ΔΙΕΘΝΕΣ
22/06/2015 17:39 EEST | Updated 22/06/2015 17:44 EEST

Η συνάντηση που σηματοδοτεί επανεκκίνηση των συνομιλιών Τουρκίας-Ισραήλ

A billboard on a main street by the Ankara municipality to thank Turkish Prime Minister Recep Tayyip Erdogan reads: “ We are grateful to you ” in Ankara, on March 25, 2013, three days after Israeli Prime Minister Benjamin Netanyahu apologized to Turkey over the death of nine Turkish citizens on board a Gaza-bound flotilla in 2010. AFP PHOTO/ADEM ALTAN        (Photo credit should read ADEM ALTAN/AFP/Getty Images)
ADEM ALTAN via Getty Images
A billboard on a main street by the Ankara municipality to thank Turkish Prime Minister Recep Tayyip Erdogan reads: “ We are grateful to you ” in Ankara, on March 25, 2013, three days after Israeli Prime Minister Benjamin Netanyahu apologized to Turkey over the death of nine Turkish citizens on board a Gaza-bound flotilla in 2010. AFP PHOTO/ADEM ALTAN (Photo credit should read ADEM ALTAN/AFP/Getty Images)

Για μυστική συνάντηση μεταξύ του γενικού διευθυντή του υπουργείου Εξωτερικών του Ισραήλ, Ντορ Γκόλντ και του τούρκου ομολόγου του Φεριντούν Σινιρλίογλου στη Ρώμη κάνει λόγο σε δημοσίευμά της η haaretz.com, κάτι που σημαίνει επανεκκίνηση των προσπαθειών για συμφωνία μεταξύ των δύο χωρών.

«Μετά από περισσότερο από ένα χρόνο που οι σχέσεις μεταξύ Τουρκίας και Ισραήλ είναι στον πάγο οι συνομιλίες για μια συμφωνία συμφιλίωσης μεταξύ των δύο χωρών έχουν αρχίσει εκ νέου», αναφέρει το δημοσίευμα.

Ειδικότερα, το δημοσίευμα επικαλείται έναν ανώτερο αξιωματούχο του Ισραήλ ο οποίος φέρεται να είπε ότι ο Γκολντ έφυγε μυστικά για τη Ρώμη τη Δευτέρα προκειμένου να συναντήσει τον Σινιρλίογλου, ο οποίος είναι υπεύθυνος στην τουρκική κυβέρνηση για το «χαρτοφυλάκιο του Ισραήλ» .

Σύμφωνα με το δημοσίευμα, ο Γκολντ , ο οποίος θεωρείται στενός συνεργάτης του πρωθυπουργού του Ισραήλ Μπενιαμίν Νετανιάχου, δεν γνωστοποίησε τα σχέδια του, ούτε στον Γιοσί Κοέν τον Σύμβουλο Εθνικής Ασφάλειας του Νετανιάχου ούτε στον Γιόζεγ Τσιετσανόβερ ο οποίος έχει αναπτύξει δεσμούς με την κυβέρνηση του Ερντογάν για πέντε χρόνια, αλλά κράτησε διαύλους επικοινωνίας με τον Σινιρλίογλου.

Ο Κοέν και ο Τσιετσανόβερ οι οποίοι συνέταξαν το σχέδιο συμφωνίας μεταξύ Τουρκίας και Ισραήλ το Φεβρουάριο του 2014, έμαθαν για τη συνάντηση μεταξύ του Γκολντ και του τούρκου αξιωματούχοι μετά το γεγονός.

Η συνάντηση στη Ρώμη έγινε λίγες μόλις εβδομάδες μετά τις βουλευτικές εκλογές στην Τουρκία στις οποίες το κόμμα του Ερντογάν απέτυχε να σχηματίσει πλειοψηφία που θα του επέτρεπε να συνεχίσει την τροποποίηση του Συντάγματος. Οι εκλογές ανάγκασαν επίσης τον Ερντογάν να σχηματίσει έναν κυβερνητικό σχηματισμό με ένα μικρότερο κόμμα.

Πώς ξεκίνησαν οι συνομιλίες

Το Μάρτιο του 2013 κατά την επίσκεψη του προέδρου των ΗΠΑ, Μπαράκ Ομπάμα στο Ισραήλ, ο Νετανιάχου απολογήθηκε τηλεφωνικά στον Ερντογάν για τους θανάτους αμάχων κατά την επέμβαση του Ισραηλινού ναυτικού στο Μαβί Μαρμαρά, η οποία οδήγησε στην επιδείνωση των σχέσεων μεταξύ των δύο χωρών και την απέλαση του ισραηλινού πρεσβευτή το Σεπτέμβριο του 2011.

Παρά το γεγονός ότι το τηλεφώνημα οδήγησε σε διαπραγματεύσεις μεταξύ των δύο χωρών, αυτές γρήγορα οδηγήθηκαν σε αδιέξοδο.

Το Δεκέμβριο του 2013, έπειτα από μερικούς μήνες χωρίς προόδο μια ισραηλινή διαπραγματευτική ομάδα ταξίδεψε για τις συνομιλίες στην Κωνσταντινούπολη. Μερικές βδομάδες αργότερα η τουρκική διαπραγματευτική ομάδα ταξίδεψε στην Ιερουσαλήμ.

Το Ισραήλ συμφώνησε να αυξήσει τις αποζημιώσεις στις οικογένειες των θυμάτων στα 20 εκατ. δολλάρια και ο Νετανιάχου ζήτησε από τη διαπραγματευτική ομάδα να προσφέρει ακόμη 2-3 εκατομμύρια. Οι αποζημιώσεις δεν πληρώθηκαν απευθείας στις οικογένειες, αλλά μεταφέρθηκαν σε οργανισμό ο οποίος και θα έδινε τα χρήματα στις οικογένειες βασιζόμενος σε διάφορα κριτήρια.

Το Φεβρουάριο του 2014, γράφτηκε ένα προσχέδιο συμφωνίας μεταξύ των δύο πλευρών. Εκτός από τις αποζημιώσεις, οι δύο χώρες συμφώνησαν ότι το τουρκικό κοινοβούλιο θα περνούσε έναν που θα ακύρωνε τις αγωγές εναντίνο των ισραηλινών ενόπλων δυνάμεων, αξιωματικών και στρατιωτών που συμμετείχαν στις διαπραγματεύσεις. Επίσης συντάχθηκε και ένα πλαίσιο για την ομαλοποίηση των σχέσεων. Η ισραηλινή ομάδα ανέφερε ότι ο Νετανιάχου θα αποδεχόταν τη συμφωνία, αν και καθυστέρησε την απόφασή του.

Λίγες εβδομάδες αργότερα, ο Ομπάμα πίεσε τον Ερντογάν να δεχτεί τη συμφωνία και να τερματίσει τη ρήξη με το Ισραήλ. Ο ανώτερος αξιωματούχος του Ισραήλ είπε τότε ότι το σχέδιο της συμφωνίας είχε ετοιμασθεί αλλά ο Νετανιάχου δεν είχε ακόμη υπογράψει, παρατείνοντας τη σύγκρουση.

«Η μπάλα βρίσκεται στο γήπεδο του Νετανιάχου», είπε τότε στον Ομπάμα ο Ερντογάν.