ΔΙΕΘΝΕΣ
12/03/2015 14:33 EET | Updated 12/03/2015 15:00 EET

Πενήντα χρόνια από την αποκάλυψη του Βιετνάμ

Chip Somodevilla via Getty Images
WASHINGTON, DC - MARCH 05: Heavy snow coats The Three Soldiers statue near the Vietnam Veterans Memorial on the National Mall March 5, 2015 in Washington, DC. As a huge winter storm moves across the United States from Texas to Maine, the capital region is forecast to get five to ten inches of snowfall. (Photo by Chip Somodevilla/Getty Images)

Ήταν πριν από 50 χρόνια όταν οι ΗΠΑ ενεπλάκησαν ενεργά στον πιο μακροχρόνιο πόλεμο της ιστορίας τους. Πάνω από μισό εκατομμύριο Αμερικανοί στρατιώτες εστάλησαν από τον πρόεδρο Λίντον Τζόνσον να πολεμήσουν στο Βιετνάμ προκειμένου να καταστείλουν την κομμουνιστική εξέγερση στα βόρεια της χώρας.

Η αρχή αυτής της αιματηρής εκστρατείας που οδήγησε σε μια ήττα που οι ΗΠΑ δεν μπόρεσαν ποτέ να ξεπεράσουν έγινε με την άφιξη της πρώτης αμερικανικής ταξιαρχίας στο Ντα Νάνγκ στο Νότιο Βιετνάμ στις 8 Μαρτίου του 1965.

Ωστόσο ο πόλεμος αυτός που στοίχειωσε την Αμερική είχε ξεκινήσει πολύ νωρίτερα και συγκεκριμένα πριν από 20 χρόνια.

Το τέλος του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου βρήκε τις ευρωπαϊκές αποικιοκρατικές δυνάμεις αποδυναμωμένες και τις ΗΠΑ να έχουν αναδειχθεί στον κυρίαρχο γεωπολιτικό παίχτη.

Το 1945 ο βρετανικός στρατός έφτασε στην Γαλλική Ινδοκίνα η οποία είχε απελευθερωθεί από τους Ιάπωνες, για να συνδράμει τις γαλλικές δυνάμεις.

Όμως οι εθνικιστές δεν ήταν διατεθειμένοι να παραμείνουν υπό τον αποικιοκρατικό ζυγό και οι μάχες ήταν σφοδρές με τις ξένες δυνάμεις και τη Λεγεώνα των Ξένων, στις τάξεις της οποίας ήταν και πολλοί πρώην στρατιώτες του Γ΄Ράιχ.

Ο ηγέτης των εθνικιστών ο Χο Τσι Μινχ μέχρι το 1949 έχει κερδίσει την εύνοια και την υποστήριξη της κομμουνιστικής Ρωσίας αλλά και την αναγνώριση απο τον ηγέτη της Κίνας Μάο Τσε Τσούνγκ.

Οι αντάρτες Βιετμίνχ εφοδιασμένοι με σύγχρονα όπλα καταφέρνουν απανωτές νίκες κατά των Γάλλων και των συμμάχων τους με τις συγκρούσεις πλέον να φτάνουν έως και το γειτονικό Λάος.

 Εν τω μεταξύ οι ΗΠΑ έχουν αρχίσει να αναμειγνύονται ενεργά στην καταπολέμηση της κομμουνιστικής εξέγερσης στο Νότιο Βιετνάμ από τα τέλη της δεκαετίας του ’50 και ακόμη νωρίτερα είχαν υποστηρίξει με εφόδια και χρηματοδότηση την επιχείρηση των Γάλλων κατά των επαναστατικών δυνάμεων του Χο Τσι Μινχ.

Η ήττα των Γάλλων το 1954 και η διάσκεψη της Γενεύης αμέσως μετά οδήγησε στον διαχωρισμό του Βιετνάμ σε Βόρειο υπό την κομμουνιστική επιρροή με την ονομασία Λαϊκή Δημοκρατία του Βιετνάμ και στο Νότιο Βιετνάμ.

Οι Γάλλοι στο Νότιο Βιετνάμ έδωσαν αυτοδυναμία διατηρώντας ωστόσο μια παρουσία στην περιοχή την οποία στη συνέχεια παρέδωσαν στις ΗΠΑ στις αρχές της δεκαετίας του 1960.

