Μπορεί το μακρινό 1986, στο προηγούμενο Μουντιάλ που φιλοξενήθηκε στο Μεξικό, να μάθαμε «το κύμα» (όταν οι θεατές σηκώνονται από τις θέσεις τους διαδοχικά), 40 χρόνια αργότερα σ’ ένα κόσμο που έχει αλλάξει τόσο πολύ, δεν προκαλεί έκπληξη ότι έχει μεταλλαχθεί και η συμπεριφορά των οπάδών στις κερκίδες.
Εκεί όπου το «κύμα» έχει δώσει τη θέση του στο el grito (η κραυγή) το σύνθημα που έχει εξελιχθεί σε εφιάλτη για το ποδόσφαιρο της χώρας.
Σταθερά εδώ και 25 χρόνια οι οπαδοί στο Μεξικό, όταν ο αντίπαλος τερματοφύλακας εκτελεί ελεύθερο, ξεκινούν με ένα συνεχόμενο «εεεεεεε…..» κι όταν σουτάρει την μπάλα φωνάζουν με όλη τους τη δύναμη τη λέξη «Puto.
Μια συνήθεια που έχει κοστίσει στην ποδοσφαιρική ομοσπονδία πάνω από ένα εκατομμύριο δολάρια σε πρόστιμα από τη FIFA, αλλά και δύο αγώνες κεκλέισμένων των θυρών!
Η λέξη «Puto» στα ισπανικά σημαίνει «άνδρας που παρέχει σεξουαλικές υπηρεσίες» και έχει ξεκάθαρα ομοφοβική χροιά!
Οι πιο διάσημοι ποδοσφαιριστές της χώρας έχουν παρακαλέσει τους οπαδούς να σταματήσουν, αμέτρητες φιλανθρωπικές οργανώσεις και παρατηρητήρια θέλουν να εξαφανιστεί, αλλά αυτή η συνήθεια επαναλαμβάνεται τακτικά στους αγώνες καθώς θεωρείται ως μέρος του ηχητικού τοπίου του μεξικάνικου ποδοσφαίρου.
«Είμαστε Μεξικανοί και καταλαβαίνουμε ότι είναι μια λέξη που λέγεται για αστείο. Δεν είναι… ομοφοβικό», είχε δηλώσει ο Οσβάλντο Σάντσες, ο παίκτης για τον οποίο φέρεται να ξεκίνησε το συγκεκριμένο σύνθημα το μακρινό 2001.
Ο Σάντσες, πρώην διεθνής τερματοφύλακας του Μεξικού, ισχυρίζεται ότι οι οπαδοί της Άτλας (της ομάδας όπου ξεκίνησε την καριέρα του) το χρησιμοποίησαν για να τον εκφοβίσουν όταν επέστρεψε ως αντίπαλος με τη φανέλα της Τσίβας. Επειδή ήταν τερματοφύλακας, το σύνθημα καθιερώθηκε στα ελεύθερα: το «Εεεεε» κλιμακώνεται κατά τη διάρκεια της φοράς που παίρνει ο γκολκίπερ και το «Puto!» εκτοξεύεται τη στιγμή που κλωτσάει την μπάλα.
Το σύνθημα πέρασε σε διεθνές επίπεδο το 2004 σε προολυμπιακό τουρνουά της Ομοσπονδίας Κεντρικής και Βόρειας Αμερικής στην Γκουανταλαχάρα, αλλά έγινε παγκοσμίως γνωστό στο Μουντιάλ του 2014 στη Βραζιλία, προκαλώντας διεθνή κατακραυγή και έρευνα από τη FIFA.
Το πρώτο πρόστιμο ήρθε το 2015. Έκτοτε, η FIFA έχει τιμωρήσει επανειλημμένα τη Μεξικάνικη Ομοσπονδία (FMF). Υπήρξαν 10 διαφορετικά πρόστιμα μόνο κατά τη διάρκεια των προκριματικών για το Μουντιάλ του 2018.
Κι αυτό που φοβούνται πολλοί είναι ότι το σύνθημα θα ακουστεί ξανά αυτό το καλοκαίρι κατά τη διάρκεια του Παγκοσμίου Κυπέλλου προκαλώντας την ηχηρή αντίδραση της FIFA.
Τα μέτρα της Ομοσπονδίας και η «ανταρσία» των οπαδών
Με τα πρόστιμα να συσσωρεύονται, η Μεξικάνικη Ομοσπονδία αναγκάστηκε να δράσει. Ξεκίνησε καμπάνιες όπως το «Abrazados por el fútbol» (Αγκαλιασμένοι από το ποδόσφαιρο) με τη συμμετοχή αστέρων όπως ο Ραφαέλ Μάρκες, ο Χαβιέρ Ερνάντες και ο Αντρές Γκουαρδάδο.
Όταν η FIFA ανάγκασε το Μεξικό να παίξει κεκλεισμένων των θυρών, ο τότε πρόεδρος της ομοσπονδίας, Γιον ντε Λουίσα, είχε δηλώσει έξαλλος: «Σε όσους το βλέπουν ως αστείο, σας έχω νέα: δεν είναι. Σταματήστε τώρα. Αυτή δεν είναι η εικόνα που θέλουμε να δείξουμε στον κόσμο».
Σήμερα, στα μεξικάνικα γήπεδα εφαρμόζεται σύστημα αναγνώρισης προσώπου (Facial ID) για τον εντοπισμό όσων χρησιμοποιούν τέτοια γλώσσα, με τους παραβάτες να αντιμετωπίζουν αποκλεισμό από τα στάδια έως και για 5 χρόνια.
Ωστόσο, υπάρχει και ένας άλλος παράγοντας: η επαναστατικότητα των οπαδών. «Είναι ξεκάθαρα μια στάση ενάντια στο κατεστημένο. Οι Μεξικανοί, στην ψυχή τους, είναι κατά της εξουσίας. Πολλοί αντιδρούν σε αυτό που βλέπουν ως ευρωπαϊκό ή βορειοαμερικανικό ηθικό δίδαγμα».
Το αβέβαιο μέλλον
Οι διαιτητές της FIFA έχουν το δικαίωμα να διακόψουν οριστικά έναν αγώνα (κάτι που οδηγεί σε αυτόματη ήττα με 3-0) αν το σύνθημα επιμένει, ακολουθώντας το πρωτόκολλο τριών βημάτων (παύση, προσωρινή διακοπή, οριστική διακοπή). Ωστόσο κάτι τέτοιο δεν έχει συμβεί ακόμα σε αγώνα του Μεξικού και αυτό που εύχονται όλοι είναι να μην συμβεί ούτε και στο Μουντιάλ.
