 δολάρια για κάθε Αμερικανό στρατιωτικό
Ακόμη πιο σοβαρή είναι η δεύτερη ανακοίνωση του Χαταμί.
Ο αρχηγός του ιρανικού στρατού ανακοίνωσε αμοιβή 30.000 δολαρίων –περίπου 5 δισεκατομμυρίων τομάν– σε όποιον σκοτώσει ή συλλάβει και παραδώσει Αμερικανό στρατιωτικό, τον οποίο η ιρανική πλευρά χαρακτηρίζει «εισβολέα». (الشرق الأوسط)
Μάλιστα, σύμφωνα με τις ίδιες αναφορές, εάν την ενέργεια πραγματοποιήσει γυναίκα, η αμοιβή θα είναι διπλάσια, δηλαδή 60.000 δολάρια.
Ο Χαταμί δεν διευκρίνισε πού και με ποιον τρόπο θα μπορούσε να εφαρμοστεί αυτή η πρωτοφανής «επικήρυξη». Δεν υπάρχει γνωστή ανάπτυξη αμερικανικών χερσαίων δυνάμεων μέσα στο Ιράν, πέρα από ειδική αποστολή διάσωσης Αμερικανού πιλότου τον Απρίλιο.
Και το όπλο… σε μουσείο
Η Τεχεράνη προχώρησε ακόμη περισσότερο στον συμβολισμό.
Σύμφωνα με τις δηλώσεις Χαταμί, το όπλο με το οποίο θα σκοτωθεί Αμερικανός στρατιωτικός θα αγοράζεται από τις ιρανικές αρχές στη διπλάσια τιμή, ο κάτοχός του θα παίρνει καινούργιο και το συγκεκριμένο όπλο θα φυλάσσεται σε μουσείο.
Η ανακοίνωση αυτή μετατρέπει την πολεμική ρητορική σε ένα εξαιρετικά επικίνδυνο μήνυμα επιβράβευσης επιθέσεων εναντίον Αμερικανών στρατιωτικών.
Περισσότεροι από 50.000 Αμερικανοί στρατιωτικοί στην περιοχή
Η σημασία της απειλής γίνεται μεγαλύτερη επειδή οι Ηνωμένες Πολιτείες διατηρούν πάνω από 50.000 στρατιωτικούς στη Μέση Ανατολή, σε βάσεις και στρατιωτικές εγκαταστάσεις χωρών της περιοχής. (The Times)
Αυτό σημαίνει ότι η ιρανική ανακοίνωση δεν αφορά θεωρητικά μόνο ενδεχόμενη παρουσία αμερικανικών δυνάμεων στο ιρανικό έδαφος. Δημιουργεί ένα ευρύτερο ζήτημα ασφαλείας για αμερικανικό προσωπικό στην περιοχή, ιδιαίτερα σε ένα περιβάλλον όπου δρουν ένοπλες οργανώσεις και πολιτοφυλακές που συνδέονται ή συνεργάζονται με την Τεχεράνη.
Το Ορμούζ στο επίκεντρο της παγκόσμιας σύγκρουσης
Πίσω από τη μάχη των απειλών βρίσκεται το πραγματικό διακύβευμα: τα Στενά του Ορμούζ.
Πρόκειται για έναν από τους σημαντικότερους ενεργειακούς διαδρόμους στον κόσμο. Η σύγκρουση γύρω από τον έλεγχό τους έχει ήδη περιορίσει δραστικά τη ναυσιπλοΐα και έχει προκαλέσει τεράστια προβλήματα στις εξαγωγές πετρελαίου και στην παγκόσμια ενεργειακή ασφάλεια. (The Wall Street Journal)
Η Ουάσινγκτον επιμένει ότι μπορεί να εγγυηθεί την ελεύθερη ναυσιπλοΐα. Η Τεχεράνη, από την άλλη, εξακολουθεί να αντιμετωπίζει το Ορμούζ ως βασικό στρατηγικό όπλο πίεσης.
Και τώρα η σύγκρουση περνά σε ακόμη πιο επικίνδυνη φάση: από τη μία ο Τραμπ μιλά για μετατροπή των Στενών σε αμερικανικό έδαφος και από την άλλη ο αρχηγός του ιρανικού στρατού απαντά «θα σου σπάσουμε τα πόδια», βάζοντας ταυτόχρονα τιμή 30.000 δολαρίων για κάθε Αμερικανό στρατιωτικό που θα σκοτωθεί ή θα αιχμαλωτιστεί.
Η ρητορική πλέον δεν αφήνει πολλά περιθώρια παρερμηνείας. Κάθε νέο επεισόδιο στο Ορμούζ, στον Περσικό Κόλπο ή γύρω από αμερικανικές βάσεις στη Μέση Ανατολή μπορεί να προκαλέσει μια νέα, πολύ σοβαρότερη κλιμάκωση.