Από τότε ένας τεράστιος αριθμός αμερικανικών όπλων, μαχητικών αεροπλάνων, ελικοπτέρων και τεθωρακισμένων οχημάτων μεταφοράς προσωπικού, κατέφθασαν στο Νότιο Βιετνάμ μαζί με χιλιάδες επιπλέον στρατιωτικούς συμβούλους.

Το αμερικανικό Πεντάγωνο δημιούργησε τη Διοίκηση Στρατιωτικής Βοήθειας, τη βιετναμέζικη MACV .

Οι δημοσιογράφοι της εποχής αντιλήφθηκαν τι συνέβαινε και για πρώτη φορά στην ιστορία ένας πόλεμος έχει τέτοιου είδους δημοσιογραφική κάλυψη.

Εν τω μεταξύ η Ουάσινγκτον εκφράζει την απόλυτη υποστήριξή της προς τον πρόεδρο του Νοτίου Βιετνάμ,  Νγκο Ντιν Ντιέμ .

Ο Ψυχρός Πόλεμος βρίσκεται στο απόγειό του, έχει προηγηθεί ο πόλεμος της Κορέας και η θεωρία του «ντόμινο» κυριαρχεί στα κέντρα λήψης αποφάσεων των ΗΠΑ. Αν μια χώρα πέσει στην κομμουνιστική επιρροή τότε και άλλες θα ακολουθήσουν

Το 1964 ο Λίντον Τζόνσον, ο οποίος διαδέχεται τον δολοφονηθέντα Κένεντι συνεχίζει να στηρίζει τις επιχειρήσεις στο Βιετνάμ.

Οι Αμερικανοί στρατιώτες έδιναν μάχες με ένα πεινασμένο αλλά αποφασισμένο λαό, ενώ η ζούγκλα κάθε άλλο παρά σύμμαχός τους ήταν. Το φυσικό περιβάλλον των ανταρτών είχε καταντήσει εφιάλτης για τους πεζοναύτες των ΗΠΑ.

Οι ΗΠΑ εμπλέκονται όλο και περισσότερο στον πόλεμο που δεν φαίνεται να τελειώνει. Μετά τον Τζόνσον στην προεδρία των ΗΠΑ ανέρχεται, το 1969 ο Ρίτσαρντ Νίξον.

Παράλληλα ο πόλεμος που έχει ευρεία δημοσιογραφική κάλυψη και τα χιλιάδες φέρετρα που επιστρέφουν στην πατρίδα έχουν προκαλέσει αντιδράσεις στο εσωτερικό των ΗΠΑ.

Το 1968 ο Τζόνσον ανακοίνωσε τον τερματισμό των βομβαρδισμών και τον Ιανουάριο του 1973, διαπραγματευτές από τις ΗΠΑ και το Βόρειο Βιετνάμ υπέγραψαν στο Παρίσι συμφωνία για την κατάπαυση του πυρός.

Λίγους μήνες αργότερα, τα τελευταία αμερικανικά στρατεύματα εγκατέλειπαν το Νότιο Βιετνάμ και οι μάχες μεταξύ των Βόρειων και Νότιων ξέσπασαν και πάλι. Στις 29 Απριλίου του 1975 κατέρρευσε η κυβέρνηση του Νοτίου Βιετνάμ και οι κομμουνιστικές δυνάμεις κατέλαβαν τη Σαϊγκόν. Στις 30 Απριλίου την ώρα που το τελευταίο ελικόπτερο απομακρυνόταν από την πρεσβεία των ΗΠΑ στη Σαϊγκόν, στον περίγυρο αυτής εισερχόταν το πρώτο άρμα των Βορειοβιετναμέζων.

Οι ΗΠΑ ντροπιασμένες έχασαν χιλιάδες στρατιώτες, 3.720 πολεμικά αεροσκάφη και 5.000 ελικόπτερα.

Τουλάχιστον δύο εκατομμύρια βιετναμέζοι, κάτοικοι της Καμπότζης και του Λάος, έχασαν τη ζωή τους, ενώ οι οικολογική καταστροφή από τις βόμβες ναπάλμ ήταν ανυπολόγιστη. Εκτιμάται ότι οι βόμβες που ερρίφθησαν στο Βιετνάμ ήταν κατά τέσσερις φορές περισσότερες από αυτές που έπεσαν κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου.

Την εμπειρία αυτού του πολέμου επηρέασε το θυμικό του αμερικανικού έθνους, ενώ όσοι την έζησαν δεν την ξεπέρασαν ποτέ.